دفتر کار لوکس فرح پهلوی در نیاوران با معماری مدرن

ساعد نیوز: در این مطلب با تصاویری از دفتر کار فرح دیبا و اینکه در این تشکیلات مشغول چه کاری بوده همراه ما باشید.

در ادامه تصاویری کمتر دیده شده از نمای بیرونی و داخلی «دفتر مخصوص فرح را در پارک نیاوران» و در سال ۱۳۵۷ می‌بینید. طراحی این بنا را کامران طباطبایی دیبا، معمار مشهور ایرانی انجام داده است.

فرح دریافته بود که در ایران برای موثر واقع شدن باید از طریق دفتر خود در دربار و نیز معتمدین خود که تعدادشان اندک و اهمیتشان در صحنه‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ناچیز است، به تلاش بپردازد. در نتیجه قدرت و نفوذ وی بستگی به وفاداری پیروانی ندارد که از نظر تعداد و قدرت اجتماعی، سیاسی واقتصادی اهمیت داشته‌باشند، بلکه‌این عوامل به موقعیت خود او به‌عنوان شهبانو بستگی دارد.

فرح با این تشکیلات و با این همه کارمند و حقوق‌بگیر چه می‌کرد؟ آنها به قسمت‌های مختلفی تقسیم شده بودند که هر قسمت در زمینه هنر‌های زیبای معاصر و قدیم فعال مایشاء و باصطلاح متخصص بودند؛ مثلاً یک قسمت متخصص ساختمان‌های قدیمی دوره قاجاریه بود. این افراد ساختمان‌های قدیمی را پیدا می‌کردند و به دفتر فرح می‌گفتند و پس از تایید و تصویب، آن خانه به تصرف دفتر فرح در می‌آمد. ۳ با وجود یک وزارتخانه مستقل برای این کارها، که در تیول مهرداد پهلبد، شوهر شمس، بود. این بخش‌ها در دفتر فرح چه معنی می‌داد الا دخالت در کار دیگر سازمان‌ها و وزارتخانه‌ها و قدرت نمایی.

دفتر مخصوص ملکه که در ابتدا فقط با سه نفر منشی در دل بنیاد فرح ایجاد شد، به امور دفتری و نامه نگاری رسیدگی می‌نمود. پس از دهه ۵۰ و گسترش فعالیت فرح، این دفتر به ۵۰ کارمند افزایش یافت.

به گفته اردشیر زاهدی، دفتر فرح به کانون توده‌ای‌های سابق که اکنون مرید فرح بودند، تبدیل شده بود. یکی از مهمترین شخصیت‌هایی که به ریاست دفتر مخصوص فرح دست یافت، دکتر هوشنگ نهاوندی بود. پیوستن و همراهی روشنفکران و توده‌ای‌ها (که تا پیش از این سرنگونی شاه را می‌خواستند) به رژیم شاه و بخصوص جمع شدن آنان در اطراف فرح، حتی برای شاه هم بسیار عجیب و قابل توجه بود، در خاطرات محرمانه علم، مورخ ۱۹ آذر ۱۳۴۸، آمده است:

«در مورد روشنفکران ایران صحبت کردیم، شاه گفت عجیب است هر کدام از آنها که در دستگاه دولت به مقامی رسیده‌اند نه تنها دوستان و همکاران سابق را لو داده، بلکه علاقه شدیدی به اعمال زور و اتکا به سازمانهای امنیتی از خود نشان داده است.»