فروش معدن ۱۰ میلیاردی توسط چند دلال!

صدای اقتصاد: فراموش نکنید اینجا یک کارخانه بزرگ تولید سنگ است نه یک سنگ فروشی کوچک، شما مستقیم با معدن و واحد تولید در تماس هستید، معدنی با نازلترین قیمت و بهترین کیفیت سنگ شکلاتی برای فروش، شمار تماس...»

این روزها آگهی خرید و فروش همه چیز به قول قدیمی ها «از شیر مرغ گرفته تا جان آدمی زاد» را در سایت ها و نیازمندی ها می توان دید از جمله خرید و فروش معدن. آگهی خرید و فروش معدن از سنگ آهک در اشنویه آذربایجان غربی تا سنگ آهن درسیرجان کرمان و از زغال سنگ در ساری تا فیروزه در نیشابور هر روز در سایت هایی مانند « ایرالپ»، « ایران استون»، « ایستگاه»، « معدن ها»، « یومتال» و دها سایت دیگر که نقش بازاریابی خرید و فروش معادن را بازی می کنند، منتشر می شود. کافی است در بخش جستجوی گوگل کلماتی مانند خرید یا فروش معدن یا خرید و فروش معدن را تایپ کنید و بعد منتظر باشید؛ لحظاتی بیشتر نمی گذرد که در مقابل شما بیش از ۲۰ صفحه باز می شود.

در این سایت ها برای هر آگهی خرید و فروش معدن که بیشتر البته فروش است ، صفحه ای خاص وجود دارد و در آن اطلاعات جزئی از نوع معدن، مساحت، جغرافیا، پروانه بهره برداری و.... منتشر می شود و یک شماره تماس برای متقاضیان وجود دارد.

مردی که به لهجه شیرازی صحبت می کند و قصد فروش معدن آهک خود در کوار یکی از شهرستان های استان فارس را دارد، با شندین کلمه آگهی معدن مانند یک نوار ضبط شده توضیحات خود را شروع می کند:« معدن ۲۵ هکتار مساخت دارد، ذخیره قطعی آن ۵۴ هزار تن است، مشخصلات آنالیز سنگ آن ۹۸ درصد است، مجوز بهره برداری دارد، با جاده ترانزیت ۵۰۰ متر فاصله بیشتر ندارد، قیمت گذاشته ایم ۶ میلیارد تومان هر وقت هم خواستید می توانید خودتان یا کارشناستان را برای بازدید بفرستید.»

او بعد از یک نفس گرفتن می گوید:« خدا وکیلی قیمتش ۸ میلیارد است نسبت به معادن اطراف ولی خوب پول لازم هستم و مشکلی برایم پیش آمده است اگر اهل مفت خریدن هستید الکی وقت من را نگیرید و برای دیدن نیایید اگر مشتری پای کار هستی قرار بگذاریم.» او پیش از قطع کردن تلفن می گوید:« بابا الان ۶ میلیارد تومان پول ۳ تا آپارتمان در نمازی شیراز هم نیست دیگه!»

معمولا در شهرها و استان هایی که معادنی زیادی وجود دارد مانند کرمان، فارس، یزد، خراسان جنوبی و... همچون مشاوران املاک افرادی وجود دارند که کارشان خرید و فروش معدن است، این افراد که بیشترشان خود معدنکار هستند و یا پیش از این معدنکار بوده اند و صاحبان معادن را در هر منطقه می شناسد برای فروشندگان به دنبال مشتری می گردند.

جعفرآبادی یکی از این مشاوران خرید و فروش معدن در منطقه سیرجان که به دلیل داشتن معادن سنگ آهن شهرت جهانی دارد، می گوید:« خرید و فروش معدن برعکس تصور کار پر درد سر ولی کم سودی است، شما فکر کنید از هر هزار نفری که برای بازدید معدن می آیند یک نفر هم خریدار نیست، حالا معدن کجاست در دل کوه دائم باید بروید و بیاید و سر پول که یک کم و دو کم هم نیست با مشتری و فروشنده چانه بزنید تا معامله سر بگیرد.»

او که خود از بچگی در معدن سنگ آهن پدرش کار می کرده است و به دلیل برشکستگی پدرمعدن را فروخته اند و الان سرکارگر یک معدن است، می گوید:« در کنار کار اصلی سالی ۵،۶ تا معدن هم که بیشترشان سنگ آهن هستند می فروشم و بسته به معماله پول می گیرم مثلا اگر معدنی را یک میلیارد بفروشم ۱۰ میلیون تومانی حق معماله دریافت می کنم ولی خوب سالی دو تا سه تا این جوری بیشتر به پستم نمی خورد.»

جعفرآبادی در ادامه می گوید:« مشتری های خرید معدن می خواهند پول کم هزینه کنند ولی سود زیادی به دست بیاورند، خیلی هایشان اصلا کار معدن نکرده اند و چون شندیده اند در معدن پول زیاد است می خواهند معدن بخرند به قول قدیمی ها از نه نه هایشان قهر کرده اند و می خواهند وارد این کار بشوند، در صورتی که کار معدن، کار هرکسی با هر خلق و خویی نیست.»

