هیولای پرنده شوروی که هنوز پرواز می‌کند

شاید فکر کنید بلک هاک پرتیراژترین هلیکوپتر دنیاست، اما راز این رکورد در دستان یک هیولای روسی است. هلیکوپتر Mi-۸ چگونه به این جایگاه رسید؟

گجت نیوز: هلیکوپترها از زمان اختراعشان توسط ایگور سیکورسکی، به ابزارهایی همه‌کاره در مصارف نظامی و غیرنظامی تبدیل شده‌اند. با اینکه مدل‌هایی مانند بلک هاک با تولید ۵۰۰۰ فروند یا هیوی با ۱۶۰۰۰ فروند بسیار مشهورند، اما هیچ‌کدام به رکورددار اصلی نزدیک هم نمی‌شوند. برای یافتن این قهرمان گمنام، باید به سرزمین مادری سیکورسکی، یعنی روسیه سفر کنیم.

از بلک هاک تا هیوی: چرا هیچ‌کدام رکورددار نیستند؟

در دنیای هوانوردی نظامی، نام‌هایی مانند «بلک هاک» بسیار پرآوازه هستند. شرکت سیکورسکی تا امروز بیش از ۵۰۰۰ فروند از این هلیکوپتر را برای ۳۶ کشور تولید کرده است که آمار خیره‌کننده‌ای محسوب می‌شود.

با این حال، حتی هلیکوپتر نمادین «بل UH-1 هیوی» که با تولید بیش از ۱۶۰۰۰ فروند یکی از بازیگران اصلی جنگ ویتنام بود، نمی‌تواند ادعای عنوان پرتیراژترین هلیکوپتر تاریخ را داشته باشد. پاسخ این معما، در شرق و در دل صنایع نظامی اتحاد جماهیر شوروی نهفته است: میل Mi-8.

راز هلیکوپتر Mi-۸: چگونه یک بازدید سیاسی همه چیز را تغییر داد؟

شاید عجیب به نظر برسد، اما ایده ساخت پرتیراژترین هلیکوپتر جهان از یک بازدید سیاسی نیکیتا خروشچف، رهبر شوروی، از آمریکا در سال ۱۹۵۹ شکل گرفت. خروشچف در این سفر با هلیکوپتر ریاست‌جمهوری سیکورسکی S-58 جابجا شد و به شدت تحت تأثیر عملکرد آن قرار گرفت.

1-mi-8-helicopter-in-flight (1)

بلافاصله پس از بازگشت، او دستور ساخت یک هلیکوپتر مشابه را صادر کرد و این مسئولیت بزرگ به میخائیل میل، مهندس برجسته شوروی، سپرده شد. اولین پرواز میل Mi-8 در سال ۱۹۶۱ انجام شد و تولید انبوه آن از سال ۱۹۶۴ آغاز گشت. جالب اینجاست که ارتش شوروی در ابتدا استقبال سردی از آن کرد، اما با دیدن نقش کلیدی هلیکوپترهایی مانند هیوی در جنگ ویتنام، به سرعت نظر خود را تغییر داد.

مشخصات فنی این غول پرنده چیست؟

هلیکوپتر Mi-8 با بدنه‌ای به طول تقریبی ۱۸.۳ متر، از دو موتور توربینی TV2-117 قدرت می‌گیرد که هرکدام ۱۴۸۲ اسب بخار نیرو تولید می‌کنند. این قدرت به آن اجازه می‌دهد بسته به مدل، بین ۲۴ تا ۳۲ سرنشین یا محموله‌ای تا سقف سه تن را حمل کند.

امروزه تولید این هلیکوپتر توسط شرکت «هلیکوپترهای روسیه» در دو کارخانه ادامه دارد. مدل‌های بهبودیافته‌ای مانند Mi-17 نیز با موتورهای قدرتمندتر، سقف پرواز بالاتر و عملکرد بهتر در هوای گرم، همچنان در خط تولید قرار دارند.

تطبیق‌پذیری شگفت‌انگیز، کلید موفقیت Mi-8 است. این هلیکوپتر در بیش از ۸۰ کشور جهان، از جمله ایران، هند، لهستان، اوکراین و حتی آمریکا، برای مقاصد بی‌شماری به کار گرفته شده است.

2-mi-17-variant-of-the-mi-8-helicopter-parked-at-a-base

مدل Mi-8T به عنوان یک نسخه نظامی/غیرنظامی می‌تواند تا ۲۴ مسافر حمل کند. در مقابل، نسخه لوکس Mi-8S Salon یک هلیکوپتر VIP با ظرفیت ۱۱ سرنشین، آشپزخانه و سرویس بهداشتی است. مدل‌های دیگری مانند جرثقیل پرنده Mi-8MT، نسخه کاوشگر قطبی Mi-8MA و تانکر سوخت‌رسان Mi-8TZ نیز تنها بخشی از خانواده بزرگ این پرنده آهنین هستند.

از چرنوبیل تا جنگ اوکراین: میراث بحث‌برانگیز هلیکوپتر روسی

در تاریخ طولانی خدمت این هلیکوپتر روسی، لحظات ماندگاری ثبت شده است. یکی از مشهورترین آن‌ها، عملیات مهار فاجعه چرنوبیل بود که در آن، هلیکوپترهای Mi-8 برای ریختن شن، اسید بوریک و سرب روی راکتور در حال سوختن به کار گرفته شدند. صحنه سقوط یکی از همین هلیکوپترها در حین عملیات نیز در تاریخ ثبت شد.

ده‌ها سال بعد، این هلیکوپتر همچنان در خط مقدم حضور دارد و در جنگ کنونی روسیه و اوکراین، توسط هر دو طرف در نقش‌های مختلفی استفاده می‌شود.

چرا تولید هلیکوپتر Mi-۸ پس از ۶۰ سال هنوز ادامه دارد؟

با تولید بیش از ۱۷۰۰۰ فروند، هلیکوپتر Mi-8 با اقتدار عنوان پرتیراژترین هلیکوپتر جهان را در اختیار دارد. این ماشین جنگی و ترابری سابقه‌ای دارد که هیچ هلیکوپتر دیگری حتی به آن نزدیک نشده است.

امروز، حتی با وجود تحریم‌ها علیه شرکت سازنده، تولید این هلیکوپتر همچنان ادامه دارد. میراث Mi-8 محو نشدنی است و این هیولای پرنده شوروی ثابت کرده که یک طراحی موفق و قابل اعتماد می‌تواند برای دهه‌ها در آسمان باقی بماند.

میراث هلیکوپتر Mi-8 نشان می‌دهد که چگونه یک طراحی موفق می‌تواند دهه‌ها در خط مقدم باقی بماند. به نظر شما کدام ویژگی این هلیکوپتر روسی عامل اصلی موفقیت آن بوده است؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.