گازگرفتگی ناشی از ذغال موجب مرگ سه نفر شد

ایسنا: رئیس مرکز فوریت‌های پزشکی و مدیریت حوادث استان اصفهان جزئیات حادثه گازگرفتگی در محوطه خصوصی اصفهان را تشریح کرد و از ابهامات موجود در این رخداد خبر داد.

عباس زمانپور اظهارکرد: حادثه روز گذشته حدود ساعت ۱۵ بعدازظهر به ما گزارش شد. طبق گزارش اولیه، در نزدیکی باغ پرندگان اصفهان در محوطه خصوصی منطقه ناژوان، یک چادر کوچک برپا شده بود. چند دقیقه بعد، تماس دیگری دریافت کردیم مبنی بر اینکه چند نفر در داخل چادر بی‌حرکت افتاده‌اند و داخل چادر هم ذغال روشن وجود دارد. در ساعت ۱۵:۲۸ با مرکز فوریت‌های پزشکی تماس گرفته شد و شش دقیقه بعد، یعنی در ساعت ۱۵:۳۴، موتورلانس فوریت‌های پزشکی در محل حاضر شد.

وی افزود: کارشناس ما بلافاصله وارد چادر شد و مشاهده کرد سه نفر در داخل چادر حضور دارند. در همان بازدید اولیه مشخص شد دو نفر از آن‌ها جان باخته‌اند و نفر سوم نیز دچار بی‌هوشی و انقباض مردمک چشم(میوز) بود و تنفس نداشت. برای نفر سوم داروی خاصی تزریق شد که اثر معکوس مواد مخدر دارد و پس از تزریق، تنفس او بازگشت، اما حال عمومی‌اش وخیم بود. در همان لحظه درخواست اعزام آمبولانس شد و بلافاصله کد آمبولانس در محل حاضر و بیمار را به بیمارستان خورشید منتقل کرد. این فرد در حال حاضر در بخش ICU بستری است و حال خوبی ندارد.

رئیس فوریت‌های پزشکی استان اصفهان ادامه داد: نفر سوم مردی ۵۳ ساله است و دو فرد دیگر، یک مرد و یک زن بین ۴۰ تا ۴۵ ساله بوده‌اند. کارشناسان ما احتمال می‌دهند که این افراد سابقه اعتیاد داشته‌اند، چراکه واکنش بدن نفر سوم به داروی تزریق‌شده چنین احتمالی را تقویت می‌کند. از این‌رو موضوع توسط پلیس در حال بررسی است.

زمانپور در ادامه گفت: این حادثه ابهامات زیادی دارد؛ چرا که ساعت سه بعدازظهر، زمانی که هوا گرم است و بسیاری از خانه‌ها هنوز از کولر استفاده می‌کنند، بعید است کسی برای گرم شدن ذغال روشن کند. از سوی دیگر، چادر کوچکی که مخصوص دو نفر بوده، سه نفره اشغال شده و در فضای بسته، تشت زغال روشن بوده است. همین نکات، سؤالاتی را درباره علت اصلی مرگ این افراد ایجاد کرده است.

وی با بیان اینکه آموزش‌های عمومی درباره مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن از اولویت‌های فوریت‌های پزشکی استان است، ادامه داد: ما در آغاز هر فصل سرما، برنامه‌های آموزشی گسترده‌ای برای پیشگیری از خفگی بر اثر گاز CO برگزار می‌کنیم. این آموزش‌ها هم به‌صورت مجازی و هم حضوری و با نصب بنر و پلاکارد در اماکن عمومی انجام می‌شود. کارشناسان ما در مدارس، محلات و مناطق شهری حضور پیدا می‌کنند و به مردم آموزش می‌دهند که در چه مکان‌هایی می‌توان آتش روشن کرد، در چه محیط‌هایی نباید از ذغال استفاده کرد، چه فاصله‌ای باید بین آتش و سقف بسته رعایت شود و تا چه مدت می‌توان از حرارت در فضای نیمه‌بسته استفاده کرد.

