معمای چالش‌برانگیزی که اینترنت را فراگرفت

خبرآنلاین: یک معمای ساده اما چالش‌برانگیز در اینترنت پخش شده و بسیاری را فریب داده است. در نگاه اول پاسخ ۵۰ درصد درست به نظر می‌رسد، اما پاسخ چیز دیگری است.

 بسیاری از ما عاشق معماهای ریاضی هستیم. مسئله‌ای تازه درباره احتمال این هفته در اینترنت منتشر شده و که ذهن بسیاری را درگیر کرده است.

معما این است: سه جعبه وجود دارد. در هر جعبه دو توپ است. یکی از جعبه‌ها دو توپ طلایی، یک جعبه دو توپ نقره‌ای، و جعبه سوم یک توپ طلا و یک توپ نقره را در خود جا داده‌اند. به‌طور تصادفی یک جعبه انتخاب می‌کنید، دستتان را داخل می‌برید و یک توپ بیرون می‌آورید … توپ طلایی است. احتمال آنکه توپ دوم که از همان جعبه برمی‌دارید نقره‌ای باشد چقدر است؟

 جعبه‌ها شفاف نیستند، و شما نمی‌دانید توپ‌ها قبلاً چگونه توزیع شده‌اند. 

اشتباه رایج

بسیاری پاسخ می‌دهند، ۵۰٪. چون پس از برداشتن توپ طلایی، تنها دو گزینه ممکن باقی‌ است.

• یا جعبه‌ای را انتخاب کرده‌اید که دو توپ طلایی داشته است که در آن صورت توپ بعدی نیز طلایی است.

• یا جعبه‌ای را انتخاب کرده‌اید با یک طلایی و یک نقره که در آن صورت توپ بعدی ممکن است نقره باشد.

با توجه به اینکه یکی از توپ‌ها طلایی بوده، جعبه‌ای که دو نقره‌ای دارد حذف می‌شود و فقط این دو گزینه باقی می‌مانند. پس احتمال نقره را برابر با نصف فرض می‌کنند. 

پاسخ درست کمی پیچیده‌تر است زیرا باید از احتمال شرطی استفاده کرد. مفهومی که باعث می‌شود پاسخ‌هایی که به نظر بدیهی‌ می‌آیند، گمراه‌کننده باشند. بله، جعبه‌ای که هر دو توپش نقره‌ای‌ هستند را بلافاصله کنار می‌گذاریم، چون توپی که بیرون آمد طلایی است. پس تنها دو جعبه باقی می‌ماند.

جعبه A: دو توپ طلایی

جعبه B: یک توپ طلا و یک توپ نقره

ولی مهم‌تر این است که باید سناریوهای ممکن را نسبت به اینکه شما یک توپ طلایی برداشتید بررسی کنیم. به جای توجه به محتوای باقی‌مانده جعبه‌ها، باید همه دنباله‌های ممکنِ اتفاقات را در نظر بگیریم. وقتی یک توپ طلایی برداشتید، سه حالت ممکن است رخ داده باشد.

شما جعبه A را انتخاب کرده‌اید و توپ اول، یکی از دو توپ طلایی آن بوده است در نتیجه توپ دوم هم طلایی خواهد بود.

باز هم جعبه A بوده، اما این بار توپ طلای دوم را برداشتید که در نتیجه باز هم توپ بعدی طلایی است.

شما جعبه B را انتخاب کرده‌اید و توپ اول طلایی بوده است بنابراین توپ دوم در این حالت نقره‌ای خواهد بود.

در دو حالت از سه حالت، توپ دوم طلایی است. فقط در یکی از سه حالت توپ دوم نقره‌ای است. بنابراین احتمال برداشتن توپ نقره‌ای برابر یک سوم (۳۳ درصد) است. 

این معمای ساده نشان می‌دهد که چطور شهود ما در برابر احتمال شرطی شکست می‌خورد. هرچند به نظر می‌رسد پاسخ ۵۰ درصد منطقی باشد، اما تحلیل دقیق نشان می‌دهد شانس واقعی ۳۳ درصد است.