ترامپ برای مذاکرات ایران ضرب‌الاجل تعیین کرد

انتخاب: المانیتور به نقل از منابع آگاه نوشت: ترامپ تصمیم گرفته به مذاکرات تا ۲ ماه فرصت بدهد.

بن کاسپیت در المانیتور نوشت: نشست سه‌ساعته روز چهارشنبه در کاخ سفید با حضور بنیامین نتانیاهو — هفتمین دیدار او با دونالد ترامپ از زمان بازگشت ترامپ به قدرت ۱۳ ماه پیش — نشان داد که درباره ایران واگرایی آشکاری وجود دارد؛ در حالی که رئیس‌جمهور آمریکا ترجیح روشنی برای مذاکرات نشان می‌دهد، هم‌زمان اهرم‌های نظامی را افزایش می‌دهد.

در ادامه این مطلب آمده است: برخلاف دیدارهای قبلی، نتانیاهو از درِ جانبی وارد کاخ سفید شد و از همان مسیر خارج شد تا از رسانه‌ها و معترضان حامی فلسطین در آن سوی خیابان دوری کند. دفتر او تنها یک عکس از این دیدار منتشر کرد.

ترامپ اعلام کرد که هیچ تصمیم «قطعی» درباره اقدام علیه ایران گرفته نشده و افزود که بر ادامه مذاکرات با ایرانی‌ها برای بررسی امکان دستیابی به توافق اصرار داشته است. او همچنین از «پیشرفت عظیم» در اجرای طرح صلح خود در نوار غزه تمجید کرد.

نتانیاهو تنها پیامی مبهم منتشر کرد و گفت بر حفظ منافع امنیتی اسرائیل در مذاکرات آمریکا با ایران تأکید کرده و او و ترامپ توافق کرده‌اند هماهنگی نزدیک خود را ادامه دهند.

هماهنگی میان ترامپ و نتانیاهو

با وجود پیام‌های متناقض از کاخ سفید، به نظر می‌رسد هماهنگی میان دو رهبر نزدیک است. نتانیاهو تلاش کرد ترامپ را متقاعد کند که ایرانی‌ها هرگز با توافقی که اسرائیل آن را قابل قبول بداند موافقت نخواهند کرد. به گفته منبعی آگاه از گفت‌وگو که به‌طور ناشناس با المانیتور صحبت کرده است، نخست‌وزیر به رئیس‌جمهور گفت:

«آن‌ها از موشک‌ها دست نخواهند کشید. از نیروهای نیابتی دست نخواهند کشید. و در موضوع هسته‌ای نیز [خواهند کوشید] گزینه ازسرگیری پروژه در آینده را حفظ کنند.»

با توجه به اظهارات علنی ترامپ، او قانع نشده است. ترامپ روز پنج‌شنبه در پاسخ به خبرنگاران درباره جدول زمانی مذاکرات با ایران گفت: «فکر می‌کنم طی ماه آینده… باید سریع اتفاق بیفتد.»

منبعی نزدیک به نتانیاهو به‌طور ناشناس به المانیتور گفت: «تا آنجا که می‌دانیم، ترامپ تصمیم گرفته به مذاکرات فرصت بدهد. آن‌ها درباره ضرب‌الاجل یک یا دو ماهه صحبت می‌کنند که زمان زیادی است.» جز اشاره مبهم ترامپ، این ضرب‌الاجل به‌طور مستقل تأیید نشده است.

با این حال، در نشانه‌ای از اینکه گزینه نظامی همچنان مطرح است، المانیتور روز جمعه تأیید کرد که آمریکا در حال اعزام دومین ناو هواپیمابر به منطقه است. آخرین باری که دو ناو هواپیمابر در نزدیکی ایران مستقر شدند ژوئن ۲۰۲۵ بود، زمانی که آمریکا به اسرائیل در حمله به جمهوری اسلامی پیوست.

در میان برخی ناظران بار دیگر این گمانه‌زنی مطرح شده که نتانیاهو و ترامپ در حال اجرای نمایشی برای غافلگیر کردن ایران و افزایش احتمال موفقیت یک حمله هستند. این دیدگاه به رویدادهای ژوئن ۲۰۲۵ اشاره دارد، زمانی که ترامپ علناً از ادامه مذاکرات با ایران حمایت می‌کرد، در حالی که جنگنده‌های اسرائیلی برای بمباران ایران آماده می‌شدند — حمله‌ای که آمریکا در نهایت به آن پیوست.

موازنه با روابط ترامپ و کشورهای خلیج فارس

در حالی که نتانیاهو تلاش می‌کند گزینه حمله به ایران را در دستور کار ترامپ نگه دارد، او مخالفت عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، عمان و مصر را نیز در نظر می‌گیرد. مقام‌های اسرائیلی نگران‌اند که ریاض بتواند واشنگتن را متقاعد کند از اقدام نظامی علیه ایران صرف‌نظر کرده و به مذاکرات پایبند بماند، حتی به بهای امتیازاتی که اسرائیل آن‌ها را خطرناک می‌داند.

