جان باختن ۲۰۰ دانش‌آموز در اعتراضات دی ماه

برترین‌ها: یک ماه از حوادث دی‌ماه گذشته، اما برخی از مهم‌ترین پرسش‌ها درباره پیامدهای انسانی این وقایع همچنان بی‌پاسخ مانده‌اند. در میان انبوه آمارها، بیانیه‌ها و روایت‌های رسمی، آنچه بیش از همه در هاله‌ای از ابهام باقی مانده، وضعیت کودکانی است که به‌عنوان آسیب‌پذیرترین گروه اجتماعی، در میانه بحران‌ها کمترین صدا و بیشترین هزینه را دارند. نبود آمار شفاف و تفکیک‌شده از جان‌باختگان و بازداشت‌شدگان دانش‌آموز، در کنار سکوت نهادهای متولی، به‌ویژه وزارت آموزش‌وپرورش، بر نگرانی‌ها و ابهام‌ها افزوده است؛ ابهامی که حالا با انتشار گزارش‌هایی از سوی تشکل‌های صنفی معلمان، ابعاد تازه‌ای به خود گرفته است.

در ادامه، بخشی از گزارش «پیام ما» را در این باره می‌خوانید:

یک ماه از حوادث دی‌ماه می‌گذرد، در این میان هنوز آمار رسمی و تفکیک‌شده‌ای از تعداد کودکان و دانش‌آموزان جان‌باخته و بازداشت‌شده در این حوادث منتشر نشده. آمار برخی تشکل‌های صنفی از جان‌باختن تعداد زیادی از کودکان خبر می‌دهد که بخشی از آن در لیست سه هزار و ۳۰۸ نفره جان‌باختگان این حوادث که توسط دولت منتشر شده، وجود دارد. بااین‌حال، نهادهای رسمی به‌ویژه وزارت آموزش‌وپرورش همچنان در این رابطه سکوت کرده است.

کودکان در میانه بحران بی‌صداترین و بی‌گناه‌ترین قربانیان هستند. در حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴ نیز براساس برخی گزارش‌ها، تعداد زیادی کودک قربانی خشونت‌های رخ‌داده در آن شده‌اند. در میان آمار رسمی دولت از جانباختگان این حوادث که تفکیک سنی ندارد، مشخص نیست چه تعداد از این افراد کودک بوده‌اند. بااین‌حال، شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان از کشته‌شدن ۲۰۰ دانش‌آموز در این حوادث خبر می‌دهد و در کانال تلگرامی خود اسامی این دانش‌آموزان به‌همراه تصویر آن را منتشر کرده است. به‌گفته «محمد حبیبی»، سخنگوی این شورا، اسامی ۱۰۰ نفر از این جان‌باختگان در لیست اعلامی دولت هم وجود دارد.

حبیبی، سخنگوی شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان، درباره چگونگی دستیابی به آمار دانش‌آموزان جان‌باخته در این حوادث می‌گوید: «این آمارها براساس پیام‌هایی که از نزدیکان خانواده‌ها برای کانال شورای هماهنگی ارسال می‌شود یا مستندات منتشرشده در سایر سایت‌ها، کانال‌ها و رسانه‌ها جمع‌آوری می‌شود.» این درحالی‌است که «اکبر پولادی باغ‌بادرانی»، عضو کمیسیون آموزش مجلس، در مورد آمار منتشرشده دانش‌آموزان جان‌باخته در این حوادث می‌گوید: «تاکنون هیچ آمار رسمی و صحت‌سنجی‌شده‌ای دراین‌باره به او یا کمیسیون آموزش ارائه نشده است.»

۱۰۰ کودک جان‌باخته در لیست دولت

حبیبی درباره راستی‌آزمایی این آمارها اظهار می‌کند: «برای راستی‌آزمایی، حداقل وجود سه منبع مشخص لازم است تا یک فرد به‌عنوان «جان‌باخته در اعتراضات» شناسایی و در لیست قرار گیرد که این کار انجام شده است.»

به‌گفته او، تطبیق این لیست با اسامی منتشرشده دولت از جان‌باختگان حوادث دی‌ماه نشان می‌دهد اسامی ۱۰۰ نفر از این کودکان و نوجوانان در این لیست وجود دارد.

