کشف بحثبرانگیز درباره شاهدختهای مصر
بر اساس نتایج یک پژوهش بحثبرانگیز، شاهزادهخانمهای مصر باستان احتمالا شکار میکردند و آموزش نظامی میدیدند. با این حال، برخی از پژوهشگران با این نتیجهگیری، موافق نیستند.
ایسنا: بقایای اسکلتی متعلق به نزدیک به چهار هزار سال پیش نشان میدهد چند زن از خاندان سلطنتی مصر باستان، بارها از عضلات بالاتنه خود استفاده کردهاند. پژوهشگران این تغییرات را به تیراندازی با کمان و آموزش کار با سلاح نسبت میدهند، اما کارشناسانی که در این پژوهش نقشی نداشتهاند، نسبت به این نتیجهگیری محتاطانه نگاه میکنند.
خنجری که همراه با شاهدخت «ایتا» دفن شده بود.
«لایوساینس» نوشت، بر اساس یک مطالعه جدید و بحثبرانگیز، چند شاهزادهخانم مصر باستان که همراه با کمان، تیر و یک خنجر به خاک سپرده شدهاند، ممکن است در زمان حیات خود با این سلاحها آموزش دیده باشند و احتمالا از آنها برای شکار یا تمرین تیراندازی با کمان استفاده میکردهاند.
پژوهشگران، بقایای ۶ نفر از اعضای خاندان سلطنتی را که نزدیک به چهار هزار سال پیش و در دوران پادشاهی میانه مصر زندگی میکردند، بررسی کردند. آنها پس از تحلیل محل اتصال عضلات به استخوانها، این فرضیه را مطرح کردند که برخی نقاط مشخص روی استخوانها ممکن است با فعالیتهای مکرری مانند تیراندازی با کمان و کار با سلاح مرتبط باشند.
«زینب حاشش» (Zeinab Hashesh)، باستانشناس دانشگاه «بنیسویف» در مصر و پژوهشگر اصلی این پژوهش، در بیانیهای گفت: «اعضای خانواده سلطنتی، بهویژه زنان، بهطور فعال در فعالیتهای تخصصی و پرزحمت جسمی، مانند تیراندازی با کمان و شکار، مشارکت داشتند.»
این یافته که روز ۱۷ جولای در ژورنال «Frontiers in Environmental Archaeology» منتشر شد، این فرضیه را به چالش میکشد که «سلاحهای موجود در مقبره این زنان تا حد زیادی جنبه تشریفاتی داشتهاند». این پژوهش همچنین ممکن است اطلاعات تازهای درباره سلامت و فعالیتهای جسمانی زنان خاندان سلطنتی ارائه دهد.
با این حال، متخصصان باستانزیستشناسی که در این پژوهش مشارکت نداشتند، به «لایو ساینس» گفتند که تغییرات اسکلتی به تنهایی نمیتواند نشانه قابل اطمینانی برای نتیجهگیری درباره یک فعالیت مشخص باشد. آنها گفتند که عواملی مانند سن، اندازه بدن، ژنتیک و سایر حرکات تکراری نیز میتوانند تغییراتی مشابه ایجاد کنند.
کشف دوباره اعضای خاندان سلطنتی در زیرزمین یک موزه
در حوالی ۱۸۹۰، «ژاک د مورگان» (Jacques de Morgan)، باستانشناس فرانسوی محوطهای را در نزدیکی آرامگاه فرعونهای مصر باستان «آمِنِمحات دوم» و «آمِنِمحات سوم» کاوش کرد.
او در این کاوشها بقایای چند نفر از اعضای خاندان سلطنتی را کشف کرد که بعدها بقایایی از آنها در موزه مصر در قاهره نگهداری شد.
این بقایا تا چندین دهه به فراموشی سپرده شدند. اما کارکنان موزه در سال ۲۰۲۰ میلادی، در جریان پروژه ساماندهی مجموعههای موزه، این استخوانها را دوباره کشف کردند.
این مجموعه شامل بقایای پادشاه «حور»، «شاهدخت ایتا»، «خِنمت»، «ایتاورت»، «نوبهوتپ» (Noub-Hotep) و همچنین بقایای زنی ناشناس بود که احتمال میرود شاهدخت «Sathathormeryt» باشد. گمان میرود چهار نفر از این زنان، دختران فرعون «آمنمحات دوم» بودهاند.
