اصغرزاده: با آمریکا می‌توان توافقات موقتی کرد

عصر ایران: مسعود پزشکیان صبح دیروز راهی نیویورک شد تا در اجلاس سالانۀ سازمان ملل متحد شرکت کند. اینکه سفر او به نیویورک مشابه سفرهای رؤسای جمهور قبلی ایران خواهد بود یا اینکه او با دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا دیدار و گفت‌وگو خواهد کرد، مهم‌ترین سؤال فضای سیاسی ایران در روزهای اخیر بوده است. اصولگرایان به شدت مخالف چنین دیداری هستند ولی برخی از اصلاح‌طلبان و حتی علی مطهری به پزشکیان توصیه کرده‌اند از فرصت احتمالی مواجهه و گفت‌وگو با ترامپ در راستای منافع ملی ایران استفاده کند.

 ابراهیم اصغرزاده، تحلیلگر و فعال سیاسی، در پاسخ به این سؤال که پزشکیان چطور می‌تواند از سفر به نیویورک به نفع ایران استفاده کند، می‌گوید:  

  «با توجه به مکانیسم ماشه و روندی که به دنبال فعال شدن آن شروع شده و پروندۀ ایران را ذیل فصل هفتم منشور سازمان ملل قرار می‌دهد، دیدار نیویورک برای پزشکیان و ایران خیلی مهم است. یعنی آقای پزشکیان می‌تواند در این دیدار کاری بکند که منافع ملی ایران حفظ شود و احتمال بروز جنگ و ماجراجویی‌های دشمن به تعویق بیفتد. شاید نشود به یک توافق جامع دست پیدا کند، ولی آقای پزشکیان می‌تواند به توافق‌های موقتی دست پیدا کند، و {نیز} مذاکراتی که زمان بخرد. البته یک شرط دارد و آن شرط این است که آقای پزشکیان در تهران اختیارات روشن داشته باشد و این اختیارات رسما از طرف حکومت ایران اعلام و گفته شود که ایشان نمایندۀ تام‌الاختیار نظام است. اگر این پیام به صورت دیپلماتیک و رسانه‌ای مخابره شود، به نظرم مذاکرات می‌تواند مؤثر باشد. اما اگر این کار صورت نگیرد، به نظرم مذاکرات و کل سفر بی‌حاصل خواهد بود.» 

 این چهرۀ سیاسی اصلاح‌طلب دربارۀ احتمال توافق ایران با کشورهای اروپایی و ایالات متحدۀ آمریکا در سفر پزشکیان به نیویورک گفت:

«اینکه آقای پزشکیان چه کار می‌تواند بکند، باید گفت که اروپایی‌ها شروطشان مشخص است. خیلی انضمامی اعلام کرده‌اند که دسترسی به سایت‌های ایران برای آژانس {بین‌المللی انرژی اتمی} فراهم شود، تکلیف مقادیر غنی‌سازی‌شدۀ ۶۰ درصدی روشن شود و همچنین مذاکره با آمریکا {انجام شود}. وقتی هم که نمایندگان کشورهای اروپایی در شورای امنیت سازمان ملل متحد صحبت می‌کردند، اشاره می‌کردند که هنوز درهای دیپلماسی باز است و در حقیقت یک نوع عقب‌نشینی مشروط را حاضرند بپذیرند. در مورد آمریکا باید گفت که آمریکا نشان داده است که منطق آقای ترامپ منطق متناوبی است ولی به رغم نظام تعرفه‌ایِ سنگینی که علیه کشورها ایجاد می‌کرد، به دنبال مذاکرات یا به دنبال گرفتن امتیازات ملموس، عقب‌نشینی می‌کرد. این هم امکان‌پذیر است که با آمریکایی‌ها توافقات موقتی بشود.»

