تصمیم جنجالی ترامپ پس از صحبت با پوتین

همشهری آنلاین: پس از گفت‌وگوی تازه ترامپ با پوتین، رئیس‌جمهوری آمریکا با عقب‌نشینی از سیاست‌های گذشته، تاکید کرد که حل بحران اوکراین وظیفه این کشور و روسیه است. این چرخش ناگهانی می‌تواند پیامدهای عمیقی برای امنیت اروپا و اتحاد ناتو داشته باشد.

ماه‌هاست که رئیس جمهور ترامپ تهدید کرده است که از مذاکرات آتش‌بس رو به فروپاشی بین روسیه و اوکراین خارج خواهد شد. پس از گفتگوی روز دوشنبه‌اش با پوتین، به نظر می‌رسد که رئیس جمهور آمریکا دقیقاً همین کار را انجام می‌دهد. سوال عمیق‌تر این است که آیا او همچنین پروژه سه ساله آمریکا برای حمایت از اوکراین، یک دموکراسی نوپا که او اغلب آن را به خاطر شروع درگیری سرزنش کرده است، را رها می‌کند ؟

پس از گفتگو با پوتین، ترامپ به ولودیمیر زلنسکی و دیگر رهبران اروپایی گفت که روسیه و اوکراین باید خودشان راه‌حلی پیدا کنند. این خبر تنها چند روز پس از آن منتشر شد که ترامپ گفت فقط او و پوتین می‌توانند برای دستیابی به توافق میانجیگری کنند.

به گفته شش مقام آگاه از این مذاکرات، او از تهدیدهای خود برای پیوستن به کمپین فشار اروپایی که شامل تحریم‌های جدید علیه روسیه نیز می‌شود، عقب‌نشینی کرد .

روایت آنها، تصمیم ترامپ برای تسلیم شدن در برابر روند صلحی را که قبلاً قول داده بود تنها در ۲۴ ساعت آن را حل کند، روشن می‌کند. و مگر اینکه او دوباره مسیرش را تغییر دهد، وقایع روز دوشنبه دقیقاً همان چیزی را که پوتین می‌خواست، برایش باقی گذاشته است - نه فقط پایان فشار آمریکا، بلکه شکاف عمیقی در ناتو، بین آمریکایی‌ها و متحدان سنتی اروپایی‌شان، که می‌گویند به هر حال به اعمال تحریم‌ها ادامه خواهند داد.

بسیاری معتقدند که تصمیم ترامپ از پیش تعیین شده بود - ابتدا با دیدار تلویزیونی آتشین او با زلنسکی در دفتر بیضی شکل و سپس با استعفای سفیر آمریکا در کیف.

بریجت برینک، سفیر سابق و کارمند باسابقه سرویس خارجی که ماه گذشته کیف را ترک کرد، نوشت : «از آغاز دولت ترامپ، سیاست اعمال فشار بر قربانی، اوکراین، بوده است، نه متجاوز، روسیه... صلح به هر قیمتی اصلاً صلح نیست، بلکه مماشات است.»

اما ترامپ دریافت که به هیچ قیمتی نمی‌تواند به صلح دست یابد زیرا پوتین پیشنهادات او را رد کرد. حتی پس از آنکه پیت هگزت، وزیر دفاع ترامپ، گفت اوکراین هرگز به ناتو نخواهد پیوست و باید امید به بازگرداندن تمام سرزمین‌های تصرف‌شده توسط روسیه را کنار بگذارد - دو خواسته‌ای که پوتین مطرح کرد - این برای برقراری آتش‌بس کافی نبود.

البته ترامپ معمولاً طرفدار فشار مالی است. او مرتباً متحدان و دشمنان را به اعمال تعرفه و تحریم تهدید می‌کند. اما یک مقام کاخ سفید در بیانیه‌ای به نیویورک تایمز گفت که این موضوع متفاوتی است. این مقام که برای جلوگیری از بحث در مورد مکالمات شخصی رئیس جمهور، به شرط ناشناس ماندن صحبت کرد، گفت تحریم‌های بیشتر علیه روسیه مانع رشد تجاری خواهد شد و رئیس جمهور می‌خواهد فرصت‌های اقتصادی را برای آمریکایی‌ها به حداکثر برساند .