با این حال، هویت این اسکلتها تا حد زیادی به یادداشتهایی متکی است که در قرن نوزدهم روی آنها زده شده بود. به گفته «سونیا زاکژفسکی»، متخصص باستانزیستشناسی که در این پژوهش نقشی نداشته است، «این مسئله به آن معناست که نمیتوانیم با اطمینان بگوییم این برچسبها تا چه اندازه قابل اعتماد هستند. بیشتر جمجمههای این افراد از بین رفته بود و فقط حدود ۲۲ تا ۵۸ درصد از هر اسکلت باقی مانده بود. بافتهای نرم آنها نیز تقریبا بهطور کامل تجزیه و به پودر تبدیل شده بود، اما استخوانهای باقیمانده به پژوهشگران اجازه داد جنسیت و سن افراد را تخمین بزنند و همچنین نشانههای آسیبدیدگی، بیماری و فعالیتهای جسمانی را بررسی کنند.»
نشانههایی از آموزش کار با سلاح؟
پژوهشگران با کمک تصویربرداری با اشعه ایکس و طیفسنجی تخصصی مادون قرمز، محلهای اتصال عضلات، تاندونها و رباطها به استخوان، موسوم به «آنتز» را بررسی کردند.
استفاده مکرر از عضلات میتواند باعث بزرگتر یا برجستهتر شدن محل اتصال آنها به استخوان شود. هرچند چندین فرایند دیگر نیز ممکن است همین نتیجه را ایجاد کنند.
«شاهدخت ایتا»، که در سن ۲۸ تا ۳۴ سالگی درگذشت، در بخشهایی از شانه، بازو و دست راست خود محلهای اتصال برجستهای داشت.
پژوهشگران این فرضیه را مطرح کردند که این تغییرات ممکن است نشاندهنده گرفتن مکرر اشیا و کار با سلاح باشد که احتمالا با خنجر مجللی که در مقبره او کشف شده بود، مرتبط است.
شاهدخت «نوبهوتپ» که در اوایل دهه ۴۰ سالگی خود درگذشت، محلهای اتصال بسیار رشدیافتهای در ساعدها و دست راست خود داشت. «دو مورگان»، طبق گزارشی که در شماره سال ۱۸۹۶ میلادی در ژورنال «American Anthropologist» منتشر شد، در مقبره این شاهزاده، تیرهایی با پیکانهایی بسیار سالم کشف کرده بود.
به همین ترتیب، شاهدخت «ایتاورت» نیز محلهای اتصال نیرومندی در اطراف شانه و قفسه سینه داشت، درحالی که «خِنمت» دارای برجستگیهای قابل توجهی در استخوانهای بازوها و شانههای خود بود.
در پادشاه «حور» نیز تفاوتهایی میان محلهای اتصال سمت چپ و راست بدن دیده میشد.
نویسندگان پژوهش استدلال کردند که این الگوها با حرکات مربوط به کشیدن زه کمان همخوانی دارد.
آنها همچنین مطرح کردند که این الگوهای عضلانی ممکن است ناشی از گرفتن مکرر اشیایی مانند خنجر یا گرز باشد و نتیجه گرفتند سلاحهایی که همراه اعضای خاندان سلطنتی دفن شدهاند، صرفا جنبه نمادین نداشتهاند.
کارشناسان همچنان تردید دارند
«سونیا زاکژفسکی» با وجود برجستگی محلهای اتصال عضلات روی استخوانهای این افراد، گفت که مشخص نیست اعضای خاندان سلطنتی در نتیجه تیراندازی با کمان دچار این تغییرات شدهاند یا به دلیل فعالیتی دیگر.
او گفت که این محلهای اتصال روی استخوانها، نشان میدهد «برخی عضلات ظاهرا بارها و بارها مورد استفاده قرار گرفتهاند، اما علت واقعی این استفاده مشخص نیست.»
این متخصص افزود: «بنابراین نمیتوان گفت که این تغییرات اسکلتی الزاما با استفاده از سلاح ارتباط دارند، بهویژه چون پژوهشگران هیچ گروه مقایسهای از ساکنان دره نیل یا مناطق دیگر را بررسی نکردهاند.»
به گفته این متخصص، مشخص نیست چرا اشیایی مانند تیرها درون آرامگاهها قرار داده شدهاند.
«اسکات هدو» (Scott Haddow)، متخصص دانشگاه تورین ایتالیا که او نیز در این پژوهش نقشی نداشت، خاطرنشان کرد که برخی از تغییرات اسکلتی در هر دو سمت بدن این افراد مشاهده شده است.
ارسال نظر