آمار تکان‌دهنده از تبخیر بارش سالانه در ایران!

تسنیم: معاون سازمان منابع طبیعی گفت: سالی ۴۰۰ میلیارد مترمکعب بارش داریم که ۳۰۰ میلیارد آن با تبخیر و تعرق هدر می‌رود.

حسن وحید، معاون آبخیزداری سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور گفت: شرایط کشور علی رغم ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های که در بخش‌های مختلف داریم، هم وسعت سرزمینی و هم تعداد حوزه آبخیز، ۱۲۵ میلیون هکتار وسعت حوزه آبخیز کشور است. 

وی گفت: با توجه به بارندگی‌ها و پراکنش بارندگی و شرایطی که در کشور وجود دارد، با یکسری از بحران‌ها مانند سایر کشورها هم مواجه شده‌ایم، من جمله تغییر اقلیم و خشکسالی. منت‌ها مباحثی که در کشور ایجاد شده است چند بحران زیست محیطی را برای ما ایجاد کرده است مثل فرسایش خاک که یکی از مهمترین مباحث اصلی در کشور است که متأسفانه نرم فرسایش خاک ما نسبت به دنیا یک مقدار بیشتر است، حدود ۱۵.۴ تن در هکتار در سال که عدد بالایی است یعنی حدود ۱ و نیم تا ۲ میلیارد مترمکعب فرسایش خاک در سطح کشور، خاک غنی کشاورزی کشور که هر سانتیمتر آن حدود صدها سال طول می‌کشد تا ایجاد شود، فرسایش پیدا می‌کند. 

معاون آبخیزداری سازمان منابع طبیعی افزود: نکته بعدی افت شدید سفره‌های آب‌های زیرزمینی است، الان طبق آخرین آمار از وزارت نیرو، حدود ۱۶۰ میلیارد مترمکعب کسری سفره‌های آب‌های زیرزمینی داریم. این دو مسئله باعث شده است توان سرزمینی ما خیلی کاهش پیدا کند که اخباری که مربوط به فرونشست و موارد اینچنینی و گردوغبار و ریزگردها و کاهش توان سرزمین در سطح کشور وجود دارد علی رغم ظرفیت‌هایی که وجود دارد از مباحث‌عدم توجه به این مقوله است. 

وحید اضافه کرد: اگر ظرفیت پوشش را یک مقدار در سطح کشور افزایش بدهیم که طرح‌های آبخوان داری و آبخیزداری یکی از مباحث اصلی در این زمینه است، می‌توانیم از بخشی از این بحران‌ها عبور کنیم. 

به گفته وی، نکته اینکه براساس آخرین آمار سالیانه، حدود ۴۰۰ میلیارد مترمکعب حجم بارش در سطح کشور است که حدود ۳۰۰ میلیارد مترمکعب حجم تبخیر و تعرق و حدود ۱۰۰ میلیارد و الان ۸۰ میلیارد سهم آب قابل برنامه ریزی ما است. عملاً ۷۵ درصد حجم بارش کشور تبخیر می‌شود و ۲۵ درصد سهم آب در دسترس ما است. 

معاون آبخیزداری سازمان منابع طبیعی ادامه داد: یکی از مهمترین اثراتی که طرح‌های آبخیزداری و آبخوان داری و منابع طبیعی دارد این است که ما سطح تبخیر را می‌توانیم کاهش بدهیم. یعنی اگر پوشش گیاهی مناسبی داشته باشیم سطح تبخیر کاهش پیدا می‌کند، هرچقدر سطح تبخیر را کاهش بدهیم به نسبت میزان آب قابل دسترس افزایش پیدا می‌کند و به همان میزان هم می‌تواند میزان فرسایش خاک را کنترل کند. 

وی افزود: از همه مهمتر اینکه آبی که بعنوان روان آب است، سیلاب است و باعث تخریب می‌شود و از دسترس خارج می‌شود و وارد دریای آزاد می‌شود را بتوانیم کنترل کنیم. 

وحید گفت: آخرین تحقیقاتی که در این زمینه شده است نشان می‌دهد که الان متوسط تبخیر ۷۵ درصد است، افزایش سطح پوششی نشان داده است که می‌تواند به ۵۸ درصد کاهش پیدا کند، یعنی حدود ۱۰ یا ۱۲ درصد کاهش دارد که عدد بالایی است که اگر توجه به مباحث مرتبط با حفظ آب و خاک و پوشش گیاهی در سطح کشور شود که بتوانیم سطح پوشش گیاهی را افزایش بدهیم و طراحی آبخیزداری منجر به حفظ آب و خاک می‌شود می‌تواند اثرات خوبی در بحث حفاظت از خاک و مدیریت منابع آبی را داشته باشد.