انفجار جوانی، به سونامی سالمندی رسید

برترین‌ها- زهره آقایانی: در ۴ دهه گذشته کشورمان تحولات جمعیتی نادری را از سر گذرانده است. از انفجار جوانی در دهه شصت گرفته تا سونامی سالمندی که قرار است دو دهه دیگر، گریبان کشور را بگیرد.

سرعت بی‌سابقه پیر شدن جمعیت، سبب گشته تا ایران رکورددار سریع‌ترین انتقال به سالمندی در جهان باشد! آن‌طور که کارشناسان میگویند طی ۴۰ سال، سهم سالمندان از ۵ درصد به ۱۰ درصد رسیده است در حالی که این روند در اروپا طی ۱۰۰سال شکل گرفته است . پیش‌بینی می‌شود  تا سال ۱۴۲۰ ، ۲۰ درصد جمعیت ایران در چرخه سالمندی قرار بگیرند.

به گفته احمد دلبری، رییس انجمن سالمندان ایران «تا سال ۱۴۳۰ از هر سه ایرانی، یک نفر بالای ۶۰ سال خواهد بود و جمعیت سالمندان ایران از ۹ میلیون نفر فعلی به بیش از ۲۷ میلیون نفر خواهد رسید.» 

 و این همه ماجرا نیست به گفته دلبری «در حال حاضر حدود ۸۰ تا ۹۰ هزار سالمند مجرد در کشور داریم.»

۸۰ هزار تجرد قطعی که طبق آمار این عدد تا ۱۵ سال آینده به ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار نفر می‌رسد. و در این میان معلوم نیست مسولین برای این انزوای میلیونی چه تمهیداتی را در نظر خواهند گرفت ؟! و آیا برای جوانی جمعیت به عنوان تنها کلید عبور از اَبَربحران سال‌های آینده، فکری شده است ؟

در این رابطه صابر جباری فاروجی سرپرست اداره جوانی جمعیت وزارت بهداشت، می‌گوید « برنامه‌ریزی وزارت بهداشت در اجرای قانون جوانی جمعیت، حداقل دارا بودن سه فرزند برای هر خانواده است.۱۳ استان برخوردار کشور کمترین میزان ازدواج و فرزندآوری را دارند که نشان می‌دهد صرف مسائل اقتصادی نمی‌تواند عامل افزایش جمعیت باشد.» 

و این نشان می‌دهد ترس از مسائل دیگر مثل امنیت روانی، اجتماعی، آموزشی و در کل امنیت زندگی می‌تواند پارامترهای تعیین‌کننده‌ای باشد که تصمیم افراد را برای داشتن فرزند به چالش می کشد. 

از طرفی احمد دلبری، رییس انجمن سالمندان ایران ضمن آنکه شرایط رشد سالمندی در کشور را نگران‌کننده می‌خواند،‌ می‌گوید « متاسفانه تنها نوشتن سند سلامت سالمندی در کشور ۱۸ سال طول کشید. حال در شرایطی که طی ۲۰ سال، جمعیت ۱۰ درصدی سالمندان به ۲۰ درصد برسد، آیا زیرساخت درستی برای مواجهه با این شرایط موجود است؟ جمعیت سالمند آسیب‌پذیر است و نیاز به زیرساخت دارد.» 

اما یقینن در این بحران، ایران تنها کشوری نیست که با آن دست و‌پنجه نرم می‌کند و کشورهای دیگر تجربه چنین چالش‌هایی را داشته اند. باید دید راهکارهای عملی کشورهای پیشرفته چه درس‌هایی برای ایران می‌تواند داشته باشد ؟! کشورهایی مانند ژاپن، سوئد و آلمان با ترکیبی از سیاست‌های اجتماعی، اقتصادی و بهداشتی پیشتر به مدیریت پیری جمعیت پرداخته‌اند. 

اکنون که رشد پیری جمعیت، به دور تند خود رسیده است، یقینن توجه بیشتر تصمیم‌سازان و تصمیم‌گیران را می طلبد. اگر زمان باقی مانده را دریابیم‌ شاید بتوان از این بحران بسلامت عبور کرد یا حتا آن را به فرصتی به شیوه دولت‌های توسعه یافته، بدل کرد .