چرا آسمان تهران شیری رنگ شده است؟

همشهری: منشاء گرد و غباری که از عصر امروز فضای شهر تهران را گرفته به احتمال ۹۹ درصد از بیابان‌های عراق و سوریه است. 

نبود اینترینت بین‌المللی در روزهای اخیر متخصصان هواشناسی را در ارائه اطلاعات دقیق محتاط‌تر کرده است. احد وظیفه این بار بدون استناد به داده‌های ماهواره‌ای این اطمینان خاطر را داد که به دلیل شکل و رنگ گرد و غبار سرعت باد و همچنین ارتفاع نفوذ آن در جو، منشاء گرد و غبار خارجی است و ارتباطی به انفجارهای اخیر ندارد. 

این متخصص هواشناسی و رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور  گفت: آنچه در هوا می‌بینید گرد و غبار است و تا ارتفاعات تهران را هم گرفته است. به احتمال ۹۹ درصد، موج «هواشناسی فعال» است که گرد و خاک را از زمین‌های عراق برداشته و به این سمت آورده است و این موج در حال در حال گذر از ایران است. از آنجایی که اینترنت بین‌الملللی نداشتم، نتوانستم در این چند روز دسترسی به داده‌های ماهواره‌ای داشته باشم و نمی‌توانم منشاء دقیق آن را بگویم. 

آسمان شیری است

او به مردم اطمینان خاطر داد که گردو غبار کنونی باعث کاهش دید شده است و در پاسخ به این سوال که آیا کانون‌های داخلی مثل بستر خشک تالاب صالحیه، می‌تواند در ایجاد چنین گرد و غبار و کاهش دیدی موثر باشد، گفت: بستر خشک تالاب صالحیه زمانی می‌تواند موثر باشد که در تهران، البرز و یا دامنه البرز وزش باد شدید داشته باشیم.

در واقع اصولا خیزش گرد و خاک با وزش باد شدید از کانون‌های نزدیک رخ می‌دهد. گرد و خاک کنونی بسیار ریزدانه است، چرا که آسمان در نزدیک غروب آفتاب، شیری رنگ و بافت آن یکنواخت بود. همچنین وسعت و فضای گسترده‌ای از آسمان را درگیر کرده است و به کندی در حال عبور از آسمان است و ممکن است به دلیل ریز بودن ذرات فرونشستن آن چند روز به طول بیانجامد و ما در آسمان ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون را داشته باشیم. 

او در مورد عمق نفوذ این ذرات در جو گفت: این ذرات می‌توانند تا لایه‌های میانی جو نفوذ پیدا کنند. یعنی تا ارتفاع ۳ تا ۴ کیلومتری جو از سطح تراز دریاهای آزاد نفوذ کند. کما اینکه با نگاهی به ارتفاعات تهران می‌توان دید که این گرد و غبار تا بالا نفوذ پیدا کرده است. 

منشاء گرد و غبار داخلی نیست

احد وظیفه در مورد تفاوت گرد و غبارهای ناشی از کانون‌های داخلی نزدیک گفت: اگر قرار بود گرد و غبار از تالاب صالحیه یا دریاچه نمک بلند شود، باید باد به صورت محلی حداقل ۱۵ کیلومتر در ساعت باشد. (البته این موضوع به میزان رطوبت پروفیل خاک و اندازه خاک هم بستگی دارد) گرد و غبارهای محلی با فرونشست باد سریع از بین می‌رود و تمیز می‌شود.

وسعت گسترش آن‌ها هم بسیار محدودتر است. مثل گرد و خاکی که در سیستان و بلوچستان به واسطه بادهای ۱۲۰ روزه رخ می‌دهد. این گرد و غبار به لایه‌های بالایی جو نمی‌رسد. ولی در گرد و غبارهای کمتر از ۲.۵ میکرون و با منشاء خارج از کشور، امواج سینوپتیک بزرگ مقیاس که در حال گذر است، حتی قبل از اینکه موج هوا عبور کند ذرات را بلند کرده و جلوی جبهه هوا توسعه می‌دهد و در راستای قائم گرد و غبار را به لایه‌های میانی جو می‌رساند.