مقامات آمریکایی، از جمله مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، در پاسخ به منتقدان گفته‌اند که تحریم‌های موجود علیه روسیه همچنان پابرجا هستند، همانطور که تبادل اطلاعات با اوکراین نیز همچنان برقرار است.

روبیو روز سه‌شنبه در کمیته روابط خارجی سنا گفت: «وقتی ولادیمیر پوتین امروز صبح از خواب بیدار شد، تحت همان مجموعه تحریم‌هایی بود که از ابتدای این درگیری همیشه داشته است.» او افزود که اوکراین همچنان از ایالات متحده و متحدانش سلاح دریافت می‌کند.

با این حال، مضمون گفتگوی ترامپ با زلنسکی و اروپایی‌ها این است که دوران هزینه‌های انرژی دیپلماتیک آمریکا، سلاح‌های جدید برای اوکراین و تحریم‌های اقتصادی علیه روسیه به سرعت در حال پایان است. چندین مقام اروپایی گفتند که از این مکالمه فهمیده‌اند که نباید انتظار داشته باشند ایالات متحده به این زودی‌ها در اعمال فشار مالی بیشتر بر پوتین به آنها بپیوندد.

برای ترامپ، این به معنای یک چرخش ۱۸۰ درجه‌ای است. در ماه‌های اخیر، او به طور دوره‌ای در رسانه‌های اجتماعی تهدید کرده است که در صورت امتناع روسیه از پیوستن به اوکراین و اعلام آتش‌بس بدون قید و شرط ۳۰ روزه، تعرفه‌ها و تحریم‌هایی را علیه این کشور اعمال خواهد کرد. اما پس از گفتگوی روز دوشنبه با پوتین، آن تعهدات از بین رفت. رئیس جمهور آمریکا، چه علناً و چه در گفتگو با رهبران اروپایی، از اجرای این تهدید خودداری کرد.

مشخص نیست عادی سازی روابط روسیه و آمریکا چگونه خواهد بود. ترامپ در دوره اول ریاست جمهوری خود از چندین معاهده مهم کنترل تسلیحات با روسیه خارج شد و آخرین مورد آن، استارت جدید، قرار است فوریه آینده منقضی شود. هنوز صحبتی در مورد تمدید قرارداد نشده است.

اما ترامپ به دنبال کمک به شرکت‌های آمریکایی است تا از بخش انرژی و مواد معدنی کمیاب روسیه، در کنار سایر حوزه‌های سرمایه‌گذاری بالقوه، بهره‌مند شوند. در حال حاضر، ترامپ و تیم امنیت ملی او اصرار دارند که هیچ یک از این معاملات تا زمانی که توافق صلح بین روسیه و اوکراین حاصل نشود، نمی‌تواند انجام شود.

به گفته افراد آگاه از تماس‌های تلفنی روز دوشنبه و اوایل امسال، به نظر می‌رسد پوتین تمایل ترامپ به تجارت را درک می‌کند و بخش عمده‌ای از گفتگوهایشان را به سمت یک رابطه اقتصادی بالقوه هدایت کرده است. در نتیجه، اروپا اکنون به سمت تحریم‌های جدید حرکت می‌کند، در حالی که به نظر می‌رسد ایالات متحده آماده است تا در جهت مخالف حرکت کند و به دنبال دور زدن اوکراین و ایجاد روابط نزدیک‌تر با روسیه باشد.

این دقیقاً همان شکافی است که پوتین در دو دهه گذشته به دنبال ایجاد آن و بهره‌برداری از آن در راستای منافع خود بوده است.

یک مقام ارشد اروپایی که در مذاکرات پشت درهای بسته حضور داشت، گفت که به نظر نمی‌رسد ترامپ هرگز علاقه‌ای به پیوستن به تحریم‌ها علیه روسیه در صورت امتناع این کشور از پذیرش آتش‌بس بدون قید و شرط داشته باشد. این مقام گفت، تهدیدهای او عمدتاً نمایشی بودند؛ ایالات متحده در تدوین تحریم‌های جدی جدید مشارکت نکرده است.

اختلاف نظرها بین آمریکایی‌ها و اروپایی‌ها بر سر حمایت از اوکراین احتمالاً در دو مجمع متوالی تشدید خواهد شد: اجلاس گروه هفت در کانادا در اواسط ژوئن و اجلاس ناتو در لاهه یک هفته بعد.