نقش شگفت‌انگیز باکتری‌های روده در بی‌خوابی

همشهری آنلاین: یافته‌های یک بررسی جدید نشان می‌دهد که کلید بی‌خوابی مزمن ممکن است در اعماق روده نهفته باشد - حداقل تا حدی.

یک بررسی جدید نشان می‌دهد که برخی از باکتری‌های روده خطر بی‌خوابی را افزایش می‌دهند، در حالی که برخی دیگر از باکتری‌ها روده به خواب راحت‌تر کمک می‌کنند.

حدود ۱۰ درصد از بزرگسالان از بی‌خوابی منظم رنج می‌برند و ۲۰ درصد دیگر علائم گاه به گاه را تجربه می‌کنند، که شامل مشکل در به خواب رفتن و کیفیت پایین خواب و همچنین اثرات روزانه مانند تحریک‌پذیری یا خستگی است.

اما این پژوهشگران می‌گویند که یافته‌هایشان شواهد اولیه در این باره را ارائه می‌دهند که نشان می‌دهد ترکیب میکروبیوم روده در واقع می‌تواند باعث بیخوابی شود.

این تجزیه و تحلیل بر اساس داده‌های ژنتیکی نزدیک به ۳۸۷۰۰۰ بیمار مبتلا به بی‌خوابی و همچنین داده‌های میکروبیوم روده نزدیک به ۲۷۰۰۰ نفر انجام شد.

این بررسی ارتباط متقابلی بین بی‌خوابی و انواع خاصی از باکتری‌های موجود در روده را شناسایی کرد. این بدان معناست که برخی باکتری‌ها خطر بی‌خوابی را افزایش می‌دهند و در همان حال به نظر می‌رسد اختلال خواب نیز باعث شیوع بیشتر این باکتری‌ها در روده می‌شود.

بر اساس یافته‌های این بررسی ۱۴ گروه از باکتری‌ها خطر بی‌خوابی را بین ۱ تا ۴ درصد افزایش دادند. هشت گروه، این خطر را ۱ تا ۳ درصد کاهش دادند.

در همین حال، افرادی که بی‌خوابی داشتند، میزان‌های بسیار پایین‌تری از هفت گروه باکتری و میزان‌های بسیار بالاتری از ۱۲ نوع باکتری داشتند.

میکروبیوم روده شامل باکتری‌ها، قارچ‌ها و ویروس‌هایی است که به طور طبیعی در بدن ما زندگی می‌کنند و می‌توانند هم به سلامت ما کمک کنند و هم به آن آسیب برسانند. این میکروب‌ها با سلول‌های دیگر ارتباط برقرار می‌کنند تا به هضم غذا، تنظیم سیستم ایمنی و از بین بردن سایر میکروارگانیسم‌های مضر کمک کنند.

پژوهشگران می‌گویند هنوز دقیقاً مشخص نیست که چرا سلامت روده و خواب به هم مرتبط هستند. یک نظریه این است که بی‌خوابی بر میزان سروتونین و دوپامین بدن - پیام‌رسان‌های شیمیایی دخیل در چرخه خواب - تأثیر می‌گذارد که به نوبه خود باعث می‌شود روده این انتقال‌دهنده‌های عصبی را تولید کند.

سایر مسیرهای بالقوه مرتبط‌کننده بیخوابی و میکروب‌های روده شامل تنظیم سیستم ایمنی، التهاب و مکانیسم‌های سلولی و مولکولی دیگر هستند.

این پژوهشگران می‌گویند: «به طور کلی، اثرات درهم‌تنیده بی‌خوابی بر میکروبیوتای روده و برعکس، نشان‌دهنده یک رابطه پیچیده دو طرفه است.»

این بررسی دارای محدودیت‌هایی هم هست. اکثر شرکت‌کنندگان از نژاد اروپایی بودند، بنابراین نتایج ممکن است برای سایر گروه‌های جمعیتی صدق نکند. رژیم غذایی و سایر عوامل سبک زندگی که می‌توانند بر سلامت روده افراد تأثیر بگذارند نیز در نظر گرفته نشده‌اند.

این پژوهشگران می‌گویند اگرچه تحقیقات بیشتری در این باره مورد نیاز است، اما درمان‌های آینده بی‌خوابی ممکن است شامل پروبیوتیک‌ها، پری‌بیوتیک‌ها یا پیوند میکروبیوتای مدفوع باشد.

یافته‌های این بررسی در ژورنال روانپزشکی عمومی منتشر شده است.