ماگ‌های چند میلیون تومانی که برق از سرتان می‌پراند

هفت صبح: چند سال پیش اگر کسی می‌گفت برای خرید یک ماگ باید معادل حقوق چند روز یک کارمند را هزینه کرد، احتمالا کسی حرفش را جدی نمی‌گرفت. ماگ وسیله‌ای بود برای نوشیدن چای، قهوه یا دمنوش. کالایی که در بهترین حالت با طرحی متفاوت، هدیه‌ای مناسب به شمار می‌رفت. امروز اما کافی است سری به ویترین فروشگاه‌های ظروف لوکس یا صفحات فروش اینترنتی بزنید تا با ماگ‌هایی روبه‌رو شوید که قیمتشان از حوالی یک میلیون تومان آغاز می‌شود و در بعضی مدل‌ها از مرز ۳۰ تا ۵۰ میلیون تومان هم عبور می‌کند. این تغییر، نشانه دگرگونی بازاری است که در آن، ارزش برند، طراحی، کمیاب بودن و داستان پشت محصول، سهمی بسیار بیشتر از مواد اولیه در تعیین قیمت دارند. 

‌از ۱۵۰ هزار تا ۵۰ میلیون تومان

بازار ایران را می‌توان به چهار بخش تقسیم کرد. پایین‌ترین رده، ماگ‌های تولید داخل یا وارداتی ساده هستند که معمولا بین ۱۵۰ تا ۶۰۰ هزار تومان قیمت دارند. بخش بزرگی از این محصولات در بازار صالح‌آباد، شوش، عبدل‌آباد و مراکز عمده‌فروشی تهران عرضه می‌شود.رده دوم به ماگ‌های برندهای شناخته‌شده مانند لومینارک، ایکیا، پاشاباغچه، لاویوا و سرامیک‌های باکیفیت اختصاص دارد.

قیمت این محصولات معمولا از ۷۰۰ هزار تومان تا حدود سه میلیون تومان است. در رده سوم، ماگ‌های لوکس وارداتی قرار می‌گیرند. این گروه شامل محصولات برندهایی مانند ورساچه، هرمس، روسنتال و برندهای مشابه است که قیمت آنها از حدود ۱۰ میلیون تومان آغاز می‌شود. رده چهارم، بازار کلکسیونی است. جایی که تعداد تولید محدود، امضای طراح یا توقف تولید یک مدل، قیمت را به چند ده میلیون تومان می‌رساند.

چرا یک ماگ اینقدر گران است؟

در ظاهر، تفاوت چندانی میان یک ماگ ۵۰۰ هزار تومانی و نمونه ۲۰ میلیون تومانی دیده نمی‌شود. هر دو از چینی یا پرسلان ساخته شده‌اند و هر دو برای نوشیدن قهوه طراحی شده‌اند. تفاوت اصلی در چند عامل شکل می‌گیرد. برند، مهم‌ترین عامل است. وقتی نام هرمس یا ورساچه روی یک محصول قرار می‌گیرد، خریدار علاوه بر پرداخت قیمت وسیله کاربردی، بخشی از هویت آن برند را نیز خریداری می‌کند.

عامل دوم، محل تولید است. بسیاری از این محصولات در کارخانه‌های آلمان، فرانسه یا ایتالیا و با فناوری‌های چاپ و لعاب ویژه ساخته می‌شوند. عامل سوم، تعداد تولید است. برخی مدل‌ها در تیراژ محدود عرضه می‌شوند و پس از پایان تولید، وارد بازار کلکسیونرها خواهند شد. عامل چهارم نیز هزینه‌های واردات، حمل، بیمه، عوارض و نوسان نرخ ارز است که در بازار ایران نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.

قیمت‌های رسمی چه می‌گویند؟

بررسی فروشگاه‌های رسمی برندهای لوکس در دیگر کشورها، نشان می‌دهد قیمت‌های چندمیلیونی بازار ایران، چندان دور از واقعیت نیست. در فروشگاه رسمی هرمس، مدل Hidden H با قیمت ۲۴۰ دلار عرضه می‌شود. مدل Cavalier en Formes در فروشگاه امارات این برند ۹۵۰ درهم قیمت دارد. در فروشگاه رسمی ورساچه نیز بیشتر ماگ‌های مجموعه Barocco، Virtus Gala و Le Jardin با قیمت ۱۵۰ یورو یا حدود ۵۷۵ درهم امارات عرضه می‌شوند.

