سه شیرین‌کاری ترامپ در آلاسکا

فرارو: مدت زمان زیادی از برگزاری نشست آلاسکا با حضور رؤسای جمهور آمریکا و روسیه نمی گذرد؛ رویدادی که توجهات گسترده بین المللی را به خود جلب کرد و تحلیل و تفسیرهای مختلفی در مورد ماهیت و برونداد نهایی آن مطرح شده و هنوز می شود. همانطور که از ابتدا هم مشخص بود، دستورکار اصلی نشست آلاسکا میان ترامپ و پوتین، جنگ اوکراین و چشم‌اندازهای آتی آن بود.

رئیس جمهور آمریکا قبل از برگزاری نشست مذکور تاکید کرد که اگر به توافقی با پوتین نرسد، این مساله تبعات زیادی برای روس ها به ویژه از حیث اعمال تحریم های اقتصادی جدید خواهد داشت. با این همه، ورای تمامی آنچه در مورد نشست آلاسکا گفته می شود، در جریان این نشست، شاهد سه شیرین‌کاری قابل‌تأمل از رئیس جمهور آمریکا بودیم.

۱- پوتین و شناسایی رگ خواب ترامپ؟

تنها اندکی پس از اتمام نشست آلاسکا، ترامپ در جریان مصاحبه با یک رسانه آمریکایی به این موضوع اشاره کرد که پوتین به وی گفته «اگر او در مسند قدرت بود، هیچگاه جنگ اوکراین رخ نمی داد». در موضع گیری دیگری، ترامپ تاکید کرد که رئیس جمهور روسیه به وی گفته که «پیروز واقعی انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۰ آمریکا او بوده و در آن انتخابات تقلب شده است!»

بر کسی پوشیده نیست که ترامپ عاشق شو و نمایش است و از منظر روانشناختی، شخصیتی نارسیسیت (خودشیفته) دارد؛  موضوعی که تاکنون بارها و بارها مورد اشاره بسیاری از تحلیلگران و تئوریسین های حوزه روابط بین الملل به ویژه در آمریکا قرار گرفته است. حال در این فضا، اینکه می بینیم رئیس جمهور روسیه این چنین  مسائلی را به ترامپ گفته، بیش از اینکه واقعیت های جهان سیاست را به نمایش بگذارد، اینطور به نظر می رسد که حاکی از شناخت عمیق پوتین از ترامپ و بازی با رگِ خواب وی است. به هر حال، ترامپ با توسل به این قبیل موضع گیری ها، خوراک رسانه‌ای و تبلیغاتی خوبی برای خودش پیدا می کند و آن را در صحنه رقایت های سیاسی در آمریکا خرج می‌کند.

نباید از یاد برد که خودِ ترامپ بارها و بارها قبل از حضور مجدد در کاخ سفید بر آنچه به نقل از پوتین گفته، تاکید کرده بود و از این رهگذر سعی داشت دموکرات ها را افرادی نالایق و بی‌عرضه معرفی کند. از این رو، آنچه ترامپ به نقل از پوتین گفته، بیش از آنکه افکار عمومی و صاحب‌نظران را قانع کند و ترامپ را باکفایت نشان دهد، حاکی از رگِ خوابی است که ظاهرا پوتین خوب آن را شناخته و به دست گرفته است.

۲- ترامپ و معمای خروجی نشست آلاسکا

یکی از سوالاتی که بسیاری از تحلیل‌گران از ترامپ می پرسند این است که به راستی خروجی نشست وی با ولادیمیر پوتین چه بوده است؟ تقریبا اغلب رسانه‌های آمریکایی به این مسأله اشاره کرده اند که این نشست نتیجه چندانی نداشته است. در عین حال، برخی از تحلیل‌گران در آمریکا گفته اند که با توجه به کلیت برگزاری نشست آلاسکا، ترامپ می توانست با رد و بدل کردن چند ایمیل ساده هم به آنچه به واسطه برگزاری نشست آلاسکا رسید، برسد.

ترامپ اندکی پس از نشست آلاسکا در پستی در شبکه‌های اجتماعی خطاب به رئیس جمهور اوکراین گفت که این کشور باید خود را آماده تسلیم برخی مناطق به روسیه کند، در غیر این صورت با  ادامه جنگ، اوکراین سرزمین های بیشتری را از دست خواهد داد؛ موضوعی که ولودیمیر زلنسکی به شدت آن را رد و تأکید کرده قانون اساسی اوکراین به او این اجازه را نمی دهد. درست در همین نقطه است که می توان فهمید نشست پوتین و ترامپ در آلاسکا که با کلی تشریفات و پرواز بمب‌افکن بی-۲  و طیفی از دیگر جنگنده ها و جلب توجهات گسترده رسانه ای همراه بود، نتوانسته خروجی مدنظر رئیس جمهور آمریکا را داشته باشد و همین مسأله خود به یک چالش برای ترامپ تبدیل شده است.

۳- دوربرگردان ترامپ در ایستگاه پوتین

روسیه از همان نخستین ساعات پس از آغاز جنگ اوکراین، با طیف گسترده ای از تحریم ها و فشارهای سیاسی و روانی و اقتصادی و حتی امنیتی غرب رو به رو شد. حتی در برهه‌هایی برخی قدرت های غربی نظیر فرانسه، انگلیس و آمریکا از احتمال درگیر شدن مستقیم خود در جنگ با روسیه خبر می دادند. با این همه، پس از تمامی این فشارها، اکنون می‌بینیم که در قالب نشست آلاسکا، رئیس جمهور آمریکا برای ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه فرش قرمز پهن می کند و زمینه های لازم برای جلب توجهات رسانه ای به سمت او و انجام بازیهای تبلیغاتی از سوی وی با هدف نشان دادن روسیه به مثابه بازیگری هم‌سطح آمریکا را فراهم می کند.

اساسا به همین دلیل هم است که می بینیم فردی نظیر «جان بولتون»، مشاور امنیت ملی سابق آمریکا در مصاحبه با سی‌ان‌ان گفت: ترامپ شکست نخورد؛ اما پوتین به وضوح پیروز شد و بیشتر چیزی را که می‌خواست، به دست آورد. در حقیقت، اشاره بولتون به این مسأله است که پوتین از نشست آلاسکا استفاده کرد تا نه تنها بازی تبلیغاتی خود را انجام دهد، بلکه از حیث سیاسی این پیام را به اروپا رساند که کلیت اتحادیه اروپا از وزن چندانی در حل کردن معادله جنگ اوکراین برخوردار نیست.  

از چشم اندازی کلان نیز روسیه نوعی ایجاد شکاف در جبهه اروپا و آمریکا را با محوریت جنگ اوکراین سبب شد. کما ایکه فایننشال تایمز به تازگی در گزارشی تاکید کرده که مردم اوکراین اکنون فکر می کنند که کسی از پشت به آن ها خنجر زده است؛ موضوعی که از سوی اتحادیه اروپا نیز به نوعی حس می شود.