اولین قرص‌ ضدپیری در این سال عرضه خواهد شد

روزیاتو: اگر بدون دردسرهای پیری می‌توانستیم یک زندگی طولانی داشته باشیم چه اتفاقی می‌افتاد؟ یک زیست‌شناس برجسته معتقد است که چنین آینده‌ای چندان هم دور از دسترس نیست. او می‌گوید به‌زودی ممکن است داروهایی وارد بازار شوند که روند پیری را معکوس می‌کنند، شاید حتی در پنج سال آینده. به باور او، پیری لزوماً یک «بخشی طبیعی از زندگی» نیست، بلکه می‌تواند به عنوان یک بیماری قابل درمان باشد.

اندرو استیل، فیزیک‌دان و نویسنده کتاب بی سن‌و‌سال (Ageless)، معتقد است که ما در آستانه یکی از بزرگ‌ترین انقلاب‌های تاریخ پزشکی قرار داریم، انقلابی که می‌تواند به انسان‌های امروزی این امکان را بدهد تا در سنین بسیار بالا، حتی بالای صد سال، همچنان سالم، پرانرژی و فعال زندگی کنند.

او در یک برنامه یوتیوبی گفته مقابله با پیری «بزرگ‌ترین مأموریت بشردوستانه زمان ما» است. به گفته او، یک «ساعت زیستی» در بدن همه ما وجود دارد که باعث می‌شود با افزایش سن، احتمال ابتلا به بیماری‌هایی مثل سرطان، بیماری‌های قلبی، زوال عقل، سکته، ضعف جسمانی، کاهش توان ذهنی و مشکلات دیگر به‌طور تصاعدی بالا برود. حتی چین‌وچروک پوست و سفید شدن موها هم بخشی از همین فرآیند هستند.

اما نکته مهم اینجاست: دانشمندان حالا می‌دانند که همه این مشکلات، ریشه در مجموعه‌ای از فرآیندهای بیولوژیکی مشترک دارند. اگر امکان هدف قرار دادن این فرآیندها وجود داشته باشد، شاید بتوان بسیاری از این بیماری‌ها را نیز کاهش داد. اتفاقی که حتی می‌تواند هزینه‌های سنگین درمانی را نیز به‌شدت کم کند.

دانشمندان ۱۰ ویژگی اصلی برای پیری شناسایی کرده‌اند. یکی از هیجان‌انگیزترین حوزه‌های تحقیق، «سلول‌های زامبی» است که دیگر تقسیم نمی‌شوند، اما از بین هم نمی‌روند. در عوض، در بدن باقی می‌مانند و مواد سمی ترشح می‌کنند که باعث التهاب در سایر بخش‌های بدن می‌شود. با گذشت زمان، تعداد این سلول‌ها بیشتر شده و به نظر می‌رسد نقش مهمی در روند پیری ایفا می‌کنند.

در آزمایش‌هایی که روی تعدادی از موش‌ها صورت گرفت، دانشمندان از داروهایی به نام سنولیتیک استفاده کردند تا این سلول‌های زامبی را از بین ببرند. نتیجه جالب بود: موش‌ها نه‌تنها عمر طولانی‌تری داشتند، بلکه جوان‌تر هم به نظر می‌رسیدند. پوست و موی بهتری داشتند و حتی می‌توانستند سریع‌تر و طولانی‌تر از موش‌های هم‌سن خود بدوند.

در حالی که هنوز باید منتظر رسیدن «قرص‌های معجزه‌آسا» به بازار باشیم، اما کارهایی هست که همین امروز می‌توان انجام داد تا آن‌قدر عمر کنیم که از پیشرفت‌های آینده بهره ببریم. بعضی از توصیه‌ها آشنا هستند، مثل ترک سیگار (که اندرو آن را «مهم‌ترین کاری که می‌توانید برای سلامتی‌ خود انجام دهید» می‌داند) و داشتن تحرک بدنی. خبر خوب اینکه لازم نیست ورزش سنگین انجام دهید، حتی یک پیاده‌روی کوتاه روزانه، صرفاً پنج دقیقه، هم مفید است. اما برخی از توصیه‌های او کمی غیرمنتظره‌ هستند:

بهداشت دهان و دندان را جدی بگیرید

اندرو توضیح می‌دهد که بیماری‌های لثه باعث ایجاد التهاب در بدن می‌شوند و این التهاب می‌تواند در سراسر بدن پخش شده و حتی زمینه‌ساز بیماری‌های قلبی یا زوال عقل گردد. به گفته او، مسواک زدن، نخ دندان کشیدن و مراجعه منظم به دندان‌پزشک فقط برای سلامت دهان نیست، بلکه به حفظ سلامت کلی بدن هم کمک می‌کند.