اصغرزاده همچنین دربارۀ نقش اسرائیل و سایر کشورهای عضو شورای امنیت سازمان ملل در حصول یا عدم توافق ایران و آمریکا گفت: 

  «همچنین لازم است با کشورهای غیردائم شورای امنیت هم مذاکره شود چون آن‌ها مؤثرند. ولی امکان دارد این نوع مذاکرات و حتی توافق‌های موقت، با کارشکنی‌هایی از سوی اسرائیل مواجه شوند. البته اسرائیل تا زمانی که این اتفاقات را تهدید وجودی {علیه خودش} تلقی کند، ماجراجویی خودش را ادامه خواهد داد. چه توافق بشود چه نشود. ولی به نظر من ما می‌توانیم از این پنجرۀ محدودی که به لحاظ زمانی و سیاسی در نیویورک فراهم می‌شود حداکثر استفاده را بکنیم برای یک تعویق سه‌ماهه یا شش‌ماهه {در بازگشت تحریم‌ها} و ادامۀ مذاکرات. از این حیث، من این سفر را سفر مهمی می‌دانم. اما اگر هدف‌گذاری نشود و فقط قرار باشد آن‌جا سخنرانی شود، آن هم سخنرانی‌های رتوریک و لفاظی‌هایی که همیشه صورت می‌گیرد، به نظر من اثر بدی دارد. اثر منفی خواهد داشت برای خود آقای پزشکیان.»

عضو حزب همبستگی ایران اسلامی، تام‌الاختیار بودن پزشکیان در سفر نیویورک را در آرام شدن شرایط بین‌المللی به نفع ایران مؤثر می‌داند و می‌گوید:

  «من امیدوارم که همۀ مراجع و مقامات عالیۀ کشور، این درک را داشته باشند که تصویری که ساخته می‌شود از نمایندۀ تام‌الاختیار ایران در نیویورک، این طور باشد که این نماینده وقتی مذاکره می‌کند، حرفش در تهران مورد موافقت قرار می‌گیرد. و شرایط به گونه‌ای باشد که خط قرمزها اگر قرار است در گفت‌وگوها رعایت شود، تکلیف قدرت و اختیار نمایندۀ ایران شفاف روشن شود. همان طور که گفتم، به تعویق افتادن مکانیسم ماشه می‌تواند یک پیروزی قابل توجه برای دولت آقای پزشکیان باشد و شرایط را مقداری آرام‌تر بکند تا ما مذاکرات را با اروپایی‌ها و با کشورهای عضو شورای امنیت انجام بدهیم.»

ابراهیم اصغرزاده در پایان بر ضرورت گریز از قرار گرفتن مجدد در ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد و نیز استفادۀ ایران از اجماعی که علیه اسرائیل در جهان پدید آمده تاکید کرد گفت:

  «به هر حال رفتن پروندۀ ایران ذیل فصل هفتم هزینه‌های بسیار سنگینی برای ما خواهد داشت. علاوه بر بازگشت تحریم‌های اقتصادی، تبعات سیاسی، روانی و بخصوص نظامی می‌تواند داشته باشد. پیامدهای ناگواری می‌تواند داشته باشد و مشروعیت بدهد به ماجراجویی‌هایی که بعضی دشمنان می‌خواهند انجام بدهند و هزینۀ ماجراجویی آن‌ها را پایین بیاورد. در صورتی که ما باید کاری بکنیم که این اجماع به نفع دشمن شکل نگیرد. شما ببینید در مورد فلسطین، بخش بزرگی از جامعۀ جهانی رای به تشکیل دولت فلسطین دادند و الان اروپایی‌ها به راحتی دارند اعلام می‌کنند ما از تشکیل دولت فلسطین حمایت می‌کنیم و این یک شکست است برای اسرائیل، و نامشروع جلوه خواهد داد عملیات اسرائیل علیه فلسطینی‌ها را. ما باید از این اجماع و از این ائتلاف‌ها استفاده کنیم و به نظر من سفر آقای پزشکیان می‌تواند در این جهت دستاوردهای ملموسی برای دولت آقای پزشکیان داشته باشد و در جهت معکوس هم می‌تواند تبدیل شود به یک سفر بی‌حاصل و آثار روانی مخربی داشته باشد.»