کشف مرموز تاج وارونه، رازهای یک زن باستانی را فاش کرد

فرادید: در کاوشی که اخیرا در دامنه‌های شرقی دریاچه خشک‌شده کوپائیدا در مرکز یونان انجام شده، یک تدفین ارزشمند مربوط به دوره آرکائیکِ آغازین کشف شده است. این قبر متعلق به زنی نجیب‌زاده است که یک تاج برنزی وارونه بر سر دارد.

این تدفین به نیمه دوم قرن هفتم پیش از میلاد تعلق دارد؛ دوره‌ای که قدرت پادشاهی موروثی در منطقه بئوسی رو به ضعف می‌رفت و در مقابل، قدرت اشراف در حال افزایش بود. تاج این زن نماد قدرت جدید اشراف غیر پادشاهی بوده است.

باستان‌شناسان اداره آثار باستانی فتیوتیس و اوری‌تانیا این کاوش نجات‌بخش را پیش از آغاز ساخت یک پارک تولید انرژی خورشیدی انجام دادند. تاکنون ۴۰ قبر از دوران آرکائیک و کلاسیک کشف شده است. انواع مختلفی از تدفین‌ها، از جمله گورهای چاله‌ای، سوزاندن اجساد و قبرهایی با سقف سفالی در قالب گروه‌هایی کنار هم پیدا شده‌اند.

مقبرۀ بانوی تاج‌دار سرشار از انواع گورنهاده‌ها از جمله تزئینات برنزی است

بانوی تاج‌دار در یکی از این گروه‌ها و در میان سه گورِ چاله‌ای کشف شد. بررسی دندان‌های او نشان داد که زنی بالغ میان ۲۰ تا ۳۰ سال بوده است. او با یک تاج نواری برنزی که به پیشانی بسته می‌شد دفن شده بود؛ در مرکز پیشانی این تاج یک گلِ رز بزرگ به‌شکل خورشید تابان نقش بسته است. نوار تاج با نقش برجسته شیرهای نر و ماده که روبه‌روی هم قرار دارند تزئین شده است؛ شیرهایی که نماد قدرت سلطنتی‌اند.

نکته جالب این است که تاج عمداً به صورت وارونه بر سر او گذاشته شده بود، به‌طوری‌که شیرها روی پشتشان قرار گرفته بودند. احتمالاً این کار نمادی از سقوط پادشاه بوده است؛ پادشاهی که به احتمال زیاد با مرگ از تخت فرو افتاده است.

تاج پیشانی‌بند که در مقبره کشف شد

این زن با مجموعه‌ای بزرگ از اشیای باارزش دفن شده بود: دو سنجاق بزرگ برنزی از نوع بئوسی با تزیین اسب‌های هندسی، گردنبندی با یک آویز بزرگ به شکل کوزه، مهره‌های استخوانی و گل‌سرهای برنزی، گوشواره‌های مسی، یک دستبند و حلقه‌های مارپیچی بر همه انگشتانش. می‌توان فرض کرد که این زن فردی بسیار ثروتمند و بانفوذ در جامعه بوده است؛ شاید نه یک ملکه، اما به اندازه‌ای قدرتمند که نمادهای سلطنت را به کار گیرد.

گردنبند بانوی تاج‌دار

در یکی از گورهای دیگر که کنار او قرار داشت نیز بقایای یک تاج برنزی پیدا شد. این تاج متعلق به دختربچه‌ای حدود چهار ساله بوده و او نیز مانند آن زن اشرافی، زیورآلات مشابهی به همراه داشت، از جمله گردنبندی با آویز به شکل کوزه. تاریخ این تدفین نیز به همان دوره بازمی‌گردد، بنابراین احتمال دارد آن دو با یکدیگر خویشاوند بوده باشند.

نمونه‌ای از سفال‌ها با نقش خروس که در کاوش این محوطۀ باستانی به دست آمد

دیگر یافته‌های مهم این گورستان شامل یک جام نوشیدنی از نوع سیانا با نقش خروس و یک تُنگ شراب سه‌لبه با تصویر هرمس به عنوان راهنمای ارواح و هارپی‌هاست که در قبری متعلق به میانه سده ششم پیش از میلاد کشف شده است. همچنین قمقمه‌های برنزی و انواع سفال از کارگاه‌های مشهور سفال‌سازی آکرایفیا نیز در این محل یافت شده است.