ایرانی ها چقدر نان می خورند؟

خبرآنلاین: افزایش قیمت نان، نگرانی هایی را در میان خانوارهای ایرانی در مورد کاهش بیشتر مصرف نان ایجاد کرده است.

اطلاعات بانک مرکزي نشان مي دهد طي سال هاي گذشته ميزان مصرف در ميان خانوارهاي ايراني کاهش يافته است. اوج کاهش مصرف مواد غذايي نيز بين سال هاي ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۲ رخ داده است. در همين دوره زماني به دليل تعطيلي ۱۴ هزار واحد صنعتي کوچک و بيکاري حداقل ۱۱۲ هزار نفر، تعداد خانوارهاي پايين تر از خط فقر نيز افزايش يافته است.

در همين دوره زماني ميزان کسري بودجه خانوارها به رقم ۶۰۰ هزار تومان رسيد. هرچند که اين عدد در آخرين برآوردها به کمتر از ۳۰۰ هزار تومان رسيده است. با اين حال بررسي ها نشان مي دهد حداقل تا پايان سال ۱۳۹۲ ميزان مصرف مواد غذايي در ميان خانوارها کاهش يافته بود.

طي بيست سال گذشته ميزان مصرف گوشت قرمز در ميان خانوارهاي ايراني ۵۸ درصد کم شده و به ميزان ۴۰ درصد به مصرف گوشت پرندگان افزوده شده است. البته از سال ۱۳۸۹ ميزان مصرف گوشت پرندگان نيز با کاهش قابل توجهي روبرو شد و به اين ترتيب هر خانوار ايراني ساليانه ۴۰ کيلوگرم از اين نوع گوشت استفاده مي کرده است. با اين حال همچنان دو عنصر اساسي سبد غذايي خانوارهاي ايراني در انحصار برنج و نان باقي مانده است. گزارش هاي بانک مرکزي نشان مي داد شاخص قيمت اين گروه غذايي در قياس با ماه قبل ۸ درصد رشد داشته است.

پيش از اين اعلام شده بود قيمت متوسط برنج يک هزار تومان کاهش يافته است ولي آمارهاي رسمي اين جريان را تاييد نمي کرد. براين اساس شاخص گروه عمده خوراکی ها، آشامیدنی ها و دخانیات در این ماه به رقم ۲۳۲.۳ رسید که نسبت به ماه قبل ۷/. درصد افزایش داشته است. شاخص گروه اصلی خوراکی ها در ماه مورد بررسی به عدد ۲۳۰.۱ رسید که نسبت به ماه قبل ۸/. درصد افزایش نشان می دهد. شاخص گروه اصلی خوراکی ها نسبت به ماه مشابه سال قبل ۷.۴ درصد افزایش نشان می دهد و نرخ تورم دوازده ماهه این گروه ۱۵.۶ درصد است.

شاخص گروه عمده خوراکی ها، آشامیدنی ها و دخانیات نسبت به ماه مشابه سال قبل ۷.۳ درصد افزایش نشان می دهد و درصد تغییرات این گروه در دوازده ماه منتهی به آبان ماه سال ۹۳ نسبت به دوره مشابه سال قبل ۱۵.۵ درصد است که نسبت به همین اطلاع در مهرماه ۱۳۹۳ (۱۸.۱) کاهش یافته است.

هر خانوار ايراني به طور متوسط ساليانه ۱۱۹ کيلوگرم برنج مصرف مي کند. اين رقم در قياس با سال ۸۹ بيش از ۳۴ درصد کاهش را نشان مي دهد. پيش از اين ميزان مصرف برنج خانوارهاي ايراني ساليانه ۱۵۹ کيلوگرم بوده است.

بیشترین متوسط مصرف برنج خانوارها به ابتدای دهه ۸۰ بازمی‌گردد که سرانه سالانه مصرفی برنج به ازای هر خانوار ۱۸۰ کیلوگرم بود و کمترین میزان سرانه به ازای هر خانوار به انتهای سال ۹۲ برمی‌گردد که برنج مصرفی خانوارها ۱۱۹ کیلوگرم شد. آمارهاي بانک مرکزي نشان مي دهد ميزان مصرف نان نيز در ميان خانوارهاي ايراني به دليل افزايش قيمت، کاهش يافته است. براين اساس طي ۴ سال گذشته ۱۲ درصد از مصرف نان مردم کاسته شده است. طي ۲۲ سال گذشته نيز ميزان مصرف نان ۵۰ درصد کاهش داشته است.

بررسي ها نشان مي‌دهد طي سال هاي گذشته ميزان مصرف سرانه غذاي خانوارهاي ايراني کاهش قابل توجهي داشته است. هر شهروند ایرانی در سال ۱۳۷۱ به میزان ۱۷۷ کیلوگرم، در سال ۱۳۷۶ به میزان ۱۷۲ کیلوگرم، در سال ۱۳۸۴ به میزان ۲۰۰ کیلوگرم و در سال ۱۳۹۲ به میزان ۱۷۷ کیلوگرم غذا (برنج، انواع گوشت، لبنیات، تخم‌مرغ، روغن نباتی و قندوشکر) مصرف کرده است. به عبارت دیگر طی هشت سال گذشته، حدود ۱۲ درصد از مصرف غذا بین ایرانیان کاسته شده است.

افزايش ۳۰ درصدي قيمت نان که از امروز اجرايي شده نگراني هاي تازه اي را ايجاد کرده که بازهم از مصرف اين ماده غذايي کاسته شود. در حال حاضر برآوردهاي اقتصادداناني مانند حسين راغفر نشان مي دهد عدد خط فقر در تهران ماهيانه ۲ ميليون و ۵۰۰ هزار تومان است. متوسط بودجه ماهيانه خانوار نيز از سوي بانک مرکزي بيش از يک ميليون و ۸۰۰ هزار تومان اعلام شده است. براين اساس خط غيررسمي نيز در تهران و شهرهاي بزرگ حداقل به ميزان همين عدد است. در صورتي که فشار مالي برخانوارهاي ايراني افزايش يابد، ميزان مصرف آنها نيز کاهش پيدا مي کند. رشد قيمت نان اين گمانه را تقويت کرده است.