دلیل توقف جنگ ایران و آمریکا چیست؟

اعتماد: ماشالله شمس‌الواعظین گفت: ایالات‌متحده با سلاح محاصره تنگه هرمز توسط ایران با اروپا می‌جنگد. در واقع ترامپ در حال تنبیه کردن اروپایی است که در جنگ ایران به امریکا مساعدت نکرده است. این رویکرد امریکا پنهان است، اما به گفته ترامپ نه نفت خاورمیانه نیاز دارد و نه به نقل و انتقال تنگه هرمز. اما اروپا هم به نفت این تنگه نیاز دارد و هم به آیند و روند آن.

بخش‌هایی از گفتگوی ماشاالله شمس الواعظین را می‌خوانید:

ایران در شرایط فعلی تلاش کرده مجموعه‌ای متنوع از گزینه‌ها را در میدان دیپلماسی فعال نگه دارد و آن را به حریف منتقل کند. اینکه طرف مقابل بپذیرد یا نه؟ بحث دیگری است.

برخی تحلیلگران معتقدند ایران تلاش کرده با نوعی نگاه پلورالیستیکی به مذاکرات، مجموعه‌‌ای از سناریوها را در برابر طرف مقابل قرار دهد. به همین دلیل در غرب این دیدگاه رواج پیدا کرده که ایرانی‌ها در مذاکره مانند ایام جنگ با هوشمندی رفتار می‌کنند و همان‌طور که امریکایی‌ها و اسراییلی‌ها را در زمان جنگ با چالش مواجه ساختند در برهه مذاکرات هم آنها را با چالش‌های فراوان روبه‌رو ساخته‌اند.

یکی از نکات مهمی که در تحولات اخیر دیده می‌شود، این است که ایران تلاش کرده میان پیامدهای جنگ و دلایل آغاز آن تفکیک قائل شود. این نکته بسیار مهم است. یعنی چه؟ یعنی اینکه ایران مذاکره درخصوص عوامل وقوع جنگ را به پس از پایان تنازع واگذار کرده است و آماده مذاکره در زمان جنگ یا حین آتش‌بس بر سر عوامل بروز جنگ نیست. تهران می‌گوید مذاکره درباره پیامدهای جنگ، آتش‌بس یا مسائل فوری می‌تواند در یک چارچوب مشخص دنبال شود، اما بررسی ریشه‌ها و عوامل آغاز جنگ باید در چارچوبی جداگانه انجام گیرد.

عوامل بروز جنگ بهانه‌های مختلفی دارد؛ از پرونده هسته‌ای و اورانیوم غنی شده 460 کیلوگرمی گرفته تا توان موشکی و مسائل منطقه‌ای که ایران حاضر به مذاکره درخصوص آنها نیست. این تفکیک باعث می‌شود روند مذاکرات پیچیده‌تر نشود و امکان مدیریت هر پرونده به صورت جداگانه فراهم شود.

ایالات‌متحده با سلاح محاصره تنگه هرمز توسط ایران با اروپا می‌جنگد. در واقع ترامپ در حال تنبیه کردن اروپایی است که در جنگ ایران به امریکا مساعدت نکرده است. این رویکرد امریکا پنهان است، اما به گفته ترامپ نه نفت خاورمیانه نیاز دارد و نه به نقل و انتقال تنگه هرمز. اما اروپا هم به نفت این تنگه نیاز دارد و هم به آیند و روند آن. به قول سناتور امریکایی، محاصره در محاصره صورت گرفته و امریکا محاصره ایران را محاصره کرده.

گاهی اوقات توقف موقت درگیری‌ها صرفا به معنای پایان تنش نیست، بلکه می‌تواند فرصتی برای بازسازی توان نظامی یا تنظیم مجدد راهبردها باشد. این موضوع در بسیاری از جنگ‌ها سابقه داشته است.

دو نگرانی در این میان وجود دارد؛ نخست اینکه امریکا از طریق این دست و آن دست کردن مذاکرات، دو نیت را ممکن است داشته باشد. یکی اینکه امریکا غلظت مذاکرات را بالا ببرد، از بررسی پیشنهادات رسیده بگوید و فضا را غبارآلود نگه دارد تا در ادامه منویات خود را با استفاده از عنصر غافلگیری اجرایی کرده و دوباره به ایران حمله کند. این حمله می‌تواند متمرکز، هوشمند، هدفمند و... باشد.

مساله بعدی آن است که امریکا و اسراییل به ‌شدت از کمبود ذخیره مهمات رنج می‌برند. 850 تاماهوک را از دست داده‌اند که بسیار گران و تولید آن زمانبر است. برخی اخبار حاکی است که امریکا موشک‌های 4 هزار کیلومتری با سرعت 16ماخ با قیمت‌های پایین‌تر را آماده فعالیت دارد. ممکن است امریکا و اسراییل جنگ را به این دلیل متوقف کرده باشند که مهمات مورد نیازشان را برای شروع راند بعدی جنگ تامین کنند. خبرهایی که از تل‌آویو (کانال 12اسراییل) دریافت می‌شود، حکایت از این دارد که طی روزهای اخیر یک پل هوایی برای رساندن مهمات بین امریکا و اسراییل برقرار شده است. البته فرماندهی نظامی ایران کاملا هوشمند است و کارت‌های راهبردی تازه که هرگز استفاده نکرده را روی میز گذاشته است.

باید توجه داشت که این جنگ که امریکا بی‌دلیل آن را آغاز کرده، ابعاد وسیعی پیدا کرده است. حل این مشکلات نیازمند راه‌حل‌های منفصل از هم است. نمی‌توان در کوتاه‌مدت و طی چند روز این معادله چند مجهولی را حل و فصل کرد، مگر اینکه اراده جدی برای اعطای حقوق حقه ایران و توجه به وزن راهبردی فعلی ایران پس از کسب پیروزی‌های جنگی و دیپلماتیک ایران شکل بگیرد. من چهره کلی اوضاع را این‌گونه می‌بینم.