آیا «سیر» می‌تواند جایگزین دهانشویه‌ شود؟

فرادید: یک مرور علمی جدید نشان داده که عصاره سیر ممکن است در کاهش میکروب‌های مضر دهان به اندازه کلرهگزیدین که استاندارد دیرینه در دهان‌شویه‌های ضدمیکروبی است، مؤثر باشد.

یک پژوهش جدید نشان داده که «عصاره سیر» می‌تواند قدرت ضدمیکروبی کلرهگزیدین را داشته باشد و این موضوع نشان می‌دهد که این گیاه ممکن است به‌عنوان جایگزینی طبیعی در مراقبت‌های دهان مطرح شود.  تحقیقات نشان می‌دهد عصاره سیر می‌تواند به اندازه ضدعفونی‌کننده‌ها و دهان‌شویه‌های شناخته‌شده مانند کلرهگزیدین مؤثر باشد. 

در این مطالعه، تیم تحقیقاتی گزارش داده که دهان‌شویه مبتنی بر سیر ممکن است نسبت به کلرهگزیدین ناراحتی بیشتری ایجاد کند، اما به نظر می‌رسد پس از استفاده برای مدت طولانی‌تری فعال باقی بماند. 

به گفته نویسندگان این مطالعه: «کلرهگزیدین به شکل گسترده به‌عنوان دهان‌شویه استاندارد طلایی استفاده می‌شود، اما با عوارض جانبی و نگرانی‌هایی درباره مقاومت میکروبی همراه است. سیر با خواص ضدمیکروبی طبیعی و شناخته‌شده‌اش، به‌عنوان جایگزینی بالقوه مطرح شده است.»

نتایج آن‌ها از یک مرور نظام‌مند به‌دست آمده که عملکرد عصاره سیر را در قیاس با کلرهگزیدین در محیط‌های بالینی واقعی بررسی کرده و ارزیابی کرده که آیا می‌تواند جایگزینی گیاهی باشد یا خیر.  برای اطمینان از دقت روش، محققان از «دستورالعمل ۲۰۲۰ برای گزارش‌دهی مرورهای نظام‌مند و متاآنالیزها۲۰۲۰» پیروی کردند. آن‌ها همچنین از چارچوب PICO استفاده کردند، روشی برای ساختاربندی پرسش‌های تحقیق بالینی و هدایت ارزیابی‌های مبتنی بر شواهد. 

تحقیقات شامل ترکیبی از کارآزمایی‌های کنترل‌شده تصادفی و مطالعات بالینی میشد که هر یک از روش‌های مختلفی استفاده کردند و سطوح پایین تا متوسطی از سوگیری داشتند. به‌طور کلی، شواهد نشان می‌دهد دهان‌شویه‌هایی با غلظت بالاترِ عصاره سیر می‌توانند در کاهش فعالیت میکروبی با کلرهگزیدین برابری کنند. 

«اثربخشی بسته به غلظت دهان‌شویه و مدت زمان استفاده متفاوت بود و موجب تفاوت در نتایج شد. برخی مطالعات کلرهگزیدین را برای حفظ pH بزاق/پلاک ترجیح داده‌اند، در حالی که برخی دیگر عصاره سیر را در غلظت‌های خاص مؤثرتر گزارش کردند. با این حال، دهان‌شویه سیر ممکن است ناراحتی بیشتری ایجاد کند.» 

مصرف جهانی سیر در سال ۲۰۲۴ کمابیش به ۳۰ میلیون تن متریک رسید

اگرچه عصاره سیر بدون عوارض نیست، اما به‌طور کلی نسبت به ترکیبات شیمیایی، عوارض خفیف‌تری دارد. واکنش‌های جانبی گزارش‌شده احساس سوزش و بوی نامطبوع است که ممکن است تمایل بیماران برای جایگزینی کلرهگزیدین با گزینه‌های مبتنی بر سیر را کاهش دهد. 

با وجود این محدودیت‌ها، این مرور شواهد چشمگیری از اثربخشی ضدمیکروبی بالینی عصاره سیر ارائه می‌دهد: «کاهش چشمگیر شمار باکتری‌ها نسبت به خط پایه که استفاده از دهان‌شویه عصاره سیر به‌عنوان جایگزینی ممکن برای کلرهگزیدین را در برخی شرایط پیشنهاد می‌کند.» 

نویسندگان بر نیاز به تحقیقات بالینی بیشتر با اندازه نمونه بزرگ‌تر و پیگیری طولانی‌تر تأکید دارند تا «اثربخشی و کاربرد بالینی» استفاده از سیر به‌عنوان جایگزین دهان‌شویه‌ی کلرهگزیدین که هنوز استاندارد طلایی است، تأیید شود. 

تحقیقات نشان داده‌اند سیر یکی از قوی‌ترین گیاهان ضدباکتری و ضدقارچ طبیعت است. دهه‌هاست دانشمندان به دنبال بهره‌برداری از یکی از ترکیبات آن به نام آلیسین هستند که خواص ضدمیکروبی قوی دارد. اگرچه سیر از دید گیاه‌شناسی به‌عنوان سبزی طبقه‌بندی می‌شود، به‌طور گسترده به‌عنوان گیاه دارویی و ادویه نیز استفاده می‌شود. 

مصرف جهانی سیر در سال ۲۰۲۴ نزدیک به ۳۰ میلیون تن متریک بود و چین به میزان ۸۰ درصد، هم در مصرف و هم در تولید آن پیشتاز بود. در همان سال، بازار جهانی عصاره سیر بیش از ۱۵ میلیارد دلار ارزش‌گذاری شد. 

عصاره‌های سیر در محصولات مختلف بهداشتی استفاده شده و بدون نسخه در دسترس هستند. در مقابل، عوامل مصنوعی مانند کلرهگزیدین معمولاً نیاز به نسخه دندان‌پزشک یا پزشک دارند. 

دهان‌شویه‌های ضدمیکروبی عنصر تکمیلی ضروری در مراقبت‌های دهان و دندان هستند و علیه بیماری‌های دهان ناشی از باکتری‌ها، قارچ‌ها یا ویروس‌ها که بافت‌های سخت یا نرم دهان را هدف قرار می‌دهند، عمل می‌کنند. دهان‌شویه‌های مختلف ضدمیکروبی، چه بدون نسخه و چه با نسخه، می‌توانند در مدیریت التهاب لثه، پوسیدگی دندان، بیماری‌های بافت‌های اطراف دندان، بوی بد دهان و غیره استفاده شوند. 

این بررسی به طیف وسیعی از مطالعات اشاره می‌کند که فعالیت ضدمیکروبی عصاره سیر را علیه باکتری‌ها، قارچ‌ها و ویروس‌های متعدد نشان می‌دهند. همچنین نشان می‌دهد عصاره سیر در زمینه‌های مختلفی مانند التهاب لثه در دندان مصنوعی، ضدعفونی کانال دندان و به‌عنوان داروی داخل کانالی بررسی شده است. 

این مطالعات به درک نقش ضدمیکروبی عصاره سیر در قیاس با عوامل مصنوعی مانند کلرهگزیدین کمک کرده‌اند. با این حال، بیشتر مطالعات در شرایط آزمایشگاهی هستند، روش‌ها متفاوت است و استانداردسازی بالینی ندارند و این نشان‌دهنده نیاز به تحقیقات بیشتر برای تأیید اثربخشی سیر در حوزه دندانپزشکی است. این عدم‌قطعیت شکاف چشمگیری در ادبیات مربوط به درمان‌های ضدمیکروبی مبتنی بر شواهد ایجاد می‌کند.