ادامه حذف دانش‌آموزان ضعیف در برخی مدارس

خبرگزاری تسنیم: در حالی که وزارت آموزش و پرورش با صدور بخشنامه‌ای صریح به‌امضای وزیر، اخراج یا عدم ثبت‌نام دانش‌آموزان با نمرات پایین را ممنوع اعلام کرده است اما شواهد میدانی نشان می‌دهد که این رویه نادرست همچنان در برخی مدارس ادامه دارد.

در سال‌های گذشته، برخی مدارس با هدف بهبود نتایج آموزشی و ارتقای معدل کلی مدرسه، از پذیرش یا ادامه تحصیل دانش‌آموزانی که عملکرد تحصیلی ضعیف‌تری داشتند، سر باز زدند متأسفانه این رویه در تابستان گذشته پررنگ‌تر شد حالا گرچه وزارت آموزش و پرورش دولت چهاردهم با ابلاغ بخشنامه‌ای تلاش کرده است این مسیر را اصلاح کند اما نبود نظارت مؤثر باعث شده است که این سیاست با چالش‌هایی در اجرا روبه‌رو شود.

یک مادر از استان هرمزگان در تماس با خبرگزاری تسنیم می‌گوید: پسرم در مدرسه شاهد تحصیل می‌کند، به ما اطلاع دادند به‌دلیل نمره پایین در دو درس، باید برای تحویل پرونده‌اش اقدام کنیم؛ چون دیگر اجازه ادامه تحصیل در آن مدرسه را ندارد این در حالی است که در اخبار اعلام شد که مدارس اجازه اخراج دانش‌آموزان به‌دلیل نمره پایین را ندارند.

شکایات مشابهی نیز از سوی خانواده‌های دیگر دریافت شده است، پدری از تهران روایت می‌کند: «فرزندم قرار بود امسال وارد پایه هشتم شود اما مدرسه به‌دلیل نمرات پایین او، از ثبت‌نام مجدد خودداری کرد، وقتی پیگیر شدیم گفتند فقط در صورتی که شهریه بیشتری پرداخت کنیم، اجازه ثبت‌نام می‌دهند، من این شرط ناعادلانه را نپذیرفتم و در کمال ناباوری، پرونده تحصیلی فرزندم را به ما تحویل دادند، حالا درگیر پیدا کردن مدرسه‌ای جدید برای ادامه تحصیل او هستم.»

همچنین، همچنان برخی مدارس دولتی عادی و غیردولتی برای ثبت‌نام دانش‌آموزان ورودی به‌دلیل نمرات پایین از ثبت‌نام ممانعت می‌کنند و خانواده‌ها را با دردسر جست‌وجوی مدرسه مواجه می‌کنند.

از دیرباز، یکی از مهم‌ترین وظایف مدارس کمک به ارتقای وضعیت تحصیلی دانش آموزان ضعیف تر و حمایت از آن‌ها برای پیشرفت آموزشی بوده است، اما متأسفانه در سال‌های اخیر برخی مدارس به‌جای تلاش برای تقویت این گروه از دانش‌آموزان مسیر ساده‌تری در پیش گرفته‌اند؛ حذف آنان.

برخی مدارس حتی مدارس دولتی عادی که اجازه تعیین هیچ شرطی برای ثبت‌نام ندارند، به‌جای ایفای نقش حمایتی، از ثبت‌نام دانش‌آموزان با نمرات پایین خودداری می‌کنند یا آن‌ها را به‌شیوه‌های مختلف "کم‌کردن از نمره انضباط، برخورد نامناسب با والدین و دانش‌آموز" مجبور به ترک مدرسه می‌کنند، این در حالی است که هیچ نظارتی مؤثر و بازدارنده از سوی ادارات آموزش و پرورش مناطق دیده نمی‌شود؛ مسئولانی که گاه به‌جای پیگیری حقوق دانش‌آموزان، جانب مدیران مدارس را می‌گیرند و از این تخلفات چشم می‌پوشند.

در نتیجه، دانش‌آموزان ضعیف که بیش از هرکس نیازمند حمایت و توجه هستند قربانی رویکردهایی سهل‌انگارانه می‌شوند که عدالت آموزشی را زیر سؤال می‌برد.

بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد این قبیل رفتارها ناشی از ضعف ساختاری در نظارت مناطق آموزش و پرورش است. بسیاری از مدیران مدارس به‌راحتی بخشنامه‌ها را دور می‌زنند و مسئولان منطقه‌ای نیز ترجیح می‌دهند با مدیران مدارس همراهی کنند تا با خانواده‌ها.

در واقع، در حالی که یکی از مهم‌ترین وظایف نظام آموزشی، حمایت از دانش‌آموزان دارای ضعف تحصیلی و تلاش برای ارتقای سطح علمی آنان است، این اصل اساسی در برخی مدارس به حاشیه رانده شده است و به‌جای رویکرد «توانمندسازی»، شاهد حذف و طرد هستیم.

وزارت آموزش و پرورش باید ضمن پافشاری بر اجرای دقیق این بخشنامه با بازرسی‌های میدانی، گزارش‌گیری مستقیم از خانواده‌ها، برخورد با تخلفات مدارس و انتشار عمومی نتایج نظارتی، از حق دانش‌آموزان ضعیف دفاع کند.

در روزهای حساس فعلی که مردم با یک‌هزار و یک مشکل اقتصادی دست و پنجه نرم می‌کنند و گاه شاهد شکل‌گیری نوعی ناامیدی نسبت به آینده هستند، چنین رفتارهایی از سوی برخی مدیران میانی نه‌تنها فشار روانی و دغدغه‌های مردم را دوچندان می‌کند بلکه به‌تدریج موجب بدبینی عمومی نسبت به کلّیت عملکرد وزارت آموزش و پرورش و حتی نظام جمهوری اسلامی می‌شود؛ مسئله‌ای که باید با تدبیر جدی و برخورد قاطع از تداوم آن جلوگیری کرد.