آیا هنوز امکان معامله ایران و آمریکا وجود دارد؟

انتخاب: کورش احمدی، دیپلمات پیشین گفت: شرایط میان ایران و آمریکا بیش از پیش مبهم است. از یک سو بناست روز سه‌شنبه میان دو کشور مذاکره در ژنو ادامه یابد و از سوی دیگر ترامپ در سخنانی از تغییر نظام ایران سخن می‌گوید. 

در این بین مشخص نیست آیا مذاکرات می‌تواند به نتیجه برسد و باعث کاهش تنش میان دو کشور شود یا آنکه باید منتظر جنگ باشیم؟

تردیدی وجود ندارد که در روزهای اخیر لحن دونالد ترامپ قدری تندتر شده است. پیشتر در سخنان او وجوهی از خوش‌بینی دیده می‌شد؛ از جمله اینکه بیشتر بر تمایلش به توافق و اینکه ایرانی‌ها نیز تمایل به توافق دارند، تاکید داشت. اما در مواضع اخیر او چنین خوش‌بینی‌ای کمرنگ شده است.

تغییر لحن او می‌تواند با فقدان نشانه ای دال بر توافق و نیز تقویت حضور نظامی آمریکا در منطقه، از جمله حرکت ناوگروه دیگری به سمت خاورمیانه مرتبط باشد. ایالات متحده به‌صورت تدریجی و مستمر، توان و تجهیزات نظامی خود را در اطراف آب‌های ایران افزایش داده است.

تاکنون نشانه‌ای از آمادگی ایران برای حرکت به سمت یک توافق خلاقانه درباره غنی‌سازی به شکلی که مورد قبول هر دو طرف باشد مشاهده نشده است. این البته همسو با موضع رسمی ایران است که همواره تاکید کرده حاضر نیست غنی‌سازی را کنار بگذارد.

ممکن است آمریکا این موضوعات را به‌عنوان یک حربه مذاکراتی مد نظر داشته باشد تا ایران را به پذیرش غنی‌سازی صفر راضی کند و در مقابل، از از اصرار بر برنامه موشکی صرف‌نظر کند. 

برای اسرائیل، مسئله موشکی اهمیت بیشتری دارد، زیرا در برد موشک‌های ایران قرار دارد؛ اما ممکن است آمریکا در مقطع کنونی این موضوع را به‌صورت مقطعی و برای افزایش فشار مطرح کند.

فکر نمی کنم تغییر نظام عملا در دستور کار آمریکا قرار داشته باشد و طرح این موضوع بیشتر با هدف اعمال فشار روانی و سیاسی صورت می‌گیرد. 

تجربه ونزوئلا نیز نشان می‌دهد که تمرکز آمریکا بیشتر بر تغییر رفتار حکومت‌هاست، نه لزوما تغییر حکومت ها.