رکود در خرید و فروش معدن

قیمت معادن بسته به فاکتورهای مختلفی دارد تعیین می شود ولی نکته مهم نوع معدن و داشتن پروانه بهره برداری و یا مرحله کار است؛ اینکه معدنی در حال بهره برداری باشد و یا اینکه در مرحله مجوز گرفتن و اکتشاف قیمت تفاوت بسیار دارد. مثلا یک معدن مس در حال بهر برداری چند میلیارد قیمت دارد در صورتی که یک معدن مس در مرحله اکتشاف تنها ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیون تومان به فروش می رسد. علاوه بر این ها فاکتورهای دیگری نیز در تعیین قیمت یک معدن نقش بازی می کنند.

اما در این بین معمولا معدن دارانی که تصمیم به فروش معادن خود می گیرند از دو روش روی معدن قیمت گذاری می کنند، آن ها یا از کارشناسان معدن و فروشندگان معدن برای قیمت گذاری با پرداخت حق کارشناسی استفاده می کنند و یا اینکه خود با بررسی محلی و قیمت معادن مشابه منطقه، قیمت را تعیین می کنند.

یکی از فروشندگان معدن دراستان یزد در این باره می گوید:« خیلی از معدن داران وقتی پای فروش که می رسد قیمت های نجومی و غیر واقعی می دهند و وقتی چرایی آن را می پرسیم می گویند مالشان است و اختیارش را دارند ولی خب بعد از اینکه چند ماه گذشت و معدن فروش نرفت تازه به ما می گویند که قیمت گذاری واقعی انجام دهیم.»

این کارشناس فروش معدن درباره اینکه چگونه روی یک معدن قیمت گذاری صورت می گیرد، می گوید:« عوامل مختلف و البته کاملا حرفه ای و کارشناسی روی قیمت گذاری یک معدن وجود دارد که بسیار تعیین کننده است. اولین نکته مشخص و واضح نوع معدن است مثلا معدن سنگ آهن با معدن شن و ماسه زمین تا آسمان تفاوت دارد، نکته بعدی نوع خلوص محصول معدن و مرحله کار است اینکه معدنی در حال بهره برداری باشد و یا اینکه در مرحله اکتشاف خیلی فاصله است. علاوه بر این محل جغرافیایی معدن، فاصله آن تا جاده اصلی، داشتن جاده آسفالته، برخورداری از آب، برق، تلفن و... همگی نکات کلیدی بسیار مهی برای تعیین قیمت محسوب می شوند.»

او در ادامه می گوید:« مثلا دو معدن سنگ آهن با متراژهای برابر و امکانات کاملا مشابه را در همسایگی هم در نظر بگیرید که یکی سنگی با خلوص ۷۰ داشته باشد و دیگری سنگی با خلوص ۳۰ درصد خب تفاوت این دو معدن حداقل ۵۰۰ میلیون تومان است اگر یکی از آن ها یک میلیارد قیمت داشته باشد دیگری ۵۰۰ میلیون قیمت دارد.»

البته به گفته یکی از فروشنده های معدن؛ رکود همان گونه که در بازار فروش مسکن و املاک دیده می شود، در بازار معدن هم به چشم می خورد. موضوعی که با تماس با چند آگهی قدیمی خرید و فروش معدن نیز به خوبی مشخص است، مثلا از بین ۱۰ مورد اگهی قدیمی فروش معدن که برای یک سال گذشته است و در سایت های فروش معدن منتشر شده؛ همچنان بیش از ۷ مورد آن به فروش نرفته است.

صاحب یکی از معادنی که بیش از ۶ ماه است معدن شن و ماسه خود را برای فروش گذاشته و فروش نرفته می گوید:« این معدن ارث پدری ماست و بعد از سالگرد فوت پدر تصمیم به فروش گرفته ایم اما همچنان خبری از مشتری واقعی نیست.» او می گوید:« افراد زیادی تماس می گیرند اما مشتری واقعی نیستند همه دنبال این هستند که زیر قیمت واقعی بخرند، تا حالا سه بار قیمت را پایین آورده ایم ولی فایده نداشته است اول کارشناس قیمت گذاشت ۱۰ میلیارد تومان اما بعد از دو ماه که فروش نرفت قیمت را به ۹ میلیارد کاهش دادیم و الان هم دو ماهی هست قیمت را گذاشته ایم ۸ میلیارد تومان ولی بارهم خبری از مشتری نیست.»

به گفته او با وجود رکود کاسبی هیچ کس حاضر نیست ۸ میلیارد تومان سرمایه برای خرید یک معدن بگذارد. از طرفی هم بانک ها وامی را برای خرید معدن اختصاص نمی دهند و باید این نکته را هم در نظر داشت که خرید معدن تازه شروع کار است و به جز پول معدن هرکسی این کار را شروع می کند باید حداقل یک میلیارد تومان هم تجهیزات و سرمایه اولیه داشته باشد زیرا تا برای محصولاتش مشتری پیدا کند چند ماهی طول می کشد و باید از جیب بخورد.