ملاک اصلی حذف یارانه نقدی مشخص شد

خبرآنلاین: با حذف نزدیک به شش میلیون نفر از فهرست یارانه‌بگیران در ایران، دولت عملیات حذف دهک‌های ۹ و ۱۰ از فهرست یارانه‌بگیران را اجرایی کرد.

وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی بر اساس مفاد پیش‌بینی شده در قانون مکلف است نسبت به حذف یارانه‌ی برخورداران اقدام کند این در حالی است که حذف یارانه‌های بخشی از جمعیت یارانه‌بگیر در حالی اتفاق می‌افتد که افراد حذف شده اعتراض فراوانی نسبت به این فرآیند دارند و معتقدند قطع یارانه بدون اخطار قبلی از یک سو و عدم رسیدگی به شکایت‌ها از سوی دیگر سبب شده است برخی از کسانی که خود را مستحق دریافت یارانه می‌دانند از این فهرست کنار گذاشته شوند.

 چه کسانی دیگر یارانه نمی‌گیرند؟

 حسن نوروزی، رییس سازمان هدفمندی یارانه‌ها یک معیار صریح را برای حذف یارانه اعلام کرده است. او می‌گوید پس از کسر هزینه‌ی مسکن، سرانه‌ی هزینه‌ی ۱۰ میلیون تومانی برای هر فرد در خانوار ، سبب می‌شود افراد از این فهرست حذف شوند . در حقیقت هزینه‌ی ۱۰ میلیون تومانی برای هر فرد در ماه در شرایطی تعیین شده است که بسیاری معتقدند این رقم در قیاس با هزینه‌های واقعی بسیار اندک است. شهروندان متعددی در روزهای پایانی هفته گذشته و اولین روز هفته در تماس با دفتر خبرگزاری خبرآنلاین به حذف نامشان از فهرست یارانه بگیران معترض بودند. آن‌ها معتقدند هزینه‌های یک فرد در خانواده با توجه به گرانی بیش از حد قیمت غذا در ایران بیش از ده میلیون تومان در ماه است.

 یک شهروند در تماس با خبرگزاری خبرآنلاین ضمن اعتراض به حذف خودش از فهرست یارانه‌بگیران گفت: یک فرد در ماه ۹۰ وعده‌ی غذایی می‌خورد . اگر فرض کنیم این فرد اصلا پول آب و برق و گاز و اینترنت و غذا و لباس هم ندهد، با ده میلیون تومان قادر نیست شکم خود را سیر کند. کاش دولت شفاف کند با کدام محاسبه‌ی دقیق به این نتیجه رسیده که هر وعده‌ی غذایی برای یک نفر فقط صد هزار تومان هزینه دارد.

یکی از حذف شدگان از فهرست یارانه با اشاره به اینکه به دلیل هزینه‌کرد بالای ده میلیون برای هر فرد، در سه دهک بالایی تشخیص داده شده است، گفت: واقعا کسی با هزینه‌کرد ماهی ۹۰ دلار در ایران جزء گروه پولدار است؟ شما آمارهای بین‌المللی را ببینید، آیا سرانه‌ی ۹۰ دلاری برای هر نفر، خانوار را در موقعیت پولداری قرار می‌دهد؟ چطور می‌شود چنین چیزی را هضم کرد؟ در این معیارهای مبهمی که تعیین شده است، سرانه‌ی هر فرد در ایران با توجه به قیمت جاری دلار حدود سه دلار است. این رقم که با فقیران کشورهای دیگر برابری می‌کند، چطور شما به این ادم می‌گویید پولدار؟

چند نفر از فهرست یارانه‌بگیران حذف خواهند شد؟

به موجب مصوبه‌ی محلس شورای اسلامی در قالب قانون بودجه سنواتی ، مقرر است در سال جاری یارانه‌ی ۱۸ میلیون یارانه‌بگیر که در سه دهک هشتم، نهم و دهم حضور دارند، حذف شود. احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی  در مردادماه اعلام کرده بود که حذف یارانه نقدی سه دهک بالا (معادل ۱۸ میلیون نفر) تا پایان شهریور نهایی خواهد شد و پیش از قطع یارانه نیز به خانوارهای مشمول اطلاع داده می‌شود، اما بررسی آمار نشان می‌دهد که در تابستان تنها حدود ۶ میلیون نفر حذف شده‌اند و همچنان بیش از ۱۱ میلیون نفر در سه دهک بالای درآمدی باقی مانده‌اند. روندی که پیش‌بینی می‌شود در مهرماه و ماه‌های بعد نیز ادامه یابد.

