دردسرهای مهمانی میلیونیِ ۴۰ ساله

برترین‌ها_زهره آقایانی:  از زمانی که فرمان بازگشایی مرزهای ایران برای ورود مهاجران افغانستانی صادر شد، بیش از ۴۰ سال می‌گذرد. در این ۴۰ و اندی سال، میلیون‌ها مهاجر افغانی ، مجاز و غیرمجاز ، سرزمین ‌خود را ترک و راهی مرزهای ایران شدند. مهمانانی که قرار بود روزی به کشورشان باز گردند حالا خود را صاحب‌خانه می‌دانند.

فرقی نمی‌کند چه در دوران جنگ و چه اکنون که ایران در دوران تحریم و هزار مساله دیگر، به سر می‌برد ، برای افغانی‌ها و دیگر اتباع مهاجر آنقدر امن و با مزیت بوده که دیگر نخواستند به کشور خود باز گردند! از اشتغال گرفته تا استفاده از مزیت‌های آموزشی، بهداشتی، تفریحی، یارانه‌ای و غیره که اگر بیشتر از مردم ایران بهره نبرده باشند، کمتر هم نبرده‌اند. در دوران جنگ مردم ایران هر آنچه داشتند با این مهاجران تقسیم کردند. از منابع انرژی مثل آب و برق گرفته تا آرد و نان. اما اکنون  ایران با ناترازی‌های غیرقابل علاج در بسیاری از احتیاجات اولیه خود مواجه شده است. از قطعی‌های گسترده برق گرفته تا خالی شدن سدهای آب در بسیاری از استان‌ها. حالا در میان این حجم از بحران‌های ریز و درشت ، دولت نیز باید شکم ۸ تا ۱۲ میلیون افغانی را هم سیر کند. جمعیتی که یقینن بخش قابل توجهی از مصرف آب و برق را به خود اختصاص می‌دهند.  آن‌طور که روزنامه جمهوری اسلامی منتشر کرده است «سهم مهاجران از منابع آب ایران، هر روز 38 میلیون مترمکعب است. این در حالی است که افغانستان روزانه جلوی ورود 2 میلیون و 247 هزار مترمکعب حق ایران از آب هیرمند را می‌گیرد!» حالا اگر همین آمار را در مصرف آرد و نان در نظر بگیریم قطعن تصویر مخاطره‌آمیزی از حضور مهاجران در شهرهای  مختلف ایران بدست خواهد آمد. به گفته محمدجواد کرمی، رئیس کارگروه آرد و نان اتاق اصناف «سرانه مصرف نان ۱۰ میلیون مهاجر افغانی، خیلی بیشتر از ۹۰ میلیون ایرانیست.» نانی که یارانه‌ای بوده  و می‌بایست به بخش‌های زیادی از مردم کشورمان که زیر بار گرانی‌های ناشی از تحریم خم شده است، تعلق بگیرد، اما حالا جاذبه‌ای برای هجوم اتباع به مرزهای شرقی کشور شده است!

به گفته نادر یاراحمدی مشاور وزیر کشور و رئیس مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور «در کشور ما جاذبه‌های زیادی برای اتباع وجود دارد و مهم‌ترینش استفاده از یارانه‌هایی شامل سوخت و نان است که مرکز امور اتباع در این خصوص کاری نمی‌تواند انجام دهد و به عهده سازمان هدفمندی یارانه‌ها یا برنامه‌های اقتصادی دولت است.» این همه ماجرا نیست ظاهرا کمبود اقلامی مثل آرد در برخی استان‌ها بخاطر حجم بالایی از اتباع است. آن‌طور که معین‌الدین سعیدی نماینده مردم چابهار در مجلس می گوید: «این را هم نمی‌توان منکر شد که در بسیاری از استان‌ها سرانه مصرف آرد و نان به دلیل هجوم گسترده اتباع کاهش یافته است. همچنین این نکته را هم نمی‌توان منکر شد که برخی از آسیب‌های اجتماعی به مهاجرین افغانی برمی‌گردد.» این آمارها جدا از آموزش رایگان برای میلیون‌ها مهاجر است. یعنی در حالی که بسیاری از کودکان بلوچ و دیگر شهرها هنوز از کمترین امکانات اموزشی بهره‌ای ندارند، اما کودکان افغانی بدون پرداخت کمترین هزینه بجای کودکان ایرانی تحصیل می‌کنند!

به گفته علی‌رضا کاظمی وزیر آموزش و پرورش: « ۶۵۰ هزار دانش‌آموز اتباع هم داریم که به صورت رایگان به آنان خدمات آموزشی می‌دهیم و این اقدام ما با توجه به رویکرد انقلابی و دینی ماست.» در کنار این‌ موارد باید مخاطرات بهداشتی را نیز به آن اضافه کنیم که اتباع با خود از مرزها به ایران می‌آورند. به گفته وزارت بهداشت « امسال در کشور ۱۰۰۰ نفر به سرخک مبتلا شده‌اند که اتباع افغانستانی بیشترین مبتلایان بوده اند.» این همه در حالی است که وزارت کشور هنوز قادر نیست که آمار واقعی از اتباع ارایه کند. آمارها از ۵ میلیون تا ۷و۸میلیون و ۱۲ میلیون حتا ۱۷ میلیون در نوسان است. این خود مهمترین چالش در ساماندهی اتباع است. اگر وزارت کشور نخواهد آمار واقعی مهاجران را بپذیرد چگونه می‌خواهد در صدد حل مشکلاتی که در بالا به بخش‌هایی از آن اشاره شد، برآید؟! بی شک نپرداختن به انبوه مشکلاتی که مهاجران با خود از مرزها به کشور سرازیر کرده‌اند، چالشی است که بزودی به فاجعه تبدیل می‌شود .

بستن و نظارت بر مرزهای شرقی بسیار مهمتر از برخی برنامه‌هایی است که وزارت کشور در حال حاضر خود را به آن مشغول ساخته است. در این باره باید از تجربیات کشورهایی مثل چین که اتفاقن با افغانستان هم مرز بوده استفاده کنیم . تا دیر نشده و این معضل به تهدید تبدیل نگشته، باید مسولان برای مهمانان میلیونی خود کاری کند. موج افغان‌ستیزی که در حال شکل‌گیری است، تبعات فاجعه آمیزی همراه خواهد داشت. باید پایان این مهمانی ۴۰ ساله بزودی اعلام شود .