ماجرای کشت خشخاش در ایران به کجا رسید؟

ایسنا: مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر درباره کشت خشخاش در ایران به دلیل کمبود مواد اولیه دارو و رویکرد دولت در این زمینه توضیح داد.

سلیمان عباسی  با اشاره به اینکه بخشی از زنجیره تولید داروهای مورد استفاده در بیماران سرطانی، دردهای مزمن و درمان اعتیاد به مواد مخدر وابسته است، تأکید کرد: اگر نتوانیم مواد اولیه مورد نیاز را از طریق واردات یا تولید داخلی تأمین کنیم، با کمبود داروی حیاتی برای میلیون‌ها بیمار مواجه خواهیم شد که ادامه‌دار شدن این وضعیت، بیماران را با مشکلاتی مواجه می‌کند و نبود داروی جایگزین، بحران‌ اجتماعی جدیدی را رقم خواهد زد.

وی ادامه داد: تا امروز مواد اولیه داروهای مخدر از دو منبع تأمین می‌شد؛ بخشی از کشفیات قاچاق و بخشی از طریق واردات بود، اما به دنبال کاهش محسوس کشفیات، تولید دارو کاهش یافته و شرکت‌های دارویی با مشکل مواجه شده‌اند. این شرایط، سلامت عمومی جامعه را هدف گرفته است.

 مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر با تاکید بر اینکه داروهای مخدر فقط برای معتادان نیست، گفت: حتی اگر یک معتاد هم در کشور وجود نداشته باشد، بیماران نیازمند داروهای مسکن قوی هستند. ما جمعیت ۹۰ میلیونی داریم و نمی‌توانیم تأمین داروی حیاتی را به واردات نامطمئن یا کشفیات ناپایدار بسپاریم.

عباسی با اشاره به اظهارات مسئولان مبنی بر کشت خشخاش در ایران برای حل این معضل گفت: طرح‌هایی در این زمینه در حال بررسی هستند که یکی از آنها پیشنهاد کشت محدود و کنترل‌شده خشخاش برای مصارف دارویی است که همچنان در مرحله بررسی بوده و هنوز به تصویب نهایی نرسیده است. البته تا زمانی که دستورالعمل قانونی و نظارت چندلایه نداشته باشیم، امکان اجرای چنین طرحی وجود ندارد. اگرچه طرح‌هایی برای کشت کنترل‌شده خشخاش در دستور کار قرار دارد، اما همچنان هیچ مصوبه رسمی و قطعی در این‌باره صادر نشده و در این میان، زنجیره تولید داروهای حیاتی کشور، هر روز بیش از پیش آسیب‌پذیر می‌شود.

وی یادآور شد: از وزارت بهداشت گرفته تا سازمان غذا و دارو، وزارت جهاد کشاورزی و شرکت‌های دارویی، همه باید با شرح وظایف دقیق در این زمینه برنامه‌ریزی کرده و وارد عمل شوند و از لحظه کشت تا برداشت، انتقال، فرآوری و توزیع دارو، باید همه چیز کاملاً تحت کنترل باشد، چراکه کوچک‌ترین نشت مواد اولیه به خارج از زنجیره رسمی، می‌تواند راه را برای مافیا و قاچاقچیان باز کند.

مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر در پاسخ به این سوال که آیا از طریق واردات امکان رفع این نیاز وجود ندارد؟ گفت: اگر مجبور شویم واردات انجام دهیم، باید هزینه‌های بسیار زیادی پرداخت کنیم و هیچ تضمینی هم برای استاندارد یا کیفیت داروهای وارداتی وجود ندارد. در حالی که شرکت‌های دارویی داخلی ما توان و ظرفیت تولید داروهای باکیفیت را دارند.

عباسی در پایان تأکید کرد که هرگونه طرح برای تولید مواد اولیه مخدر باید پشتوانه قانونی، ساختار نظارتی دقیق و ضمانت اجرایی کامل داشته باشد و هر دستگاهی باید بداند چه مسئولیتی دارد؛ اگر تخلفی صورت گیرد، باید پاسخگو باشد. این موضوع به‌قدری حساس است که کوچک‌ترین خطا در آن، ممکن است به آسیب‌های جبران‌ناپذیر اجتماعی منجر شود. ما نمی‌توانیم با سلامت مردم شوخی کنیم.