برخورد دانمارک با جوانان برگشته از داعش

هفته نامه تماشاگران امروز: بازگشت جوانان اروپایی از داعش حالا یکی از مشکلات جدید این دولت هاست و هر کدام رویکرد متفاوتی در پیش گرفته اند. اگر فرانسه، بریتانیا و آلمان این جوانان را محاکمه و گاهی زندانی می کنند، دولت دانمارک تصمیم گرفته برخورد نرم تری با این جوانان نادم داشته باشد.

از سال 2011 حدود 100 دانمارکی برای جنگ در کنار داعش به سوریه رفته اند. برای مقابله با این بحران، پلیس و سازمان های اجتماعی آرهوس، دومین شهر بزرگ دانمارک از ماه ژانویه برنامه بنیادگرایی زدایی ترتیب داده اند.

از میان 16 دانمارکی که به کشور بازگشته اند، 10 نفر این برنامه را دنبال می کنند. در میان آنها، دو دانش آموز 17 ساله عضو دبیرستان لاتگکر در شهر تیلست در حومه آرهوس هستند. آنها پس از 6 ماه اقامت در سوریه در حالی برگشته اند که می گویند از آنچه در آنجا دیده اند، «وحشت زده» اند. تصور آنها این بودکه با بازگشت به دانمارک باید به زندان بروند ولی بعد از یک مصاحبه کوتاه با سرویس های اطلاعاتی به دبیرستان برگشتند.

«کادر میکال» در بازگشت به استقبال آنها رفت. این معلم زبان فرانسه اصلیتی جیبوتی دارد، عرب است و با برنامه بنیادگرایی زدایی همکاری می کند. او مثل یک برادر بزرگتر به جوانان برگشته از داعش کمک می کند به زندگی عادی برگردند؛ «وقتی آنها برگشتند رواپزشکان با آنها صحبت کردند و خانواده در کنارشان بودند. پلیس و همه مردم هم خیرشان را می خواستند و این برای خود آنها عجیب بود. این برخورد به آنها کمک کرد که تصور کنند می توانند جزیی از جامعه دانمارک باشند.»

ابراهیم، نوجوان دبیرستانی که اصالتی سومالیایی دارد و بزرگ شده دانمارک است هم مسیر مشابهی را طی کرده. او شش ماه به سوریه رفته تا به قول خودش «مردم را از دست رژیم بشار اسد نجات دهد.»

او در کنار نیروهای غیرنظامی درگیری های زیادی شرکت داشته ولی عضو داعش نبوده است. ابراهیم به دانمارک برگشته چون «مادرش از او خواهش کرده که برگردد». وقتی که برگشته، پدرش با پلیس تماس گرفته. او تعریف می کند که ماموران اطلاعاتی تهدیدش نکرده اند؛ «آنهاغ بعد از یک هفته به خانه ماآمدند و از من پرسیدند که آیا به کمک نیاز ندارم؟»

مقامات شهر آرهوس به جای متد نرم ترجیح می دهند روش شان را تکیه بر دیالوگ بدانند. گفتگو بین پلیس، نیروهای امنیتی، خانواده و مدرسه. آلن آرسلف که مسئول برنامه بنیادگرایی زدایی است و دفتری در طبقه بالای ساختمان پلیس آرهوس دارد، می گوید: «ما به کسانی که از سوریه برمی گردند هدیه نمی دهیم. فقط به کسانی که نیاز داشته باشند کمک می کنیم. ما ریسک احتمالی را در نظر می گیریم و به آنها کمک می کنیم.»

او معتقد است که این کار از ریسک های احتمالی جلوگیری می کند.

کسانی که نخواهند به این برنامه بپیوندند، زیر نظر نیروهای پلیس قرار می گیرند و اگر پلیس تشخیص دهد که ممکن است برای جامعه خطرناک باشند، آنها را زندانی می کند. هزینه این برنامه 400 هزار یورو است. یکی دیگر از بخش های این برنامه گفتگو با نمایندگان جامعه مسلمان شهر است. از میان 30 جوانی که سال گذشته آرهوس را به مقصد سوریه ترک کردند، 22 نفر حضور فعالی در مسجد گریم هووی داشتند که به اشاعه تفکرات بنیادگرایانه شهرت دارد.

مقامات این مسجد متهم شدندکه جوانان را برای پیوستن به نیروهای جهادی تهییج می کنند. آنها از ماه ژانویه پذیرفتند که با پلیس و شهرداری همکاری کنند. فادی عبدالله، سخنگوی این مسجد می گوید: «با همکاری با پلیس می خواستیم نشان بدهیم که به فکر شستشوی مغزی جوانان نیستیم. ما با پلیس همکاری می کنیم، چون می خواهیم جلوی رفتن جوانان را بگیریم.»

نتیجه این برنامه امیدوارکننده بوده. در مقایسه با سال 2013 که 30 نفر از آرهوس برای جنگ به سوریه رفته بودند، در سال 2014 فقط یک نفر قدم به این راه گذاشته.