سخنگوی شورای هماهنگی با تأکید بر اینکه آمار ۲۰۰نفری کشته‌شدگان قطعی نیست، یادآور می‌شود: «این آمار امکان افزایش دارد.»

اظهارات سخنگوی شورای تشکل‌های صنفی فرهنگی با تأیید «محمدتقی فلاحی»، دبیر کانون صنفی معلمان تهران، همراه است. فلاحی می‌گوید: «براساس اطلاعات موجود این آمار مبتنی‌بر گزارش‌هایی است که جمع‌آوری و مستندسازی و اسامی افراد همراه با عکس و مشخصات منتشر شده است؛ تا حد زیادی قابل‌تأیید به نظر می‌رسد.»

بی‌اطلاعی آموزش‌وپرورش

درحالی‌که به‌گفته حبیبی اسامی صد نفر از دانش‌آموزان در لیست منتشرشده دولت نیز وجود دارد، وزارت آموزش‌وپرورش هنوز لیست یا آماری از این تعداد دانش‌آموزان جان‌باخته منتشر نکرده است. «علیرضا کاظمی»، وزیر آموزش‌وپرورش، در دوازدهم بهمن‌ماه و در حاشیه مراسم زنگ انقلاب در یکی از مدارس تهران از آمار دقیق جان‌باختگان فرهنگی، اعم از معلمان و دانش‌آموزان، ابراز بی‌اطلاعی و اظهار می‌کند: «آمار دقیقی هنوز اعلام نشده و قرار است اعلام شود؛ چون در شهرها و بخش‌های مختلف این اتفاق افتاده، آمار دقیق و رسمی هنوز اعلام نشده است.» او در نوزدهم دی‌ماه نیز آمار فرهنگیان جان‌باخته را سه نفر اعلام می‌کند.

وزارت آموزش‌وپرورش پیش‌تر درباره دانش‌آموزان بازداشتی مدعی شده بود بیشتر بازداشت‌شدگان بازمانده‌ازتحصیل بوده‌اند و تنها در سن دانش‌آموزی قرار داشتند. به‌گفته فلاحی، سکوت وزارت آموزش‌وپرورش در مورد دانش‌آموزان جان‌باخته و یا تحت بازداشت، نوعی سلب مسئولیت است: «آموزش‌وپرورش در مواضع خود تلاش کرده مسئولیت را از خود سلب کند و اعلام کرده این دانش‌آموزان اگرچه در سن تحصیل بوده‌اند، اما حوادث رخ‌داده در خارج از محیط مدرسه اتفاق افتاده است. این رویکرد نوعی توجیه برای عدم ورود جدی به موضوع و پذیرش مسئولیت است. کمیسیون آموزش مجلس باید به‌صورت جدی به این موضوع ورود کند.»

وضعیت دانش‌آموزان بازداشت‌شده

درحالی‌که پولادی هرگونه آماری را موکول به گزارش دستگاه‌های مسئول می‌کند، «علی فرهادی»، سخنگوی وزارت آموزش‌وپرورش، چهاردهم بهمن‌ماه از تعداد دانش‌آموزان بازداشت‌شده ابراز بی‌اطلاعی می‌کند و می‌گوید: «تا جایی که به من اطلاع دادند، با پیگیری‌های وزیر آموزش‌وپرورش، در همان روزهای اولیه تمام دانش‌آموزان دستگیرشده که فریب دشمنان را خورده بودند، آزاد شدند و برای مشاوره به واحدهای مشاوره ارجاع داده شده‌اند؛ اما درباره تعداد آنها بنده اطلاعی ندارم.»

این درحالی‌است که حبیبی، سخنگوی شورای تشکل‌های صنفی فرهنگیان، می‌گوید: «من موثق می‌دانم حداقل چند نفر از این دانش‌آموزان همچنان در بازداشت هستند… تعداد نزدیک به ۵۰ دانش‌آموز در سراسر کشور همچنان در بازداشت هستند.»

او در پاسخ به این پرسش که چرا اسامی این دانش‌آموزان منتشر نشده است، اظهار می‌کند: «در مورد بازداشتی‌ها مشکل این است که خانواده‌ها نگران فرزندانشان هستند و امید دارند بدون رسانه‌ای شدن، آزاد شوند.»