موشک بالستیک چیست و چه فرقی با کروز دارد؟

خبرآنلاین: موشک‌ها را می‌توان به روش‌های مختلفی تقسیم کرد. آن‌ها بر اساس الگوی پرواز به دو نوع بالستیک و کروز تقسیم می‌شوند.

موشک بالستیک به موشکی گفته می‌شود که در نگاه کلی، همانند منجنیق‌های قدیمی به سوی هدف نشانه می‌رود و مسیر حرکتش را جاذبه زمین تعیین می‌کند. این حرکت که در فیزیک به «حرکت پرتابه‌ای یا بالستیک» معروف است، همانند مسیر پرواز توپی است که دروازه‌بان فوتبال یا بازیکن بسکتبال (حتی شلیک گلوله از توپ) شوت می‌کند، بدین‌ترتیب که نخست ارتفاع می‌گیرد و سپس در مسیری خمیده سقوط می‌کند. در این روش، موشک با تکیه بر سوخت خود به پرواز درمی‌آید تا محموله انفجاری خود را به بالاترین ارتفاع ممکن برساند. در آنجا سوخت به پایان می‌رسد و موشک مسیر خود را با تکیه بر جاذبه زمین ادامه می‌دهد تا به هدف برخورد کند. ازآنجایی‌که موشک از ارتفاع چند صد کیلومتری سقوط می‌کند، با سرعت بالایی به هدف برخورد می‌کند.

مراحل پرتاب موشک بالستیک:

۱- هدف‌گیری و پرتاب

۲، ۳ و ۴- در مرحله‌های مختلف، بخش‌هایی از بدنه پرتابگر پس از پایان سوخت، جدا می‌شود تا محموله بتواند به ارتفاع بالاتری برسد.

۵- ارتفاع اوج: در اینجا محموله به بالاترین ارتفاع مسیر رسیده و از آن پس، کلاهک‌های خود را در مسیری که عمدتاً با جاذبه زمین کنترل می‌شود، رها می‌کنند.

۶- پس از ورود به جو، کلاهک با استفاده از بالچه‌هایی که در اطراف آن تعبیه شده، درون جو مسیر خود را اصلاح می‌کند.

۷- کلاهک با حداکثر سرعت ممکن به هدف برخورد می‌کند.

برای افزایش هرچه بیشتر سرعت موشک بالستیک، ارتفاع بیشینه آن را باید افزایش داد و بدین منظور، موشک باید از جو خارج شود؛ به همین دلیل است که موشک‌های بالستیک، سوخت و اکسیژن موردنیاز خود را حمل می‌کنند. مسیر موشک بالستیک به وزن و سوخت موشک، ارتفاع بیشینه و وزش باد در هنگام صعود و سقوط بستگی دارد و ازاین‌رو موشک می‌بایست در طول مسیر بارها مسیر خود را اصلاح کند. 

موشک کروز

موشک کروز، موشکی است که شباهت فراوانی به هواپیما دارد و درون هوا پرواز می‌کند؛ ازاین‌رو معمولاً سرعت این موشک معمولاً کمتر از موشک‌های بالستیک و ظرفیت محموله آن نیز پایین‌تر است. موتور موشک کروز می‌تواند یا موتوری شبیه به هواپیما باشد که سوخت را با هوای محیط می‌سوزاند، یا از پیشرانه‌های سوخت جامد برای دستیابی به سرعت بالاتر بهره بگیرد. این موشک‌ها می‌توانند در ارتفاع پایین و زیر سطح تشخیص رادار، چند صد تا چند هزار کیلومتر پرواز کنند و استفاده از آن‌ها برای غافلگیر کردن طرف مقابل، کارآمد است.