نگرانی کشورهای عربی از تصمیم ترامپ درباره ایران

انتخاب: بلومبرگ نوشت: کشورهای حاشیه خلیج فارس به طور خصوصی در مورد تضمین‌های امنیتی آمریکا تردید دارند و نگرانی خود را از فقدان ظاهری راهبرد در جنگ ایران از سوی دولت ترامپ ابراز می‌کنند.

در ادامه این مطلب آمده است: بسیاری از مقامات، منطق، تعهد و اهداف دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در این جنگ و همچنین ارزش میزبانی از پایگاه‌های آمریکایی که کشورهایشان را به هدف تبدیل کرده، زیر سؤال برده‌اند.

کشورهای حاشیه خلیج فارس نگرانند که ترامپ با تهران به توافقی دست یابد که تولید موشک‌های بالستیک یا حمایت از گروه‌های نیابتی شبه‌نظامی را محدود نکند و آنها را با ایران خشمگین و تلخ‌کام تنها بگذارد.

به گفته افراد مطلع، کشورهای حاشیه خلیج فارس به طور فزاینده‌ای از جنگ با ایران از ایالات متحده ناراضی هستند و به طور خصوصی تضمین‌های امنیتی آمریکا و فقدان ظاهری راهبرد در دولت ترامپ را زیر سؤال می‌برند.

یک ماه پس از درگیری آمریکا و اسرائیل با ایران که کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس یک سال علیه آن لابی کرده بودند، این کشورها همچنان مورد حمله ایران قرار می‌گیرند؛ به طوری که عربستان سعودی روز جمعه نیم دوجین پهپاد را رهگیری کرد و دو بندر کویت مورد اصابت قرار گرفت. این در حالی است که تنگه هرمز - یک کریدور حیاتی کشتیرانی که شاهرگ اقتصادی منطقه است - تقریباً بسته مانده و باعث میلیاردها دلار ضرر در درآمدهای نفتی شده است.

این افراد که به دلیل حساسیت موضوع خواستند نامشان فاش نشود، گفتند بسیاری از مقامات، منطق، تعهد و اهداف رئیس‌جمهور آمریکا در این جنگ و همچنین ارزش میزبانی از پایگاه‌های آمریکایی که کشورهایشان را به هدف تبدیل کرده، زیر سؤال می‌برند.

با این حال، این کشورها که از خشم ترامپ برحذرند، هیچ‌کدام این نگرانی‌ها را علنی نکرده‌اند و احتمال اینکه از نیروهای نظامی آمریکا بخواهند پایگاه‌های خود را ترک کنند، بسیار کم است.

برخی از این کشورها، به ویژه امارات متحده عربی و عربستان سعودی، موضع خود را در برابر تهران سخت‌تر کرده و به گزارش بلومبرگ در روز چهارشنبه، در صورت اصابت به زیرساخت‌های حیاتی بیشترشان، امکان پیوستن به حملات علیه جمهوری اسلامی را بررسی می‌کنند. به گفته افراد مطلع از دیدگاه متحدان عرب حاشیه خلیج فارس، یکی از اهداف کلیدی ابوظبی تشکیل ائتلافی از کشورها از جمله آمریکا برای پایان دادن به کنترل ایران بر تنگه هرمز است.

انور قرقاش، مشاور ارشد دیپلماتیک رئیس‌جمهور امارات، اوایل این هفته گفت: «غیرقابل تصور است که این تجاوز به وضعیت تهدیدی دائمی تبدیل شود.» او افزود هر آتش‌بسی باید «تهدید هسته‌ای، موشک‌ها، پهپادها و زورگویی در تنگه‌ها» را مهار کند.

بسیاری از مقامات کشورهای حاشیه خلیج فارس نگرانند که ترامپ با تهران به توافقی دست یابد که تولید موشک‌های بالستیک یا حمایت از گروه‌های نیابتی شبه‌نظامی مانند حزب‌الله و حماس را محدود نکند. به گفته این افراد، آنها معتقدند چنین نتیجه‌ای محتمل است تا ترامپ بتواند پیروزی اعلام کرده و از جنگی که در آمریکا نامحبوب است و قیمت انرژی را در سراسر جهان افزایش داده، خارج شود.

به گفته این افراد، در چنین سناریویی، کشورهای حاشیه خلیج فارس نگرانند که با ایران خشمگینی تنها بمانند که نوعی کنترل بر تنگه هرمز را حفظ کرده است.

به گفته افراد مطلع، دولت ترامپ اکنون به متحدان خود نشان می‌دهد که برنامه فوری برای حمله زمینی به ایران ندارد، حتی با وجود استقرار هزاران سرباز در خاورمیانه.

