ابوالفتح: برای ترامپ مهم نیست تاج سر کار باشد یا عمامه

خبرآنلاین: امیرعلی ابوالفتح کارشناس مسائل آمریکا اظهار داشت: «وقتی رئیس‌جمهور آمریکا مدام خطوط قرمز تعیین می‌کند و سپس از آن‌ها عقب‌نشینی می‌کند، بدون آنکه طرف مقابل اقدامی انجام داده باشد، اعتماد به آمریکا خدشه‌دار می‌شود. این مسئله هم بر متحدان آمریکا تأثیر می‌گذارد و هم بر رقبای این کشور.»

در ادامه بخشی از مصاحبه  امیرعلی ابوالفتح را می‌خوانید؛

حمله ایران به زیرساخت‌های منطقه، کابوس آمریکا بود/ عمان و عربستان در توقف حملات نقش داشتند

ببینید، خود ترامپ می‌گوید که این تصمیم با وساطت ایران و کشورهای منطقه گرفته شده و روند مذاکرات به سمتی در حال حرکت است که خواسته آمریکا محقق شود. این همان روایتی است که ترامپ مطرح کرده است. البته ممکن است بخشی از این روایت درست باشد، اما همه واقعیت نیست.

نگرانی از واکنش ایران در صورت حمله به زیرساخت‌ها، یکی از مواردی بود که آمریکایی‌ها و شخص دونالد ترامپ آن را در نظر داشتند. این اقدام می‌توانست هم پایگاه‌های آمریکا را هدف قرار دهد و هم زیرساخت‌های کشورهای منطقه را با آسیب مواجه کند. همچنین، احتمال از بین رفتن سرمایه‌های سرمایه‌گذاران آمریکایی در این کشورها یا کاهش سود ناشی از فعالیت‌های آن‌ها نیز وجود داشت.

مجموع این عوامل مؤثر بوده است. بخشی از ماجرا همان چیزی است که ترامپ بیان کرده است. پس از آن نیز اخباری منتشر شد مبنی بر اینکه ایران و عمان در آستانه دستیابی به یک توافق قرار دارند. این مسئله نشان می‌دهد که مذاکرات میان ایران و عمان در جریان بوده است و همین موضوع می‌تواند یکی از عوامل تأثیرگذار باشد.

ولیعهد عربستان نیز اعلام کرده است که تماس‌هایی برقرار شده و درخواست شده است که حملات متوقف شوند. بنابراین، بخشی از روایت دونالد ترامپ درست است، اما عوامل دیگری نیز وجود دارد که او به آن‌ها اشاره نکرده و با این حال، می‌توان حدس زد که بر تصمیم او تأثیر گذاشته‌اند؛ از جمله واکنش تلافی‌جویانه ایران.

ترامپ شب یک حرف می‌زند و صبح حرفی دیگر/ رقبای آمریکا تهدیدهای ترامپ را چندان جدی نمی‌گیرند

ببینید، این رفتار می‌تواند هم آثار مثبت داشته باشد و هم آثار منفی.

تأثیر مثبت آن این است که ترامپ مسئولیت جلوگیری از حمله را به کشورهای منطقه نسبت می‌دهد و در واقع نوعی اعتبار سیاسی به آن‌ها می‌بخشد. به بیان دیگر، این کشورها را به‌عنوان بازیگرانی معرفی می‌کند که مانع وقوع جنگ شده‌اند. طبیعی است که کشورهای منطقه از ایفای چنین نقشی ابراز خرسندی کنند.

اما از سوی دیگر، این رفتار آثار منفی مهمی نیز دارد. مهم‌ترین اثر آن، القای این پیام است که رئیس‌جمهور آمریکا فردی هیجانی و غیرقابل پیش‌بینی است؛ فردی که شب سخنی می‌گوید و صبح سخنی دیگر. این مسئله اعتبار کلام رئیس‌جمهور آمریکا را کاهش می‌دهد.

وقتی رئیس‌جمهور آمریکا مدام خطوط قرمز تعیین می‌کند و سپس از آن‌ها عقب‌نشینی می‌کند، بدون آنکه طرف مقابل اقدامی انجام داده باشد، اعتماد به آمریکا خدشه‌دار می‌شود. این مسئله هم بر متحدان آمریکا تأثیر می‌گذارد و هم بر رقبای این کشور.

در نتیجه، این پیام به رقبا و دشمنان آمریکا منتقل می‌شود که تهدیدهای ترامپ را نباید بیش از حد جدی گرفت؛ زیرا او تا آخرین لحظه مواضع سخت‌گیرانه‌ای اتخاذ می‌کند، اما در نهایت عقب‌نشینی می‌کند.

برای آمریکا فرق ندارد در ایران شاه حکومت کند یا روحانی/ واشنگتن به دنبال تغییر حکومت نیست؛ به دنبال تغییر رفتار است

من چندان با این تعبیر موافق نیستم که اهداف آمریکا شکست خورده یا تغییر کرده است. آمریکا از ابتدا و حتی از چهار یا پنج دهه قبل، به دنبال تغییر رفتار ایران بوده است.

در داخل ایران، این مسئله به معنای تغییر نظام سیاسی تعبیر می‌شود؛ به این معنا که اگر ایران برنامه هسته‌ای و موشکی نداشته باشد، از گروه‌هایی مانند حماس و حزب‌الله حمایت نکند و روابط خود را با اسرائیل تغییر دهد، در واقع تغییر رژیم رخ داده است.

آمریکایی‌ها اساساً به نوع رژیم یا شکل حکومت در ایران اهمیتی نمی‌دهند. از نگاه آن‌ها، تفاوتی ندارد که در ایران شاه حکومت کند یا روحانی، تاج بر سر کار باشد یا عمامه. آنچه برای ایالات متحده اهمیت دارد، تبعیت ایران از نظم مورد نظر آمریکاست. از دید واشنگتن، حکومتی مطلوب تلقی می‌شود که سیاست‌های خود را با منافع آمریکا هماهنگ کند، این نظم را بپذیرد و برای آن چالش ایجاد نکند. این رویکرد از نخستین روزهای شکل‌گیری جمهوری اسلامی وجود داشته و همچنان نیز ادامه دارد.

به همین دلیل، معتقدم اهداف آمریکا تغییر نکرده است. ایالات متحده طی این سال‌ها از انواع ابزارهای فشار، از جنگ اقتصادی و تحریم گرفته تا عملیات نظامی، بهره گرفته است، اما در نهایت نتوانسته رفتار ایران را آن‌گونه که مطلوب خود می‌داند، تغییر دهد.