علت انسداد روده بر اثر مصرف خرمالو و راه‌های درمان آن

روزیاتو: انسداد روده ناشی از مصرف خرمالو (Diospyros kaki) یک وضعیت پزشکی نسبتاً نادر، اما جدی است که معمولاً به دلیل تشکیل توده‌ای سفت به نام فیتوبزوار (Phytobezoar) در دستگاه گوارش رخ می‌دهد. این نوع بزوار به طور خاص به عنوان «دیوسپی روبزوار» شناخته شده و عمدتاً در معده تشکیل می‌شود؛ اما می‌تواند حرکت کرده و در روده کوچک یا روده بزرگ ایجاد انسداد کند. ترکیبات تاننی موجود در خرمالوی نارس یا نیمه‌رس، به ویژه هنگامی که همراه با اسید معده یا بلافاصله پس از مصرف غذاهای حاوی فیبر بالا خورده می‌شوند، پلیمریزه شده و یک توده چسبنده و غیرقابل هضم را تشکیل می‌دهند. علائم شامل درد شکمی شدید، تهوع، استفراغ و عدم دفع گاز و مدفوع است.

تشخیص این وضعیت معمولاً با استفاده از روش‌های تصویربرداری مانند سی‌تی اسکن (CT Scan) یا گرافی شکمی صورت می‌گیرد که توده داخل روده و علائم انسداد روده را نشان می‌دهند. در مراحل اولیه و در صورتی که انسداد جزئی باشد، درمان ممکن است شامل روش‌های غیرجراحی باشد؛ از جمله تجویز نوشیدنی‌های حل‌کننده مانند کوکاکولا یا گاستروسکوپی برای تکه‌تکه کردن و خارج کردن بزوار. با این حال، در بسیاری از موارد که انسداد کامل و شدید است یا درمان‌های غیرتهاجمی موفقیت‌آمیز نباشند، مداخله جراحی ضروری است. در جراحی، بزوار مستقیماً از روده خارج شده و انسداد برطرف می‌شود.

بهترین راه برای پیشگیری از دیوسپی روبزوار، مصرف متعادل خرمالو است. تأکید پزشکان بر پرهیز از مصرف خرمالوهای نارس یا با پوست است؛ زیرا غلظت تانن‌ها در این بخش‌ها بسیار بیشتر است. همچنین، افرادی که سابقه جراحی‌های قبلی دستگاه گوارش، کاهش اسید معده یا مشکلات حرکتی روده دارند، باید با احتیاط بیشتری خرمالو مصرف کنند یا به کلی از خوردن آن پرهیز کنند.

اخیراً شاهد افزایش تعداد موارد انسداد روده در ایران بر اثر مصرف خرمالو بوده‌ایم و در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) نیز برخی از کاربران نسبت به این موضوع هشدار داده‌اند:

محمد صادق غفوری، عضو انجمن گوارش و کبد ایران؛ در گفت‌وگویی با خبرنگار حوزه کلینیک گروه علمی پزشکی باشگاه خبرنگاران جوان، گفت: در بیماری انسداد روده، انسداد مانع از عبور نرمال محتویات روده از دستگاه گوارش می‌شود. مشکلی که باعث انسداد می‌شود می‌تواند داخل یا خارج روده باشد. در داخل روده، یک تومور یا ورم باعث پر شدن یا انسداد مسیر داخلی روده می‌شود، اما در خارج روده، اندام یا بافت مجاور باعث فشرده شدن، منقبض شدن یا پیچ خوردگی بخشی از روده می‌شود.

او در ادامه افزود: انسداد روده در روده کوچک یا روده بزرگ اتفاق می‌افتد. همچنین، انسداد روده می‌تواند کلی یا جزئی باشد و به این بستگی دارد که محتویات روده از ناحیه مسدود شده می‌تواند عبور کند یا خیر.

عضو انجمن گوارش و کبد ایران بیان کرد: بعضی از مردم گمان می‌کنند که چسبناکی میوه خرمالو باعث انسداد روده می‌شود، اما موضوع این نیست و ما در این بیماران، با چسبندگی جدار روده مواجه نیستیم. خرمالو، میوه راحت الحلقومی است که مردم، مثل سیب یا گلابی آن را خوب نمی‌جوند و حتی در بسیاری از موارد، آن را نجویده قورت می‌دهند.

غفوری در ادامه افزود: بنابراین، تکه‌های له نشده خرمالو کم کم در انتهای روده کوچک جمع و باعث انسداد آن می‌شوند. به علاوه، تانن موجود در خرمالو هم می‌تواند به عنوان عاملی برای انسداد روده محسوب شود.

عضو انجمن گوارش و کبد ایران در پایان تصریح کرد: بهترین توصیه‌ای که می‌توان برای پیشگیری از انسداد روده در اثر مصرف بیش از اندازه خرمالو کرد، این است که در مصرف آن حد اعتدال را رعایت کنید؛ بنابراین نه تنها خرمالو، بلکه هر ماده غذایی که به طور صحیح جویده نشود، ممکن است موجب یبوست و انسداد روده شود.