کشورهای حاشیه خلیج فارس از اظهارات ترامپ در مصاحبه اخیر با فاکس نیوز دلگرم شدند. او گفت آمریکا حتی «اگر در ایران نمانیم» همچنان از متحدان خلیج فارس محافظت خواهد کرد. او گفت: «آنها احتمالاً دوست دارند ما بمانیم. اگر نمانیم، از آنها محافظت خواهیم کرد. می‌دانیم، می‌دانید، آنها بسیار خوب بوده‌اند.»

این اظهارات پس از آن مطرح شد که مقامات ارشد امارات، از جمله لانا نسیبه، وزیر مشاور در امور خارجه، و سلطان الجابر، رئیس شرکت اصلی انرژی این کشور، با سیاستمداران آمریکایی مانند جی دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، در واشنگتن دیدار کردند.

نسیبه در مصاحبه‌ای این هفته در واشنگتن گفت: «کاخ سفید پیامدهای اقتصادی بسته ماندن تنگه را درک می‌کند. این موضوع در سراسر دولت کاملاً روشن است. «بعد از این چه می‌شود؟» به وضوح چیزی است که مردم در حال حاضر روی آن کار می‌کنند.»

او در پاسخ به سؤالی درباره احتمال استفاده از نیروی نظامی گفت: «همه گزینه‌ها برای باز نگه داشتن تنگه هرمز روی میز خواهد بود.»

نخستین سفر برنامه‌ریزی شده ترامپ پس از تصدی سمت ریاست جمهوری در سال گذشته، به عربستان سعودی، امارات و قطر بود. آنها در مجموع متعهد به سرمایه‌گذاری تریلیون‌ها دلاری در آمریکا از جمله در هوش مصنوعی و مراکز داده شدند. امارات هفته گذشته گفت چارچوب سرمایه‌گذاری و اقتصادی ۱.۴ تریلیون دلاری این کشور با آمریکا در مسیر خود قرار دارد.

به گفته برخی از افراد، یکی از نکات کلیدی نارضایتی این است که نگرانی آنها در مورد تلافی‌جویی ایران در صورت بروز جنگ توسط آمریکا نادیده گرفته شد. به گفته آنها، واشنگتن وزن بیشتری به استدلال‌های اسرائیل داد. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل که رابطه بسیار نزدیکی با ترامپ دارد، مدت‌ها استدلال می‌کرد که ایران به دنبال سلاح هسته‌ای است - چیزی که رهبران تهران آن را انکار کرده‌اند - و اقدام نظامی علیه آن ضروری است.

علاوه بر این، مقامات کشورهای حاشیه خلیج فارس از تصمیم آمریکا برای تعلیق موقت تحریم‌ها بر محموله عظیم نفت ایران - که بالقوه بیش از ۱۰ میلیارد دلار ارزش دارد - در تانکرهای مستقر در دریا ناراحت بودند. این اقدام برای کمک به کاهش قیمت‌های سرسام‌آور نفت بود، اما در حالی انجام شد که کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس به دلیل تهدیدهای ایران علیه کشتی‌هایی که از هرمز عبور می‌کنند، قادر به صادرات بیشتر نفت خود نبودند.

به گفته این افراد، چند کشور حاشیه خلیج فارس به طور خصوصی از آمریکا می‌خواهند به حمله به ایران ادامه داده و حتی تلاش کند جمهوری اسلامی را سرنگون کند. آنها نگرانند که هر چیزی کمتر از این به ایران اجازه دهد تا همچنان تنگه و اقتصاد آنها را گروگان گرفته و آن را گستاخ‌تر کند.

این حتی با وجود آن است که هدف تغییر رژیم در حال حاضر دست نیافتنی به نظر می‌رسد. در حالی که آمریکا و اسرائیل هر دو در روزهای اولیه جنگ از آن صحبت می‌کردند، اکنون کمتر این کار را می‌کنند. ارتش و دولت ایران علیرغم ترور چندین مقام ارشد و بمباران‌هایی که نیروهای مسلح ایران را درهم کوبیده، متحد باقی مانده‌اند.

به گفته این افراد، اکنون که هزاران موشک و پهپاد بر فراز شهرهای عرب حاشیه خلیج فارس که قرار است پناهگاهی برای گردشگران و سرمایه‌گذاران مالی در منطقه‌ای بی‌ثبات باشند، در حال پرواز هستند، برخی دولت‌ها در حال گفتگو برای تنوع‌بخشی بیشتر به روابط ژئوپلیتیک خود فراتر از آمریکا و ایجاد روابط حتی قوی‌تر با چین هستند.

به گفته این افراد، پکن تضمین امنیتی ارائه نمی‌دهد، اما آمریکا نیز چنین تضمینی نداده، و رویکرد پکن در یک سال گذشته به عنوان ابرقدرتی قابل پیش‌بینی‌تر در حال gaining traction (قدرت گرفتن/موفق شدن) است.