علائم گازگرفتگی را با سرماخوردگی اشتباه نگیرید

مشرق: با شروع فصل سرما و استفاده بیشتر از وسایل گرمایشی، گاز مونوکسید کربن به‌عنوان گازی بی‌رنگ و بی‌بو، جان شهروندان را تهدید می‌کند. پزشکان هشدار می‌دهند که علایم گازگرفتگی را با سرماخوردگی اشتباه نگیرید تا از حوادث ناگوار جلوگیری شود.

گاز مونوکسید کربن یکی از مهم‌ترین عوامل حوادث خانگی در فصل سرماست که به دلیل نداشتن رنگ و بو، اغلب بدون آنکه افراد متوجه شوند در محیط‌های بسته تجمع پیدا می‌کند. روشن‌کردن ناگهانی بخاری‌ها با آغاز سرمای شدید، مسدود بودن مسیر دودکش، استفاده از وسایل گرمایشی غیراستاندارد و به‌کارگیری بخاری‌های بدون دودکش در فضاهای بسته، از مهم‌ترین دلایل بروز این حوادث است؛ موضوعی که هر ساله جان تعدادی از شهروندان را می‌گیرد و ضرورت آموزش و رعایت نکات ایمنی را دو چندان می‌کند.

مرشددوست، معاون آموزش دانشکده آتش‌نشانی تهران، با اشاره به افزایش خطرات گاز مونوکسید کربن در روزهای سرد سال، اظهار کرد: با توجه به سرمای شدیدی که در برخی روزها به صورت ناگهانی رخ می‌دهد، افرادی که بدون آمادگی قبلی و بازدید وسایل گرمایشی به سراغ بخاری‌ها می‌روند، ریسک بسیار بالاتری را متحمل می‌شوند. در گذشته، خانواده‌ها پیش از شروع فصل سرما بخاری‌ها یا موتورخانه‌ها را بررسی و سرویس می‌کردند و مسیر دودکش را مورد بازدید قرار می‌دادند تا با خیال راحت وارد زمستان شوند.

وی افزود: یکی از مشکلات اصلی این است که برخی خانواده‌ها پیگیری لازم را انجام نمی‌دهند و با سرد شدن ناگهانی هوا، بدون بازدید دودکش اقدام به نصب و روشن‌کردن بخاری می‌کنند. در بسیاری از موارد، مسیر دودکش از سال گذشته تا امروز دچار مشکل شده است؛ از لانه‌گزینی پرندگان گرفته تا افتادن آجر، سنگ یا حتی مواردی که حیوانی مانند بچه گربه داخل دودکش سقوط کرده و مسیر را مسدود کرده است. این موارد باعث می‌شود گاز مونوکسید کربن به داخل فضا برگردد.

مرشددوست با تأکید بر اهمیت بازدید مسیر دودکش‌ها از سوی شهروندان، گفت: اگر مستأجر هستیم و نمی‌دانیم دودکش واحد ما کدام است، می‌توان با روشن‌کردن یک شمع در محل دریچه دودکش داخل واحد و بررسی پشت‌بام، دودکشی را که دود شمع از آن خارج می‌شود شناسایی کرد. همچنین دودکش باید حداقل یک متر و ۲۰ سانتی‌متر از سطح پشت‌بام ارتفاع داشته باشد، از لوله گالوانیزه مناسب استفاده شود و حتماً کلاهک «H» روی آن نصب شود تا از پس‌زدگی دود جلوگیری شود.

وی ادامه داد: تا زمانی که از باز بودن و ایمن بودن مسیر دودکش اطمینان حاصل نکرده‌ایم، به هیچ عنوان نباید بخاری یا هر وسیله گرمایشی دیگری را به آن متصل کنیم. دودکش‌ها مسیر پیچیده‌ای ندارند و بررسی آن‌ها می‌تواند از بسیاری خطرات پیشگیری کند.

استفاده از بخاری بدون دودکش در اتاق دست‌وپنجه نرم‌کردن با مرگ است

معاون آموزش دانشکده آتش‌نشانی تهران درباره بخاری‌های بدون دودکش نیز تصریح کرد: بخاری بدون دودکش طبق استاندارد شرکت سازنده، صرفاً برای فضای باز طراحی شده است. این وسایل در محیط‌های باز که اکسیژن به میزان کافی وجود دارد، قابل استفاده هستند، اما استفاده از آن‌ها در فضاهای بسته، اتاق‌ها یا اتاق خواب‌ها به معنای دست‌وپنجه نرم‌کردن با مرگ است. هرچه فضای بسته کوچک‌تر باشد، خطر تجمع گاز مونوکسید کربن و وقوع مرگ خاموش بیشتر می‌شود.

علایم گازگرفتگی را با سرماخوردگی اشتباه نگیرید

مرشد دوست با اشاره به علائم گازگرفتگی گفت: نشانه‌های گازگرفتگی با مونوکسید کربن در فضای بسته، شباهت زیادی به سردرد یا علائم سرماخوردگی دارد. بسیاری از افراد تصور می‌کنند دچار سرماخوردگی شده‌اند و حتی از قرص مسکن استفاده می‌کنند؛ در حالی که اگر پس از چند ساعت حضور در فضای بسته‌ای که بخاری، شومینه یا شعله باز روشن بوده، دچار سردرد شدید، اولین اقدام باید خروج به فضای باز و باز کردن پنجره‌ها باشد. اگر با این کار حال فرد بهتر شد، احتمال گازگرفتگی بسیار بالاست.

وی تأکید کرد: مصرف قرص مسکن در چنین شرایطی می‌تواند خطرناک باشد، زیرا باعث کاهش هوشیاری شده و فرد را در معرض آسیب جدی‌تر قرار می‌دهد؛ به‌ویژه در فضاهای کوچک که سرعت تجمع گاز بسیار بالاست.

این کارشناس آتش نشانی همچنین به خطرات موجود در اتاقک‌های نگهبانی و وسایل نقلیه اشاره کرد و گفت: در اتاقک‌های کوچک نگهبانی یا داخل کابین خودروهای سنگین، استفاده از وسایل گرمایشی غیراستاندارد، اجاق‌های شعله باز یا بخاری بدون دودکش، به دلیل کمبود اکسیژن، خطر تولید گاز مونوکسید کربن و وقوع مرگ خاموش را به شدت افزایش می‌دهد. این موارد باید جدی گرفته شود و آموزش عمومی در این زمینه افزایش یابد.