تماس ویتکاف و عراقچی پیش از دور آخر مذاکرات

انتخاب: مقامات ایرانی و آمریکایی در روزهای اخیر به‌صورت مستقیم در تماس بوده‌اند، که نشان‌دهنده اراده سیاسی تهران برای جلوگیری از یک رویارویی قریب‌الوقوع هسته‌ای در شورای امنیت سازمان ملل است.

وزیر امور خارجه ایران، عباس عراقچی، با همتای آمریکایی خود، استیو ویتکوف، در ارتباط بوده است، در حالی که سایه یک تقابل بر سر تلاش اروپایی‌ها برای اسنپ‌بک شده است.

تماس ها بین عراقچی و ویتکوف در روزهای گذشته به ارائه پیشنهادی از سوی ایران برای آغاز مذاکرات فوری درباره یک توافق هسته‌ای موقت و سپس مذاکرات برای «توافق نهایی» منتهی شد.

منابع مطلع سیاسی در ایران گفتند که عراقچی این پیشنهاد را در تاریخ ۱۶ سپتامبر به ویتکاف ارائه کرد، یک روز قبل از تماس کنفرانسی با همتایان خود از E3 (بریتانیا، فرانسه و آلمان) و اتحادیه اروپا. نکته قابل توجه این است که چارچوب کلی این پیشنهاد همچنین با وزرای خارجه اروپایی نیز به اشتراک گذاشته شد.

متنی که عراقچی ارائه کرده، دو گام همزمان را در روزهای باقی‌مانده تا بازگشت تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران در ۲۸ سپتامبر مشخص می‌کند:

۱. ایران خواستار از سرگیری مذاکرات برای رسیدن به توافق موقت است، با دستور کاری شامل بازیابی و رقیق‌سازی ذخایر اورانیوم غنی‌شده بالا. در مقابل، ایران می‌خواهد E3 از دنبال کردن «بازگشت تحریم‌ها» (snapback) دست برداشته و موضوع لغو تحریم‌ها را روی میز قرار دهد.

۲. برای فراهم کردن «زمان و فضای کافی» برای گفت‌وگو درباره توافق موقت، ایران پیشنهاد کرده که قطعنامه ۲۲۳۱ شورا امنیت سازمان ملل، که مرتبط با «بازگشت تحریم‌ها» است، برای چند ماه تمدید شود. عملاً این به معنای آن است که E3 هنوز قدرت بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل را دارد اما در حال حاضر از دنبال کردن این مسیر خودداری می‌کند.

پس از دستیابی به توافق موقت، نقشه راه ارائه شده توسط ایران شامل دو گام دیگر خواهد بود.

پس از بازیابی ذخایر اورانیوم، سند ارائه شده سه گام متوالی را مشخص می‌کند:

۱. لغو دائمی قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل،

۲. رقیق‌سازی ذخایر اورانیوم غنی‌شده ۶۰٪ ایران تا خلوص ۲۰٪، که برای تولید صفحه‌های سوخت جهت تولید رادیوایزوتوپ‌های پزشکی در راکتور تحقیقاتی تهران مورد نیاز است،

۳. در نهایت، انتظار می‌رود که آمریکا تحریم‌هایی را که در توافق موقت مقرر شده است لغو کند و پس از آن مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی آغاز شود.

یک منبع سیاسی بلندپایه ایرانی که نخواست نامش فاش شود، گفت که دولت دونالد ترامپ هنوز به پیشنهاد ارائه شده توسط عراقچی در ۱۶ سپتامبر پاسخی نداده است. همزمان، یک منبع سیاسی ارشد دیگر در تهران ابراز بدبینی کرد که ترامپ انتظار تسلیم ایران را کنار بگذارد، موضوعی که می‌تواند زمینه را برای از سرگیری احتمالی یک تقابل نظامی جدید فراهم کند.