آمار عجیب و غریب از تعداد بلاگرها در ایران

روزنامه فرهیختگان نوشت: با توجه به شایع شدن بلاگری میان جوانان و ترجیح آنان به داشتن چنین درآمدی به جای کارمند شدن، این پرسش به وجود می‌آید که آیا جوانان در معرض آسیب اجتماعی قرار گرفته‌اند؟! نگرانی دیگر این است که آیا انتشار محتوای تخصصی از جانب فردی که متخصص نیست می‌تواند به داده‌ها اجتماعی آسیب وارد کند؟

در این خصوص گفت‌وگویی با امیر مجرد، پژوهشگر رسانه، داشته ایم که مشروح آن را در ادامه می‌خوانید:

ایران پس از برزیل، در رتبه دوم جهان از نظر نسبت تعداد بلاگر‌ها به جمعیت شاغل قرار دارد. این آمار از یک سو نشان‌دهنده فعالیت گسترده ایرانیان در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی است، اما از سوی دیگر نگرانی‌هایی جدی درباره کیفیت و عمق محتوا‌های تولید شده و تأثیرات اجتماعی آن به همراه دارد.

امیر مجرد، پژوهشگر رسانه، در این باره می‌گوید بلاگری مفهومی چندوجهی و تخصصی است که متأسفانه در ایران اغلب با اینفلوئنسری اشتباه گرفته می‌شود. او تأکید می‌کند که بلاگر‌ها معمولاً کار تخصصی و پژوهش‌محور انجام می‌دهند، در حالی که اینفلوئنسر‌ها صرفاً با تولید محتوای روزمره و جذب دنبال‌کننده، به دنبال تأثیرگذاری و درآمدزایی هستند.

یکی از دلایل رشد بی‌سابقه اینفلوئنسر‌ها در ایران، شرایط نامناسب اقتصادی و درآمد پایین مشاغل سنتی است. مجرد توضیح می‌دهد که حقوق کم و شرایط سخت کاری باعث شده جوانان به دنبال راه‌های درآمدزایی آسان‌تر مثل تولید محتوا در فضای مجازی بروند. او همچنین اشاره می‌کند که بسیاری از جوانان به دلیل نداشتن رزومه یا تجربه کاری، ترجیح می‌دهند وارد این حوزه شوند که نیاز به مدرک یا تخصص خاصی ندارد.

از سوی دیگر، نقش ضعف رسانه‌های رسمی در افزایش جذابیت شبکه‌های اجتماعی و بلاگری برجسته شده است.

محمدرضا اصنافی، کارشناس رسانه، تأکید می‌کند که ضعف رسانه‌های سنتی در پاسخ به نیاز‌های مخاطبان و ارائه محتوای جذاب، باعث شده بازار سرگرمی و اطلاع‌رسانی به سمت شبکه‌های اجتماعی سوق پیدا کند.

با این حال، این رشد سریع و بی‌قاعده بلاگری و اینفلوئنسری باعث شده کیفیت محتوا‌ها کاهش یابد و بسیاری از تولیدات به سمت سطحی‌نگری و ابتذال سوق پیدا کنند. امیر مجرد هشدار می‌دهد که الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی به جای ترویج محتوا‌های عمیق و تخصصی، محتوای کم‌ارزش و پرجلب توجه را تقویت می‌کنند که این روند به تهی شدن محتوای فضای مجازی منجر شده است.

او همچنین بیان می‌کند که ظهور هوش مصنوعی و ابزار‌های نوین مانند چت‌جی‌پی‌تی باعث شده اعتماد مخاطبان به اینفلوئنسر‌ها کاهش پیدا کند و این افراد با بحران تأثیرگذاری مواجه شوند. نسل جوان امروزی بیشتر به دنبال پاسخ سریع و دقیق از هوش مصنوعی هستند تا دنبال کردن تولیدات اینفلوئنسر‌هایی که ممکن است صرفاً به دنبال کسب درآمد باشند.

با وجود این چالش‌ها، بلاگری و اینفلوئنسر بودن برای بسیاری از ایرانیان به ویژه نسل جوان، تبدیل به یک فرصت اقتصادی و اجتماعی شده است. این فضا امکان کسب درآمد بیشتر و انعطاف زمانی را فراهم کرده که در مشاغل سنتی کمتر دیده می‌شود. همچنین، تولید محتوا برای برخی به عنوان راهی برای ابراز وجود و رسیدن به موفقیت اجتماعی به شمار می‌رود.

کارشناسان گزارش به ضرورت مدیریت حکمرانی رسانه‌ای تأکید دارند. اصنافی می‌گوید سیاست‌های محدودکننده‌ای مانند فیلترینگ به جای مدیریت هوشمندانه باعث ضعیف شدن رقابت سالم محتوا و افزایش محتوای بی‌کیفیت شده است. برای بهبود وضعیت، باید به تولید محتوای فاخر و ارتقای کیفیت شبکه‌های اجتماعی توجه ویژه شود و ظرفیت‌های بالقوه بلاگری در حوزه‌های علمی، صنعتی و فرهنگی استفاده گردد.