شکار پهپاد پنهان‌کار روی عرشه ناو هواپیمابر

خبر آنلاین: انتشار ویدئوهای تازه از ناو هواپیمابر جدید چین، نشانه‌هایی جدی از آغاز آزمایش‌های عملیاتی یک پهپاد پنهان‌کار و دوربرد را آشکار کرده است؛ حرکتی که می‌تواند موازنه قدرت در ناوگان‌های هواپیمابر جهان را وارد مرحله‌ای تازه کند.

چین در سال‌های اخیر با شتابی قابل‌توجه در حال گسترش توان دریایی خود است. مشاهده یک هواگرد بدون سرنشین پنهان‌کار بر عرشه ناو سیچوان، آن هم پیش از آغاز دور دوم آزمایش‌های دریایی، پرسش‌های مهمی را درباره آینده جنگ هوایی دریایی پکن مطرح کرده است؛ آیا این تنها یک ماکت است یا پیش‌درآمد ورود پهپادهای رزمی به قلب ناوگان چین؟

نخستین نشانه‌ها روی عرشه سیچوان

ویدئوهای منتشر شده نشان می‌دهند که یک هواگرد با پیکربندی بال‌دیس روی بالابر ناو سیچوان و سپس روی عرشه پرواز دیده شده است. این تصاویر تنها ساعاتی پیش از خروج ناو برای دومین مرحله آزمایش‌های دریایی ثبت شده‌اند. هرچند برخی تحلیلگران احتمال می‌دهند که این نمونه صرفا یک ماکت در ابعاد واقعی برای تمرین مدیریت عرشه باشد، اما شباهت آن به پهپاد پنهان‌کار GJ-۱۱ باعث شده تا فرضیه آغاز آزمایش‌های یکپارچه‌سازی کاملا جدی گرفته شود.

سیچوان؛ ناوی فراتر از تعاریف سنتی

ناو هواپیمابر سیچوان، متعلق به کلاس تایپ ۰۷۶، جایگاهی خاص در میان شناورهای نظامی جهان دارد. این ناو یکی از معدود پلتفرم‌هایی است که به سامانه پرتاب منجنیق الکترومغناطیسی (EMALS) مجهز شده؛ فناوری‌ که امکان به‌ کارگیری طیف گسترده‌تری از هواگردها، به‌ویژه پهپادهای سنگین را فراهم می‌کند. از سال‌ها پیش و حتی قبل از به آب انداختن رسمی آن در دسامبر ۲۰۲۴، گمانه‌زنی‌ها حاکی از آن بود که سیچوان برای میزبانی هواپیماهای بدون سرنشین بال‌ثابت و دوربرد طراحی شده است.

GJ-۱۱؛ قدرت پنهان در برد بلند

پهپادهای بال‌دیس مانند GJ-۱۱ نه برای نبردهای نزدیک و مانورهای تند، بلکه برای نفوذ عمیق و حملات دوربرد طراحی شده‌اند. تمرکز اصلی آن‌ها بر پرواز در ارتفاع بالا، سطح مقطع راداری بسیار پایین و توان بقا در محیط‌های به‌ شدت دفاع‌ شده است. استقرار چنین پهپادهایی روی ناوهای هواپیمابر این امکان را به چین می‌دهد که بدون نزدیک شدن به سواحل دشمن، حملاتی غافلگیرکننده و دشوار برای رهگیری انجام دهد؛ مزیتی که می‌تواند معادلات دفاعی منطقه‌ای را به‌طور جدی پیچیده کند.

تغییر موازنه در هوانوردی دریایی جهان

تا امروز، جنگنده نسل پنجم J-۳۵ نیروی دریایی چین تنها هواپیمای پنهان‌کار ناونشین بود که با منجنیق الکترومغناطیسی سازگار شده است. ورود ناو سیچوان به خدمت، آن هم با احتمال استقرار پهپادهای پنهان‌کار، این انحصار را می‌شکند و چین را به بازیگری متفاوت در این عرصه تبدیل می‌کند. سیچوان با وزن حدود ۵۰ هزار تن، از بسیاری از ناوهای موجود در جهان بزرگ‌تر است و طراحی آن مرز میان یک ناو دوزیست تهاجمی و یک ناو هواپیمابر کامل را عمدا محو کرده است.

مقایسه با مسیر پرپیچ‌ و خم آمریکا

ایالات متحده از دهه ۱۹۸۰ به‌ دنبال استقرار هواپیماهای پنهان‌کار روی ناوهای هواپیمابر بود، اما لغو پروژه‌هایی مانند A-۱۲ و نسخه‌های ناونشین F-۱۱۷ و F-۲۲ این مسیر را بارها متوقف کرد. در حال حاضر، F-۳۵ تنها گزینه عملیاتی غرب در این حوزه است. در مقابل، چین با تمرکز بر پهپادهای پنهان‌کار، مسیری متفاوت و شاید کم‌هزینه‌تر را برگزیده است.

ترکیب پهپادهای پنهان‌کار، پیشرفت سریع در هوش مصنوعی و توسعه لینک‌های داده امن، می‌تواند الگوی جدیدی از جنگ دریایی را شکل دهد. اگر سیچوان واقعا به پایگاه عملیاتی GJ-۱۱ تبدیل شود، احتمالا سایر کشورهای دارای ناو هواپیمابر نیز ناچار خواهند شد به‌طور جدی‌تر به توسعه توان مشابه بیندیشند؛ مسیری که شاید آغازگر فصل تازه‌ای در رقابت قدرت‌های دریایی جهان باشد.