 رئیس فوریت‌های پزشکی استان اصفهان با اشاره به کاهش آمار مسمومیت‌ها افزود: خوشبختانه تأثیر این آموزش‌ها در استان اصفهان ملموس بوده و آمار مسمومیت با گاز CO در سال‌های اخیر روند کاهشی داشته است. این نشان می‌دهد که فعالیت‌های آموزشی ما در ارتقای آگاهی عمومی مؤثر بوده و مردم تا حدی نسبت به خطرات آتش و ذغال در فضای بسته آگاه‌تر شده‌اند. با این حال هنوز مواردی از بی‌احتیاطی وجود دارد که منجر به حوادث تلخ می‌شود.

زمانپور با تأکید بر لزوم بازبینی لوله‌های دودکش به‌ویژه از مهر به بعد گفت: بارها تأکید کرده‌ایم که با آغاز فصل سرما، خانواده‌ها باید از باز بودن مسیر خروج دود بخاری، پکیج و آبگرمکن اطمینان حاصل کنند. متأسفانه در تابستان، پرندگان معمولاً روی پشت‌بام‌ها یا دهانه دودکش‌ها لانه‌سازی می‌کنند و همین موضوع سبب مسدود شدن مسیر خروج گاز می‌شود. در نتیجه، هنگام روشن شدن وسایل گرمایشی، گاز CO به داخل اتاق بازمی‌گردد و باعث مسمومیت می‌شود. خواهش می‌کنم مردم حتماً پیش از شروع استفاده از بخاری یا پکیج، دودکش‌ها را کنترل و پاکسازی کنند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود درباره اقدامات لازم در هنگام مشاهده فرد مسموم با گاز CO توضیح داد: اگر شخصی دچار مسمومیت با مونوکسیدکربن شده باشد، اولین اقدام تماس فوری با شماره ۱۱۵ است، اما در فاصله رسیدن تیم فوریت‌های پزشکی، اطرافیان می‌توانند عملیات احیای قلبی–ریوی (CPR) را آغاز کنند. این عملیات شامل ماساژ قلبی و تنفس دهان‌ به‌ دهان است و می‌تواند تا ۸۰ تا ۹۰ درصد در بازگرداندن علائم حیاتی فرد مؤثر باشد.

رئیس فوریت‌های پزشکی استان اصفهان اضافه کرد: برای مثال، در همین حادثه ناژوان اگر کسی زودتر متوجه حضور این افراد در چادر می‌شد و می‌توانست تنفس مصنوعی یا ماساژ قلبی انجام دهد، شاید احتمال نجات نفر سوم بیشتر بود. ما موارد زیادی داریم که با همین اقدامات ساده، افراد به زندگی بازگشته‌اند. هرچند کار ساده‌ای است، اما در لحظات حیاتی می‌تواند جان انسان را نجات دهد.

زمانپور درباره مدت زمان مؤثر برای احیا یا همان زمان طلایی نیز توضیح داد: مفهوم زمان طلایی(گلدن تایم) بیشتر در سکته‌های قلبی و مغزی کاربرد دارد، اما در مسمومیت با گاز CO نمی‌توان زمان مشخصی تعیین کرد. آنچه اهمیت دارد، شروع سریع عملیات احیا تا بازگشت تنفس طبیعی فرد است. هر لحظه تأخیر باعث از بین رفتن سلول‌های مغزی و قلبی می‌شود. در برخی موارد، فرد به بیمارستان می‌رسد و دستگاه تنفس برایش کار می‌کند، اما مرگ مغزی رخ داده است. در این شرایط، معمولاً روند اهدای عضو دنبال می‌شود.

وی در پایان تأکید کرد: در مواجهه با چنین حوادثی، اقدام سریع و آگاهانه مردم حیاتی است. حتی اگر فرد علائم حیات ضعیفی داشته باشد، باید بلافاصله ماساژ قلبی–ریوی و تنفس مصنوعی انجام شود تا اکسیژن به مغز برسد. مهم‌ترین نکته، قطع نکردن عملیات احیا تا رسیدن نیروهای اورژانس است. حادثه ناژوان بار دیگر نشان داد که هنوز باید آموزش‌های عمومی در این زمینه تقویت شود تا چنین حوادث تلخی تکرار نشود.