ست دوتایی همین محصولات نیز حدود ۲۹۵ یورو قیمت دارد. اگر این قیمت‌ها با نرخ روز ارز، هزینه حمل، بیمه، مالیات، سود واردکننده و فروشنده محاسبه شوند، رسیدن قیمت نهایی به بازه ۱۵ تا ۳۰ میلیون تومان برای بسیاری از مدل‌ها چندان دور از انتظار نیست. بازار جهانی ماگ نیز طی سال‌های اخیر رشد قابل توجهی را تجربه کرده است.

افزایش مصرف قهوه‌های تخصصی، گسترش کافه‌ها، محبوبیت هدیه‌های شخصی‌سازی‌شده و استقبال از ظروف چندبارمصرف، تقاضا را افزایش داده است. در کنار این روند، برندهای لوکس نیز حضور پررنگ‌تری در بازار ظروف خانگی پیدا کرده‌اند و مجموعه‌های محدودی از ماگ، فنجان و ظروف پذیرایی را به عنوان بخشی از سبک زندگی لوکس عرضه می‌کنند. در چنین بازاری، ارزش یک ماگ فراتر از ظرفیت ۳۰۰ میلی‌لیتری آن خواهد بود. داستان برند، کیفیت ساخت، طراحی هنری و محدود بودن تولید، مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده قیمت هستند.

همه خریداران ثروتمند نیستند

جالب است که بازار ماگ‌های گران‌قیمت در انحصار ثروتمندان قرار ندارد. برخی خریداران، این محصولات را به عنوان هدیه عروسی، هدیه مدیریتی یا یادگار خانوادگی تهیه می‌کنند. گروهی دیگر، به دنبال تکمیل مجموعه شخصی خود هستند. عده‌ای نیز به این کالا مانند ساعت، خودنویس یا مجسمه‌های تزئینی نگاه می‌کنند. کالایی که در صورت توقف تولید، امکان افزایش ارزش آن وجود دارد. البته این بازار هیچ تضمینی برای سودآوری ندارد و افزایش قیمت بیشتر به کمیاب شدن کالا وابسته است.

از کجا، ارزان‌تر بخریم؟

برای کسانی که ظاهر زیبا را بر نام برند ترجیح می‌دهند، گزینه‌های بسیار ارزان‌تری وجود دارد. بازار صالح‌آباد تهران همچنان بزرگ‌ترین مرکز عمده‌فروشی انواع ماگ است و بسیاری از فروشگاه‌های اینترنتی نیز محصولات خود را از همین بازار تهیه می‌کنند. بازار شوش نیز در حوزه ظروف آشپزخانه تنوع بالایی دارد و ماگ‌های وارداتی میان‌رده با قیمت مناسب عرضه می‌کند. در بازار بلور و چینی خیام نیز می‌توان محصولات تولید داخل و وارداتی را با اختلاف قیمت محسوسی نسبت به مراکز خرید لوکس پیدا کرد. خرید مستقیم از فروشگاه‌های اینترنتی عمده‌فروش یا واردکنندگان نیز معمولا هزینه کمتری نسبت به بوتیک‌های لوکس شمال تهران دارد.

مرز میان مصرف و سرمایه

در اقتصاد، کالاها گاهی فراتر از کارکرد اصلی خود ارزش پیدا می‌کنند. تابلوهای نقاشی، ساعت‌های لوکس، کیف‌های برند و خودروهای خاص سال‌هاست چنین جایگاهی دارند. اکنون بخشی از بازار ظروف نیز در همین مسیر حرکت می‌کند. خریدار، پول خود را برای یک لیوان قهوه‌خوری کاربردی روی میز خانه یا دفترکار خود، پرداخت نمی‌کند. او هزینه طراحی، اعتبار برند، کمیابی و احساسی را می‌پردازد که مالکیت آن کالا ایجاد می‌کند. همین موضوع باعث شده مرز میان کالای مصرفی و کالای سرمایه‌ای در این بازار، هر روز باریک‌تر شود.