این زن حدود «۱۰ هزار سال قبل» در بلژیک زندگی می‌کرد

فرادید: پژوهشگران و هنرمندان، بازسازی چهره‌ی جالب زنی از عصر سنگ را انجام داده‌اند که حدود ۱۰۵۰۰ سال پیش در منطقه‌ای می‌زیست که امروزه بلژیک نام دارد. این بازنمایی دقیق از چهره یک شکارچی‌گردآورنده‌ی ماقبل‌تاریخ که به نام «زن مارگو» شناخته می‌شود، بر پایه داده‌های علمی گوناگون از جمله بقایای اسکلت او و DNA باستانی انجام شده است. 

این بازسازی که توسط پروژه میان‌رشته‌ایِ «نگاه منطقه‌ای به مهاجرت باستان» (ROAM) وابسته به این دانشگاه و با همکاری هنرمندان هلندی، برادران دوقلو «آدری و آلفونس کنیس» انجام گرفته، مجموعه‌ای جذاب از ویژگی‌های چهره این زن را آشکار کرده است. 

پژوهش‌های پروژه‌ی ROAM نشان داده‌اند که این زن شکارچی‌گردآورنده به احتمال زیاد چشمانی آبی یا روشن و رنگ پوستی با تن متوسط (نه زیاد روشن، نه زیاد تیره) داشته است. رنگ پوست این زن کمی روشن‌تر از بیشتر افرادی است که تاکنون از دوره میان‌سنگی (مزولیت) در اروپای غربی مطالعه شده‌اند. 

مقایسه زن مارگو با دیگر افراد هم‌دوره‌اش مانند «مرد چدار» معروف از انگلستان، تفاوتی ظریف اما مهم را نشان می‌دهد که گویای تنوع ژنتیکی موجود در اروپای غربیِ پس از عصر یخبندان است. رنگ‌دانه‌های پوستی زن مارگو نشان‌دهنده پیچیدگی بیشتر در رنگ پوست این جمعیت‌ها است و اینکه این ویژگی‌ها از آنچه پیش‌تر تصور می‌شد، ناهمگون‌تر بوده‌اند. 

مرد چدار نیز به همان جمعیت شکارچی‌گردآورنده اروپای غربی تعلق داشته که زن مارگو عضوی از آن بوده است. پژوهش‌های پیشین حاکی از آن هستند که او نیز چشمانی آبی داشته، اما رنگ پوستش احتمالاً کمی تیره‌تر بوده است. دیگر اعضای این جمعیت هم ترکیبی مشابه از پوست تیره و چشمان روشن داشته‌اند. 

بازسازی چهره زن مارگو در ژوئن ۲۰۲۵ همراه با آثار برادران کِنیس در شهر دینان بلژیک به نمایش درآمد. این مدل بر پایه داده‌های علمی گوناگون، از جمله جمجمه و DNA باستانی او ساخته شده است

زن مارگو

بقایای این زنِ شکارچی‌گردآورنده نخستین بار سال ۱۹۸۸ در جریان کاوش‌هایی در غار مارگو، در منطقه دره میوز نزدیک دینان (بلژیک)، کشف شد. آن زمان، فناوری‌های ژنتیکی که اکنون در این بازسازی به کار رفته‌اند، هنوز در دسترس نبودند. 

ابتدا جمجمه زن مارگو اسکن و با استفاده از چاپ سه‌بعدی، نمونه‌ای بازتولید شد. سپس برادران کنیس این مدل چاپ‌شده را مبنای ساخت عضلات و پوست چهره قرار دادند. آن‌ها در این فرآیند از استانداردهای آناتومیکی ویژه منطقه استفاده کردند و سن تقریبی زن را هم در نظر گرفتند. بر اساس ویژگی‌های جمجمه، پژوهشگران برآورد کرده‌اند سن زن مارگو در زمان مرگ بین ۳۵ تا ۶۰ سال بوده است. 

تیم پژوهشی رنگ احتمالی چشم‌ها و رنگ پوست زن مارگو را با استفاده از DNA باستانی استخراج‌شده از بخش‌هایی از جمجمه او استنباط کرد. آن‌ها همچنین سبک زندگی متحرک و در فضای باز این زن را در نظر گرفتند و تأثیر آفتاب‌سوختگی را برای بازآفرینی واقع‌گرایانه‌تر رنگ پوست در نظر گرفتند. 

اگرچه چنین بازسازی‌های چهره‌ای می‌توانند دریچه‌ای شگفت‌انگیز به گذشته دور بگشایند، اما برخی جنبه‌های آن‌ها همچنان پذیرای خلاقیت و تخیل هستند. برای مثال تشخیص دقیق رنگ پوست و رنگ چشم دشوار است زیرا DNA باستانی پاسخ قطعی برای این موارد ارائه نمی‌دهد.