ماجرای دستکاری بارش‌ها توسط همسایگان ایران

اقتصادآنلاین: در روز‌های اخیر ادعا‌هایی در سطح کشور و به خصوص در فضای مجازی مبنی بر امکان «جابجایی سامانه‌های بارشی» و یا «ایجاد بارش گسترده با استفاده از روش‌های غیرمعمول» منتشر شده است.

در همین راستا سازمان فناوری‌های نوین آب‌های جوی وزارت نیرو با رد امکان دستکاری سامانه‌های بارشی توضیحاتی به شرح زیر ارائه کرده است.

تأثیر گردش عمومی جو و ناهمواری‌های قاره‌ای بر بارش‌ها

بر اساس منابع علمی منتشر شده از سوی نهاد‌های معتبر و مرجع بین‌المللی از جمله سازمان جهانی هواشناسی (WMO) و هیئت بین‌دولتی تغییر اقلیم (IPCC)، سامانه‌های بارشی پدیده‌هایی بزرگ‌مقیاس و دارای انرژی بسیار زیاد هستند که تحت تأثیر الگو‌های گردش عمومی جو، گرادیان‌های فشار، انتقال رطوبت و ناهمواری‌های قاره‌ای شکل می‌گیرند.

انرژی نهفته در یک سامانه بارشی متوسط حدود ۱۰&sup ۱؛ ⁵ تا ۱۰&sup ۱؛ ⁶ ژول، در حدود ۱۶ برابر انرژی بمب اتمی هیروشیما و یا معادل برق مصرفی کشوری به بزرگی ایران یا ترکیه در طول یک شبانه روز است که به‌صورت طبیعی از تبخیر اقیانوس‌ها و فرآیند‌های عظیم ترمودینامیکی تأمین می‌شود.

این ابعاد انرژی به‌روشنی نشان می‌دهد که دستگاه‌ها یا فناوری کوچک‌مقیاس موجود در دست بشر توان تغییر مسیر یا ایجاد چنین سامانه‌هایی را ندارد و تاکنون هیچ مرجع علمی بین‌المللی وجود چنین فناوری‌هایی را تأیید نکرده است.

غرب آسیا و نوار خشک جهان درگیر شدیدترین خشکسالی چند دهه اخیر

بر اساس گزارش‌های WMO و اداره ملی اقیانوسی و جوی ایالات متحده آمریکا (NOAA)، منطقه غرب آسیا و نوار خشک جهان طی دو دهه اخیر با یکی از شدیدترین دوره‌های خشکسالی چند دهه گذشته مواجه بوده است؛ پدیده‌ای که کشورهای؛ ایران، ترکیه، عراق، سرزمین‌های اشغالی فلسطین، کشور‌های شرق مدیترانه و آسیای مرکزی و حتی کشور آمریکا را به‌صورت یک‌پارچه تحت تأثیر قرار داده است که منشأ آن شرایط اقلیمی و تغییرات آن در مقیاس بزرگ است.

لازم به ذکر است که فناوری‌های علمی موجود مانند بارورسازی ابر‌ها نیز تنها با حضور ابر مناسب می‌توانند میانگین ۱۰ تا ۲۰ درصد افزایش بارش ایجاد کنند و هرگز جایگزین بارش طبیعی یا راه‌حل کاملی برای خشکسالی طولانی مدت نیستند.

 سازمان فناوری‌های نوین آب‌های جوی وزارت نیرو، وظیفه خویش می‌داند که بر اساس اساسنامه قانونی خود، تمامی فناوری‌هایی که ادعای بهبود وضع هوا را دارند با روش‌های سیستماتیک و مصوب مورد ارزیابی قرار دهد و در صورت تأیید علمی این روش‌ها، آنها را به عنوان ابزاری تأیید شده برای اضافه شدن به جعبه ابزار مدیریت منابع آب کشور معرفی خواهد کرد.

راهکارهای بلندمدت اقلیم‌محور تنها مسیر مقابله با خشکسالی

در حال حاضر هیچ سند، مقاله، مدل، داده یا ارزیابی معتبر، فناوری‌های ادعایی در فضای مجازی را پشتیبانی نمی‌کند؛ بدیهی است تکیه بر روش‌های علمی و راهکار‌های بلندمدت اقلیم‌محور- از جمله پایش جو، توسعه شبکه راداری، مدیریت منابع آب سطحی و جوی- تنها مسیر معتبر برای مواجهه با کاهش بارش و تغییرات اقلیمی است.