راهکار یک ایرانی برای آتش‌بس با مشارکت پوتین

ایرنا: سیدحسین موسویان، عضو پیشین تیم مذاکره کننده هسته‌ای ایران و استاد بازنشسته دانشگاه پرینستون، در گفت‌وگو با شبکه خبری سی‌ان‌ان، دیدگاه‌های خود در خصوص حمله ایالات متحده و اسرائیل به ایران را ارائه کرد.

متن این مصاحبه به شرح زیر است:

آیا مقامات ایران علاقه ای برای گفتگو با آمریکا دارند؟

من علاقه ای در طرف ایرانی برای گفتگو با آمریکا نمی بینم. علت هم این است که هر دو حمله آمریکا در سال ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶(۱۴۰۴) در زمانی صورت گرفت که مذاکره کننده گان به پیشرفتهای چشمگیری در مذاکرات دست یافته بودند. دیپلماسی بخوبی پیش میرفت که ناگهان اسرائیل و آمریکا تصمیم به حمله نظامی گرفتند. لذا ایرانیها به این نتیجه رسیده اند که آمریکا از دیپلماسی بعنوان ابزار فریب استفاده می کند و هدف اصلی اش تغییر حکومت، جنگ و سقوط ایران است. لذا تا این زمان من آمادگی در طرف ایران برای مذاکره با آمریکا ندیده ام.

حق با شماست. آمریکا در میان مذاکرات به ایران حمله کرد. آقای علی لاریجانی دبیر شورایعالی امنیت ملی ایران طی توئیتی ترامپ را تهدید کرده و نوشته که "مراقب خودت باش که حذف نشوی". آیا این موضوع شما را متعجب نکرده است؟

واقعیت این است که دو کشور در جنگ بسر میبرند. بعد از حمله نظامی ۲۰۲۵ به ایران، ما از مقامات هردوطرف تهدیدات مشابه شنیده ایم اما آنچه که در عمل اتفاق افتاده این است که آمریکا و اسرائیل از زمان حمله اول تا کنون حدود ۲۰۰ مقام عالیرتبه سیاسی-نظامی-امنیتی ایران از جمله شخص اول کشوررا به قتل رسانده اند. اما ایران حداقل تا این زمان حتی یک مقام آمریکایی را نکشته است. این واقعیتی است که تا کنون رخ داده است. اما آیا مقامات واشینگتن انتظار دارند که ایران در پاسخ به قتل ۲۰۰ مقامش، از آنها تشکر کند؟ لذا این توئیت یک عکس العمل حد اقلی است.

بعد از حملات نظامی به ایران و قتل ۲۰۰ مقام، نظام حکومتی ایران مستحکم بکار خود ادامه میدهد. نماینده سی.ان.ان از تهران گزارش داده که حتی جمعیت زیادی در ایران به خیابانها ریخته و انتخاب رهبر جدید را جشن گرفته اند. البته ممکن است این اکثریت نباشد. شما این موضوع را چگونه میبینید؟

من بعنوان فردیکه حدود ۴۰ سال روی روابط ایران وآمریکا کار کرده و برای بهبودی این روابط تلاش کرده ام، معتقدم که مقامات در آمریکادرک درستی از ایران ندارند. وقتی صدام در سال ۱۹۸۰ به ایران حمله کرد، گفت ظرف ۳ روز تهران را تصرف میکند. ایرانیها ۸ سال جنگیدند و یک میلیمتر از خاکشان را ندادند در حالیکه همه قدرتهای شرق و غرب و کشورهای عربی حامی صدام متجاوز بودند.

در سال ۲۰۲۵، ارزیابی اسرائیل این بود که با حمله نظامی، حکومت ایران ظرف ۴۸ ساعت سقوط خواهد کرد و مردم هم از متجاوزان حمایت خواهند کرد. اما بعد از ۱۲ روز ترامپ رسما اعتراف کرد که موشکهای ایران اسرائیل را بدجوری به مشکل انداخته و اعلام آتش بس کرد تا اسرائیل را از مهلکه نجات دهد. اشتباه مشابه در حمله ۲۰۲۶ به ایران رخ داد چون ارزیابی آمریکا و اسرائیل این بود که با ترور رهبری و ۵۰ تن از ارشدترین فرمانده هان نظامی، ایران سقوط خواهد کرد.

اما تنها سه ساعت بعد عملیات اولیه آمریکا و اسرائیل، ایران با حدود ۱۰۰ موشک اسرائیل را مورد حمله قرار داد. اکنون ۱۱ روز از جنگ گذشته و ایران مقاومت کرده و ملت ایران هم برای دفاع از حاکمیت و تمامیت ارضی خود متحد شده اند. البته هر دو طرف مدعی پیروزی هستند اما تا این مرحله نه آمریکا و اسرائیل توانسته اند ایران را شکست بدهند و نه ایران توانسته آنها را شکست بدهد. واشینگتن باید درک کند که با حمله نظامی نمیتواند در ایران حکومت ساقط کند. این یک اشتباه بزرگ محاسباتی آمریکاست که همچنان وجود دارد.

ترامپ در مورد آتش بس با پوتین صحبت گفتگو کرده است. شما معتقدید که پوتین در موضع خوبی برای آتش بس است. شانس موفقیت او را چگونه می بینید؟

پوتین از جایگاه بسیار خوبی برای کمک به آتش بس برخوردار است چون با ترامپ، اسرائیل و ایران رابطه خوبی دارد. منتهی ایران در دفعه قبل درخواست ترامپ برای آتش بس را پذیرفت اما چند ماه بعد دوباره آمریکا به ایران حمله کرد. چه تضمینی وجود دارد که اگر ایران مجددا آتش بس را بپذیرد، آمریکا بعد از چند ماه دوباره به ایران حمله نکند. موضوع دوم هم این است که حمله آمریکا به ایران نقض صریح مقررات بین الملل و منشور سازمان ملل است و ایران قربانی تجاوز میباشد. آمریکا و اسرائیل با حملات خود میلیاردها دلار به ایران خسارت زده اند. تکلیف این خسارات چه میشود؟ لذا این مهم خواهد بود که پوتین از ترامپ در مورد عدم تکرار حمله نظامی، تعهد محکم بگیرد و در مورد تامین خسارات وارده به ایران هم راه حلی پیدا کند.