چرا خرید مسکن برای مردم غیرممکن شده است؟

اقتصاد نیوز: در ماه‌های اخیر، بازار مسکن در وضعیتی میان رکود عمیق و تحرک‌های محدود قرار گرفته است.

از یک‌سو، ثبات طولانی‌مدت قیمت‌ها، کاهش شدید قدرت خرید و نبود تغییر در وام‌ها و دستمزدها باعث شده بخش بزرگی از تقاضای مصرفی از چرخه معاملات خارج شود. در کنار این موارد، فقدان آمارهای رسمی و تأخیر در انتشار داده‌های معاملاتی، ارزیابی دقیق شرایط بازار را دشوار کرده و بر قفل‌شدگی موجود افزوده است.

در برخی مناطق مصرفی افزایش محدود معاملات دیده شد؛ تحرکی که بیش از آن‌که نشانه تغییر بنیادین باشد، به نظر تحت تأثیر نوسان‌های تورمی و ارزی قرار داشته و با بروز تنش‌های سیاسی و امنیتی دوباره فروکش کرده است. فشار تورم عمومی، رشد هزینه مصالح و کمبود نیروی کار نیز شرایط را برای سازندگان دشوارتر کرده و سرعت ساخت‌وساز را کاهش داده است.

مجید گودرزی گفت: در بازار مسکن با رکود شدید و قفل‌شدگی مواجهیم. فروشندگان حاضر نیستند قیمت‌های پایین‌تر پیشنهاد دهند و به همین دلیل، هم سرمایه‌گذاران و هم خریداران مصرفی در سطح فعلی قیمت‌ها قادر به خرید نیستند. در این مدت نیز در مؤلفه‌های اثرگذار بر بازار مسکن، چه در حوزه وام‌ها، چه قدرت خرید و دستمزدها و چه کاهش قیمت‌ها، تغییر خاصی رخ نداده است.

او افزود: افراد بر قیمت‌های غیرواقعی اصرار دارند و به امید بازگشت دوباره تورم شدید چنین رفتاری را ادامه می‌دهند؛ در حالی که با توجه به توان خرید مردم، چنین انتظاری قابل تحقق نیست. همچنین اقداماتی از سوی دولت انجام می‌گیرد که متأسفانه به نفع دلالان مسکن است؛ از جمله خودداری از افشای قیمت‌های واقعی معاملات و عدم انتشار آمار رسمی.

او ادامه داد: افزایش دوباره قیمت‌ها لزوماً موجب رونق نمی‌شود؛ زیرا بخش عمده خریداران مسکن مصرفی هستند. اگر بازار مسکن بخواهد برای سرمایه‌گذارانی که در بازارهای موازی بازدهی‌های بالا دارند جذاب شود، عملاً با فروپاشی مواجه خواهد شد. کتمان واقعیت و عدم انتشار آمارهای رسمی به بازار آسیب می‌زند. کاهش قیمت‌ها قطعی است و چاره‌ای جز این وجود ندارد. تعادل فقط زمانی برقرار می‌شود که یا قدرت خرید مردم افزایش یابد یا قیمت‌ها کاهش پیدا کند.

او گفت: با توجه به افزایش تورم، پس‌انداز مردم نیز کاهش یافته و امکان پس‌انداز مؤثر وجود ندارد. بازارهای موازی برای سرمایه‌گذاران جذاب‌تر شده‌اند، زیرا مسکن طی سال‌های گذشته جهش‌های شدید داشته و برای رسیدن به نقطه تعادل چند سال زمان لازم است.

او توضیح داد: کمبود آب می‌تواند به یک بحران جدی تبدیل شود و تاکنون نیز اثرات عمیقی بر بازار مسکن داشته است، چون خریداران تمایل ندارند واحدی بخرند که احتمال بی‌آبی در آن زیاد باشد. بخش ساخت‌وساز به‌شدت کاهش یافته است. برخی تولیدکنندگان می‌کوشند محصولات خود را با قیمت جهانی عرضه کنند، در حالی که تولید را با دستمزدهای بسیار پایین داخلی و با مواد اولیه یارانه‌ای انجام می‌دهند. این نوعی کلاهبرداری است.