دولتی که نتواند فیلترینگ را بردارد، دولت نیست

روزنامه آرمان ملی: برخی رسانه‌ها ادعا کردند شنبه سوم آبان کمیته بررسی رفع فیلترینگ به دستور رئیس‌جمهور مسعود پزشکیان در مرکز ملی فضای مجازی تشکیل شد و اعضای آن به رفع فیلتر تلگرام، یوتیوب و اینستاگرام رأی منفی دادند.

برای تحلیل و بررسی این موضوع با دکتر مصطفی اقلیما آسیب‌شناس اجتماعی گفت‌وگو کردیم.

*در روزهای اخیر در حالی رفع فیلتر تلگرام مطرح شد که براساس اظهارات رئیس مجلس قالیباف این موضوع از دستور کار خارج شده است. چرا دولت وعده‌هایی مطرح می‌کند و در جامعه زمینه‌سازی می‌کند اما در تحقق آن ناموفق است؟

واقعیت این است که فیلتر و یا رفع فیلترینگ در اختیار دولت است و دولتی که اختیار رفع فیلترینگ را نداشته باشد دیگر دولت نیست. مردم هم این وضعیت را درک می‌کنند و به همین دلیل روز به‌ روز اعتماد خود را بیشتر از دولت از دست می‌دهند. این وضعیت درباره دولت قبل هم وجود داشت، اما این دولت در این زمینه‌ها به‌رغم وعده‌هایی که داده بدتر هم عمل کرده است. قرار نیست مجلس و رئیس مجلس برای دولت تصمیم‌گیری کند که آقای قالیباف عنوان می‌کند موضوع رفع فیلترینگ از دستور کار خارج شده است. فیلترینگ ارتباطی به قانون ندارد و بلکه یک دستور دولتی به شمار می‌رود. دولت در یک زمان تشخیص می‌دهد که باید فیلترینگ صورت بگیرد و در یک زمان دیگر به این نتیجه می‌رسد که باید رفع فیلترینگ کند. این موضوع هیچ ارتباطی به قانون ندارد. امروز کشور هزار صاحب دارد و اگر مجلس هم قصد داشته باشد رفع فیلترینگ کند ممکن است از جای دیگری مانع آن شوند. مسأله مهم دیگری که در این زمینه وجود دارد این است که افراد زیادی از فیلترینگ امرار معاش می‌کنند و در صورتی که رفع فیلترینگ صورت بگیرد با چالش مواجه می‌شوند. مافیای فیلترفروش در کشور اجازه نمی‌دهد رفع فیلتنریگ صورت بگیرد. به همین دلیل اگر کسی قصد داشته باشد با پدیده فیلترشکن فروشی نیز برخورد کند به نتیجه نمی‌رسد.

*دولت از پشت پرده این مافیا اطلاع ندارد و یا توانایی برخورد ندارد؟

دولت حتما می‌داند در پشت پرده چه خبر است، اما از توانایی برخورد با آن ناتوان است. البته این احتمال نیز وجود دارد که زور مافیای فیلترشکن فروش از دولت بیشتر باشد. پرسش مهم در این زمینه این است که چرا کسی که نمی‌تواند کاری انجام دهد در آن سمت قرار می‌گیرد و شعار و وعده به مردم می‌دهد؟ کسی که رئیس‌جمهور می‌شود و به مردم وعده می‌دهد باید از توانایی آن برخودار باشد واگر مانعی وجود دارد آن را بردارد. وقتی نمی‌توان اقدام کرد و یا چنین اجازه‌ای به او داده نمی‌شود، چرا رئیس‌جمهور می‌شود؟ امروز شرایط جامعه به شکلی است که مردم دیگر از رئیس‌جمهور مطالبه‌گری نمی‌کنند و می‌دانند که رئیس‌جمهور تنها یک اسم است. هیچ کس در جایگاه خود قرار ندارد و به همین دلیل نباید منتظر رفع فیلترینگ باشد.

*به نظرمی رسد شورای عالی فضای مجازی تصمیم‌گیر اصلی درباره رفع فیلترینگ است. نوع کنشگری دولت نسبت به این شورا چگونه بوده است؟

شورای عالی فضای مجازی یک شورای ساختگی است که هیچ کس هم از اختیار کافی برخوردار نیست. این وضعیت درباره شوراهای دیگر کشور نیز وجود دارد. تنها کاری که چنین شوراهایی در کشور انجام می‌دهد این است که تشکیل جلسه می‌دهند و با هم بحث می‌کنند و در نهایت از جایی دیگر به آنها می‌گویند که باید چه کار کنند و اختیاری در تصمیم‌گیری ندارند. واقعیت این است که قدرت و زور گروه‌های پشت پرده از برخی مدیران کشور بیشتر است و این وضعیت را به خوبی می‌توان درباره موضوع فیلترینگ مشاهده کرد. در چنین شرایطی کسی که به عنوان رئیس‌جمهور انتخاب می‌شود باید در راستای این گروه‌ها فعالیت کند. به همین دلیل رفع فیلترینگ در اختیار رئیس‌جمهور و یا اعضای شورای عالی فضای مجازی نیست و از جای دیگری در این زمینه تصمیم‌گیری شده است. به نظر می‌رسد تصمیم‌گیری درباره رفع فیلتر به یک تصمیم حاکمیتی نیاز دارد و باید حاکمیت در این زمینه تصمیم‌گیری کند. امروز بسیاری از کسانی که مدعی خدمت به مردم هستند تنها به فکر منافع خود هستند. اگر دست کسی را که گوسفند دزدیده قطع می‌کنیم، چطور کسی که آبروی کشور را برده و به عنوان یک مفسد اقتصادی زندانی شده و تا پای اعدام هم رفته، امروز طلبکار شده است؟ در هیچ کجای دنیا با چنین پدیده‌هایی مواجه نیستند. به نظرمی رسد در این کشور هر کسی بیشتر به فکر منافع خودش باشد با احترام بیشتری با او رفتار می‌کنند. همه مشکلات کشور نیز ریشه در همین وضعیت دارد.