دادگاه محاکمه غیابی الجولانی برگزار شد

همشهری آنلاین: دادگاه قضایی اداری مصر امروز شنبه، صحنه محاکمه‌ای بی‌سابقه علیه ابومحمد الجولانی سرکرده شورشیان حاکم بر سوریه بود. محاکمه‌ای که می‌تواند اولین گام در پاسخگو کردن عاملان جنایات جنگی در این کشور باشد.

امروز شنبه، نخستین جلسه محاکمه غیابی احمد الشرع معروف به ابومحمد الجولانی، سرکرده شورشیان حاکم بر سوریه در دادگاه قضایی اداری (شورای دولت) مصر برگزار شد.

این اقدام، یک گام قضایی بی‌سابقه محسوب می‌شود که با هدف محاکمه افراد دخیل در جنایات نسل‌کشی طیف‌هایی از مردم سوریه انجام می‌شود. محاکمه غیابی الجولانی، بر اساس دادخواست قضایی ارائه‌شده توسط محمد ابو زید، وکیل مصری متخصص در پرونده‌های نقض قانون اساسی، انجام شده است. در این دادخواست، ابو محمد جولانی متهم به ارتکاب جنایاتی ضد بشریت در حق علویان و دروزی‌ها در جریان جنگ سوریه شده است.

در این دادخواست احمد الشرع به عنوان سرکرده گروه تروریستی موسوم به هیئة تحریر الشام، در صدر فهرست متهمان قرار دارد و مسئول اصلی جنایات گسترده علیه غیرنظامیان در مناطق مختلف سوریه معرفی شده است.

الجولانی که پیشتر فرمانده جبهة النصره، شاخه سابق القاعده در شام بود، پس از مدتی، مسیر سیاسی و نظامی خود را تغییر داد و گروه جدیدی را تحت عنوان هیئة تحریر الشام سازماندهی کرد.

پرونده قضایی با عنوان «لرزش عرش خدا»

یکی از نقل‌قول‌های درج‌شده در پرونده به این صورت است: «آنچه در مناطق علویان روی داده، نه هلاکو در بغداد مرتکب شد و نه تیمورلنگ در دمشق... فکر می‌کنم عرش خدا از شدت این جنایات به لرزه درآمده است».

شاکی این پرونده با استناد به شهادت‌های میدانی و مستندات حقوقی، از وقوع نقض‌های گسترده علیه غیرنظامیان خبر می‌دهد که گفته می‌شود عناصر وابسته به ابو محمد الجولانی در آن‌ها مشارکت داشته‌اند. این موارد شامل قتل، کوچ اجباری و پاکسازی مذهبی، به‌ویژه در مناطق ساحلی سوریه و اطراف آن است.

اهمیت نمادین و حقوقی

این محاکمه، باوجود آنکه در دادگاه اداری برگزار می‌شود، تلاشی نمادین و حقوقی برای پاسخگو کردن برخی از چهره‌های کلیدی درگیری سوریه در سطح بین‌المللی محسوب می‌شود. با توجه به ناتوانی دادگاه‌های بین‌المللی در برقراری عدالت برای بسیاری از قربانیان، کارشناسان حقوقی بر اهمیت این اقدام تأکید دارند.

این گام همچنین منعکس‌کننده افزایش توجه منطقه‌ای به پیگیری حقوقی عاملان جنایات جنگی در سوریه، خصوصاً آن‌هایی است که همچنان به ایفای نقش فعال در میدان ادامه می‌دهند، در شرایطی که هیچ راه‌حل سیاسی جامعی برای بحران سوریه ارائه نشده است.

احمد الشرع متولد استان درعای سوریه است که از یک فعال مذهبی به سرکرده یکی از برجسته‌ترین گروه‌های جهادی مسلح در سوریه تبدیل شد. باوجود تلاش‌های هیئة تحریر الشام برای نشان دادن خود به‌عنوان گروهی معتدل‌تر، نام الجولانی همچنان با مستندات میدانی مرتبط با نقض حقوق غیرنظامیان و مخالفان سیاسی همراه است.

فردی که این‌ روزها خود را رئیس‌جمهور دوره انتقالی سوریه معرفی می‌کند.

روند رسیدگی قضایی

رسانه‌های مصری گزارش دادند که دادگاه امروز در مصر، پرونده الجولانی را به هیأت کمیسیون دولتی ارجاع داد تا گزارشی از نظر حقوقی تهیه کند و جلسه بعدی برای بررسی این گزارش و استماع دفاعیات در تاریخ ۱۲ آگوست برگزار خواهد شد. همچنین درخواست شده است که وزیر دادگستری عراق نسخه رسمی پرونده جنایی علیه الجولانی و همچنین حکم غیابی اعدام او را ارائه کند.