ترامپ در مورد رفع تحریم‌های ایران جدی است؟

 جماران: رضا نصری، حقوقدان بین الملل نوشت: دونالد ترامپ می‌گوید آماده است با ایران درباره رفع تحریم‌ها گفت‌وگو کند.

ایران پیش از این آمادگی خود را برای تعامل واقعی نشان داده بود. با حسن نیت وارد گفت‌وگوهای جدی با ایالات متحده شد، اما در میانه مذاکرات هدف حمله قرار گرفت؛ اقدامی تجاوزکارانه که خودِ ترامپ به‌تازگی اعتراف کرده است شخصاً دستور آن را داده بود.

اگر ایالات متحده از توسل به زور خودداری می‌کرد و به جای آن به مذاکرات صادقانه و برد-برد می‌پرداخت، دو کشور می‌توانستند پایه‌های ثبات منطقه‌ای را بنا کنند. ایران، کشورهای عربی و ایالات متحده می‌توانستند در زمینه چالش‌های مشترکی مانند مبارزه با تروریسم، بحران‌های زیست‌محیطی و تقویت پیوندهای منطقه‌ای همکاری کنند.

یکی از زمینه‌های روشن برای همکاری می‌توانست مبارزه با قاچاق مواد مخدر باشد. ایران در خط مقدم نبرد جهانی علیه جریان هروئین و تریاک از افغانستان به سوی اروپاست. بیش از چهار دهه است که این بار سنگین را عمدتاً به‌تنهایی و با هزینه‌های انسانی و مالی سنگین بر دوش کشیده است. هزاران نفر از نیروهای مرزبانی ایران در درگیری با قاچاقچیان کشته یا زخمی شده‌اند. با وجود تحریم‌ها، ایران همچنان هر سال صدها تُن مواد مخدر را کشف و ضبط می‌کند. حتی تجهیزات دفاعی پایه‌ای مانند دوربین‌های دید در شب، بالگردها و قطعات یدکی – که ابزارهای ضروری برای عملیات ضد قاچاق هستند – همچنان مشمول محدودیت‌های تحریم‌های آمریکاست.

اگر واشنگتن راه همکاری را برمی‌گزید، گام منطقی بعدی می‌توانست ایجاد سازوکار مشترک یا منطقه‌ای برای مهار جریان مواد مخدر و تقویت امنیت مرزی باشد. چنین همکاری‌ای به‌طور مستقیم در خدمت منافع غرب و منطقه قرار می‌گرفت.

ترامپ ترجیح داد خود را با اسرائیل همراه کند؛ رژیمی که سیاست‌های تهاجمی آن برای ایالات متحده هزینه‌های سنگینی در مشروعیت، اعتبار، منابع و جان انسان‌ها داشته است، به‌جای آنکه با یکی از مهم‌ترین کشورهای خاورمیانه به‌صورت سازنده تعامل کند.

همکاری واقعی با ایران می‌توانست نقطه‌ عطفی در گسستن از دهه‌ها خصومت باشد و از سوی بسیاری از آمریکایی‌هایی که اکنون آشکارا از نفوذ اسرائیل بر سیاست ایالات متحده به ستوه آمده‌اند، با استقبال روبه‌رو شود.

دولت ترامپ با اتخاذ خواسته‌های حداکثری و پافشاری بر شروط غیرواقع‌بینانه و تحقیرآمیز – مانند بستن همه تأسیسات هسته‌ای یا برچیدن توان دفاعی موشکی ایران در محیطی ناپایدار و پرخطر – مسیر دیپلماسی را بست و زمینه رویارویی را فراهم کرد.

اکنون ترامپ بار دیگر از آمادگی برای رفع تحریم‌ها سخن می‌گوید، بی‌آنکه هیچ اقدام ملموسی نشان دهد که ایالات متحده واقعاً آماده تغییر مسیر است.

اگر ترامپ در ادعای خود برای تعامل با ایران صادق است، باید با کاهش تحریم‌هایی که مردم عادی را هدف قرار داده‌اند آغاز کند. باید از زبان تهدید و اجبار دست بردارد، خواسته‌های غیرواقعی را کنار بگذارد که هیچ کشور مستقلی نمی‌پذیرد، و با احترامی درخور تمدن دیرپای ایران و جایگاه منطقه‌ای آن به این کشور روی آورد.