در حالی که واشنگتن گزینه نظامی را مطرح می‌کند و هم‌زمان دیپلماسی را دنبال می‌کند، تشدید فشار بر اقتصاد ایران روندی ادامه‌دار است. ایران به‌صراحت اعلام کرده است که در ازای هر امتیاز به آمریکا، بیش از هر چیز خواهان لغو تحریم‌های اقتصادی است؛ تحریم‌هایی که از زمان بازگشت آن‌ها در سال ۲۰۱۸ اقتصاد کشور را به‌شدت تضعیف کرده‌اند.

یک منبع ارشد دیپلماتیک اسرائیلی به المانیتور به شرط ناشناس ماندن گفت: «اگر از کشورهای خلیج فارس — متحدان آمریکا در خاورمیانه — بپرسید، خواهند گفت حمله قدرتمند به ایران در حال حاضر بسیار خطرناک است. همچنین خواهند گفت توافقی با ایران که فاقد مؤلفه‌های کلیدی باشد فاجعه‌بار خواهد بود، زیرا به تداوم رژیم و توانایی بقای آن کمک می‌کند.»

او افزود: «بهترین راه برای سرنگونی رژیم در ایران حمله نیست، بلکه ادامه خفه‌کردن آن است؛ افزایش تحریم‌ها، تنگ‌تر کردن حلقه فشار، حتی شاید اعمال محاصره علیه ایران و اجازه دادن به سقوط رژیم از درون.»

نتانیاهو روز پنج‌شنبه پیش از ترک اسرائیل و در گفت‌وگو با خبرنگاران به زبان عبری گفت: «رئیس‌جمهور معتقد است ایرانی‌ها اکنون می‌دانند با چه کسی طرف هستند.» او افزود اگر ایرانی‌ها شرایط تعیین‌شده از سوی رئیس‌جمهور را بپذیرند، می‌توان به توافق خوبی دست یافت.

با این حال، نتانیاهو مشخص نکرد شرایط ترامپ چیست و نگفت آیا رئیس‌جمهور جدول زمانی مشخصی برای مذاکرات تعیین کرده است. برخلاف تمایل ترامپ به مذاکره، نتانیاهو تأکید کرد که خود او «تردید کلی‌اش نسبت به امکان دستیابی به هرگونه توافق با ایران را پنهان نمی‌کند.»

معامله متقابل؟

انتقاد ترامپ در روز پنج‌شنبه از اسحاق هرتزوگ به دلیل خودداری از اعطای عفو به نتانیاهو — که با اتهام فساد مواجه است — موجی از گمانه‌زنی‌ها درباره یک معامله متقابل مرتبط با ایران را برانگیخته است.

یک روز پس از دیدار با نخست‌وزیر اسرائیل در کاخ سفید، ترامپ به خبرنگاران گفت هرتزوگ «باید از خودش شرمنده باشد» که به نتانیاهو عفو نداده است و افزود: «فکر می‌کنم مردم اسرائیل باید واقعاً او را شرمنده کنند. این کار شرم‌آور است.» جالب اینکه حساب وزارت خارجه آمریکا نیز این اظهارات ترامپ را در شبکه ایکس بازنشر کرد.

ناظران بر این تمرکز کرده‌اند که نتانیاهو در ازای این حمله لفظی علنی به هرتزوگ چه امتیازاتی ممکن است ارائه کرده باشد. یک منبع ارشد سیاسی اسرائیلی به‌طور ناشناس به المانیتور گفت:

«ما چه منفعت حیاتی امنیتی‌ای را واگذار کردیم که ترامپ رئیس‌جمهور کشور را تحقیر کند، در روندهای حقوقی داخلی دخالت کند و حاکمیت ما را تضعیف کند؟ ترامپ یک تاجر است؛ او چیزی را مجانی نمی‌دهد.»

نتانیاهو از سوی دیگر می‌تواند در مذاکرات آمریکا با ایران انعطاف نشان دهد — برای مثال، با کنار گذاشتن مطالبه اسرائیل برای غنی‌سازی صفر اورانیوم و پذیرش فرمولی جایگزین که همچنان مانع حرکت ایران به سوی بمب هسته‌ای شود. با این حال، در حال حاضر دشوار است تصور کنیم نخست‌وزیر اسرائیل آشکارا چنین آمادگی‌ای را اعلام کند.

هرتزوگ در واکنش به اظهارات مشابه رئیس‌جمهور آمریکا گفته است که هنوز درباره درخواست عفو نتانیاهو تصمیمی نگرفته است. محاکمه نتانیاهو از زمان آغاز آن در مه ۲۰۲۰ بر سیاست اسرائیل سایه افکنده است.