تنش جدید میان آمریکا و چین از کجا شروع شد؟

فرارو: به تازگی آتش جنگ تجاری میان آمریکا و چین بالا گرفته است؛ به‌طوری که بار دیگر ترامپ تهدید کرده است ۱۰۰ درصد تعرفه اضافی را بر پکن اعمال خواهد کرد. 

به تازگی جنگ تجاری میان واشینگتن و پکن در حال ورود به ابعاد تازه‌‍‌ای است؛ به‌طوری که اقدام پکن در افزایش کنترل‌ها بر صادرات فلزات کمیاب خشم رئیس جمهور آمریکا را برانگیخته است. اما ماجرا چیست؟ 

اقدام چین در محدود کردن صادرات فلزات کمیاب 

روز گذشته بود که رسانه‌های خبری از جمله پایگاه شبکه خبری الجزیره از اقدام جدید دولت چین در محدود کردن صادرات فلزات کمیاب خبر دادند. الجزیره در خبری با عنوان «چین کنترل بر صادرات مواد فلزی کمیاب را سخت‌تر می‌کند» نوشت: این اقدام، گامی راهبردی در آستانه دور جدید مذاکرات تجاری دشوار با ایالات متحده آمریکاست. »

طبق گزارش الجزیره، چین کنترل‌ها بر صادرات فلزات حیاتی و کم‌یاب را سخت‌تر کرده است. طبق گزارش این شبکه، این محدودیت‌های جدید که از سوی وزارت بازرگانی چین اعلام شده، در آستانه دیدار شی جین پینگ، رئیس جمهور چین و دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در اواخر ماه جاری میلادی صورت گرفته است. 

طبق این گزارش، دو قدرت اقتصادی بزرگ جهان، یعنی آمریکا و چین پس از آنکه در اوایل ماه جاری میلادی تعرفه‌های تلافی‌جویانه خود را علیه همدیگر به کار بستند، مجبور شدند به منظور کاهش تنش‌ها، با عقب نشینی از برخی تعرفه‌های از پیش اعلام شده، از آن‌ها کوتاه بیایند. 

چین دقیقا چه محدودیتی وضع کرده؟ 

بر پایه گزارش الجزیره، طبق اعلامیه شماره ۶۱ از سال ۲۰۲۵، چین گفته است کنترل بر صادرات ۵ فلز کمیاب را بر فهرست هفت عددی که پیشتر در ماه آوریل داده بود، اضافه کرد. این ۵ فلز که به لیست اضافه شدند، شامل «هولمیم» (Holmium)، «اربیوم» (erbium)، «یوروپیم» (europium) و «ایتربیم» (Ytterbium) و «تولیم» (Thulium) می‌شود. 

همچنین هفت ماده معدنی که چین بر آن‌ها اوایل سال جاری میلادی محدودیت وضع کرده بود، شامل ساماریم (Samarium)، «گادولینیم» (Gadolinium)، «تربیم» (Terbium) و «دیسپروزیم» (Dysprosium)، «لوتتیم» (lutetium)، «اسکاندیم» (scandium) و «ایتریم» (yttrium) می‌شد. با این حساب، از ۱۷ فلز خاکی کمیاب، چین بر صادرات ۱۲ عدد از آن‌ها محدودیت وضع کرد. 

علاوه بر این، چین، محدودیت‌هایی را بر صادرات تجهیزات فناوری تخصصی که برای پالایش فلزات خاکی کمیاب مورد استفاده قرار می‌گرفتند، وضع کرد. . بیشتر این محدودیت‌ها، از اول دسامبر اجرایی می‌شوند. 

این محدودیت‌ها به چه معناست؟ 

این محدودیت‌ها به این معنا خواهد بود که در صورتی که شرکت‌های خارجی بخواهند تا مواد نیمه رسانای ویژه و آهنرباهای کم‌یاب را که حداقل یک درصد فلزات خاکی کمیاب از چین دارد را صادر کنند، بایستی تأییدیه‌های ویژه و مجوزهای مخصوص از دولت پکن کسب کنند. 

خشم ترامپ از اقدام اخیر دولت چین

اما این اقدام دولت چین به مذاق رئیس جمهور آمریکا خوش نیامد و او را عصبانی کرد. بنابر گزارش گاردین، در پی محدودیت‌های فراوان دولت چین، ترامپ تهدید کرد از ماه آتی میلادی، صد درصد تعرفه بر چین اعمال کرده و پکن را نیز به انجام «اقدامی خصمانه» در جهت محدود ساختن صادرات عناصر کمیاب مورد نیاز صنایع آمریکا متهم کرد. 

ترامپ در حساب کاربری خود در تروث سوشال نوشت که تعرفه از اول نوامبر اجرایی خواهد شد و این تعرفه‌ها جدای از دیگر تعرفه‌هایی است که بر صادرات چین که اکنون ۳۰ درصد و در برخی موارد بالاتر نیز هست، وضع شده بودند. 

تهدید به لغو دیدار با رئیس جمهور چین

طبق گزارش نیویورک تایمز، ترامپ روز جمعه با انتشار پست دیگری تهدید کرد تا تلافی کرده و دیدار از پیش تعیین شده‌اش با شی‌جین‌پینگ، رهبر چین را لغو خواهد کرد. 

ترامپ البته بعدا در همان روز جمعه توضیح داد که اظهارات او به معنای لغو رسمی دیدار خود با رئیس جمهور چین نیست. او خطاب به خبرنگاران در کاخ سفید گفت: نه، من لغو نکردم؛ هرچند من مطمئن نیستم این اقدام را انجام دهیم؛ اما حدسم بر این است که این مسأله را انجام دهیم. با این حال آن‌ها اقدامی را انجام دادند که دنیا را تحت تأثیر قرار دادند. این کارشان شوکه کننده و ناگهانی بود.» 

افزایش تنش‌ها در سایه پیشنهاد وسوسه کننده چین

اما تنش‌های اخیر میان چین و آمریکا در حالی است که حدود یک هفته پیش خبرگزاری آمریکایی بلومبرگ از پیشنهاد وسوسه‌کننده پکن به واشینگتن برای برداشتن محدودیت‌ها علیه چین خبر داده بود. خبرگزاری آمریکایی بلومبرگ در گزارشی از پیشنهاد وسوسه کننده مقامات چین به دولت آمریکا برای برداشتن محدودیت‌ها در زمینه سرمایه‌گذاری چین در آمریکا پرده برداشته بود و به نقل از یک مقام آگاه از مطرح بودن رقم یک تریلیون دلاری در این زمینه سخن گفه بود.