باج ۵۰۰ هزار تومانی خریداران آیفون برای ۱۰ دقیقه اتصال!

سیتنا: گزارش‌ها حاکی از آن است که برخی فروشندگان با بهره‌مندی از «خطوط سفید» یا اینترنت‌های ویژه، برای هر بار اتصال مشتریان (به‌ویژه خریداران آیفون) جهت راه‌اندازی اولیه دستگاه، مبالغ گزافی تا ۵۰۰ هزار تومان دریافت می‌کنند؛ سؤالی که پیش می‌آید این است: این «تبعیض دیجیتال» با چه مجوزی به منبع درآمد سودجویان تبدیل شده است؟

دیوار بلند فیلترینگ مقابل خریداران آیفون

راه‌اندازی گوشی‌های جدید، به‌ویژه محصولات شرکت اپل، نیازمند اتصال پایدار به سرورهای بین‌المللی برای تایید Apple ID و اکتیو کردن دستگاه است. در شرایطی که اینترنت‌ اپراتورهای همراه و خانگی در اتصال به این سرورها دچار اختلال هستند، خریدار پس از پرداخت ده‌ها میلیون تومان برای خرید گوشی، در اولین گام (یعنی روشن کردن دستگاه) متوقف می‌شود. اینجاست که نقش «واسطه‌های اینترنتی» پررنگ می‌شود.

اینترنت طبقاتی؛ موبایل‌فروش «دارا» و خریدار «ندار»!

مشاهدات میدانی نشان می‌دهد برخی واحدهای صنفی به اینترنتی دسترسی دارند که بدون هیچ مانعی به شبکه جهانی متصل است؛ اصطلاحاً به آن «خط سفید» یا «اینترنت پرو» می‌گویند. نکته تامل‌برانگیز اینجاست که فروشنده برای در اختیار گذاشتن رمز وای‌فای خود به مدت تنها ۱۰ دقیقه، مبالغی بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان از مشتری طلب می‌کند.

درآمدزایی از محدودیت؛ بستر رانت را چه کسی فراهم کرد؟

آقایان مسئول و سیاست‌گذاران فضای مجازی! باید از شما پرسید چه تفاوتی میان خونِ یک فروشنده موبایل و یک شهروند عادی وجود دارد که یکی باید دسترسی آزاد داشته باشد تا از آن پول پارو کند و دیگری برای دسترسی به ابتدایی‌ترین حق خود، مجبور به پرداخت باج شود.

‌آیا ایجاد این «اینترنت طبقاتی» چیزی جز ایجاد رانت و فرصت سوءاستفاده برای عده‌ای خاص بوده است؟ اگر اینترنت ویژه برای فعالیت صنفی است، چرا باید به ابزاری برای «تلکه کردن» مشتری تبدیل شود؟ و اگر بحث امنیت ملی مطرح است، چطور امنیت با پرداخت ۵۰۰ هزار تومان به یک مغازه‌دار، دیگر به خطر نمی‌افتد؟

لزوم ورود نهادهای نظارتی

این وضعیت نه تنها توهین به کرامت خریدار است، بلکه مصداق بارز فروش غیرقانونی پهنای باند و رانت‌خواری در حوزه فناوری اطلاعات محسوب می‌شود. انتظار می‌رود دستگاه‌های نظارتی و اتحادیه‌های مربوطه، با ورود به این پرونده، به این سیرک «فروش وای‌فای ۵۰۰ هزار تومانی» پایان دهند و اجازه ندهند معیشت و دسترسی مردم، گروگانِ رانت‌های پنهان شود.