دور مکمل‌های تبلیغاتی را خط بکشید

اگر وسوسه شده‌اید تا ویتامین‌ها و مکمل‌های گران‌قیمت «افزایش طول عمر» را که در اینستاگرام می‌بینید بخرید، بهتر است دست نگه دارید. اندرو می‌گوید تحقیقات گسترده نشان داده‌اند بسیاری از این مکمل‌ها تأثیر خاصی ندارند و حتی برخی مانند ویتامین E و بتاکاروتن ممکن است کمی خطر مرگ را افزایش دهند. البته یک استثنا نیز وجود دارد و آن هم در صورتی است که پزشک به‌دلیل کمبود یا رژیم غذایی (مثلاً گیاه‌خواری) مصرف یک مکمل را توصیه کند.

هیچ‌وقت برای شروع دیر نیست

اگر در دهه‌های بالاتر زندگی مثل ۶۰، ۷۰، ۸۰ یا حتی ۹۰ سالگی هستید، باز هم می‌توانید شروع کنید.

اندرو به مطالعاتی اشاره می‌کند که نشان داده‌اند افراد ۹۰ ساله با شروع تمرینات قدرتی، فقط در عرض چند ماه پیشرفت چشمگیری داشته‌اند. حتی تمرین‌های کوتاه هم تأثیرگذار هستند، مهم این است که استمرار داشته باشید.

ورزش

اندرو می‌گوید ژن‌ها فقط حدود ۲۰ درصد در طول عمر نقش دارند و بقیه به سبک زندگی و تا حدی «شانس» مربوط می‌شود. با این حال، دانشمندان با بررسی افرادی که به‌طور طبیعی عمر طولانی‌تری دارند، در تلاش‌ هستند تا راز این موضوع را کشف کنند.

برای مثال، پژوهشی در آمریکا نشان داده که یک نوع خاص از ژن می‌تواند باعث شود حاملان آن حدود ۱۰ سال بیشتر از دیگران عمر داشته باشند. از سوی دیگر، فناوری‌های ویرایش ژن هم در حال بررسی هستند تا شاید بتوان از این طریق طول عمر انسان را افزایش داد.

بعدش چه می‌شود؟

اگر واقعاً بتوانیم پیری را «درمان» کنیم، چه تغییری در جهان رخ می‌دهد؟ آیا باید تا ۱۵۰ سالگی کار کنیم؟ آیا زمین بیش از حد شلوغ می‌شود؟

جمعیت

اندرو نگاه متفاوتی دارد. او می‌گوید جمعیت سالم‌تر به معنای افراد بیشتری است که می‌توانند در اقتصاد نقش داشته باشند و به این ترتیب، تعداد کمتری در خانه‌های سالمندان با رنج و بیماری زندگی خواهند کرد. او حتی می‌گوید که شاید در آینده بتوانیم چیزی شبیه «بازنشستگی‌های موقت» داشته باشیم. مثلاً در دهه ۴۰ زندگی، مدتی را صرف بودن کنار فرزندان خود کنیم.

در نهایت، او تأکید می‌کند که باید نگاه‌ خود به پیری را تغییر دهیم. به‌جای اینکه آن را یک روند طبیعی و اجتناب‌ناپذیر بدانیم، باید آن را نوعی رنج در نظر بگیریم که قابل کاهش است. اندرو می‌گوید:

بیشتر این بیماری‌ها سال‌ها، حتی دهه‌ها،‌ طول می‌کشند تا آرام‌آرام استقلال فرد را از بین ببرند و در نهایت به مرگ منجر شوند.