این در حالی است که برخی کارشناسان بر این اعتقادند که حتی معیارهای اعلام شده نیز چندان شفاف نیست. به عنوان مثال برخی شهروندان معتقد بودند بر اساس گفته‌ی مقامات قرار است سرانه‌ی هزینه‌کرد هر فرد پس از کسر هزینه‌ی مسکن ۱۰ میلیون تومان در ماه باشد، اما با این حال باز هم یارانه‌ی بسیاری از افرادی که مستاجرند حذف شده اما یارانه‌ی برخی که مالک هستند و در مناطق گران تهران سکونت دارند حذف نشده است.

 طبق اعلام شهردار تهران ۵۱ درصد از شهروندان تهرانی را مستاجران تشکیل می‌دهند اما به نظر می‌رسد یارانه‌ی بسیاری از شهروندان در تهران حذف شده است.

رقم یارانه چقدر است؟

طبق اعلام رییس سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها در مرداد ماه به ٧٧ میلیون نفر یارانه دریافت کرده‌اند اما طبق برنامه‌ریزی جدید از شمار این افراد هجده میلیون و پانصد هزار نفر کاسته خواهد شد.

آمارهای ارائه شده از سوی سازمان هدفمندی یارانه‌ها نشان می‌دهد در شهریور ماه ۲۸ میلیون و ۶۱ هزار و ۱۸۰ نفر در دهک های اول تا سوم یارانه‌ی چهارصد هزار تومانی دریافت کرده‌اند. سخنگوی سازمان هدفمندی یارانه‌های در فروردین ماه اعلام کرد: همچنین از دهک ۴ تا ۹ هم، ۱۶ میلیون ۸۱۹ هزار ۱۳۳ سرپرست خانوار با جمعیت ۵۰ میلیون و ۴۰۹ هزار و ۶۱۰ هزار نفر یارانه دریافت کردند. در مجموع در دهک‌های یک تا ۹.۷۸ میلیون و ۲۸۱ هزار و ۹۷۵ هزار نفر یارانه دریافت می‌کنند که این جمعیت بدون احتساب نیروهای مسلح است. نیروهای مسلح جدا از این خانوار هستند و یارانه این قشر به طور جداگانه پرداخت می‌شود و خود نیروهای مسلح، یارانه را به افراد تحت پوشش خود واریز می‌کند. طبق امارهای ارائه شده ۴۹ میلیون نفر در دهک‌های چهارم تا نهم نیز در مرداد یارانه‌ی سیصد هزار تومانی دریافت کرده‌اند. این یارانه‌ی نقدی جدا از کالابرگی است که برای دهک‌های مختلف درآمدی تعیین شده است. میزان کالابرگ برای سه دهک اول پانصد هزار تومان و برای دهک چهارم تا نهم ۳۵۰ هزار تومان است.

پیش‌تر معیارهایی مانند مالکیت ملک بالای ۳۵ میلیارد تومان، خودروی لوکس بیش از ۳ میلیارد تومان، تراکنش‌های غیرمتعارف و سفرهای خارجی مکرر مطرح بود؛ اما به‌یک‌باره همه این شاخص‌ها کنار گذاشته شد و «درآمد ۱۰ میلیون تومانی» به‌عنوان مرز حذف معرفی شد. حالا اما در شرایطی که به دلیل فشارهای بین‌المللی اقتصاد ایران با فشاری مشاعف مواجه شده و با اجرای اسنپ‌بک و بازگشت تحریم‌ها احتمال افزای شنرخ تورم وجود دارد، سئوال این است که تعیین معیار ۱۰ میلیون تومان به ازای هر نفر در ماه برای خروج از فهرست یارانه کافی است؟ این سئوالی است که بسیاری از شهروندان به واسطه‌ی شرایط جدید اقتصادی و نوسانات گسترده بدان پاسخ منفی می‌دهند.