سازمان ملل نقشه جهان را تغییر داد

عصر ایران: سازمان ملل متحد به استفاده از نقشه واقعی آفریقا رای داد.

مجمع عمومی سازمان ملل متحد طرحی را با هدف اصلاح نحوه نمایش اندازه قاره‌ها به ویژه قاره آفریقا در نقشه‌های جهان تصویب کرد.

ایران در این جلسه رای گیری، غایب بود و کنار اسم آن در تابلوی رای، هیچ رای موافق، مخالف یا ممتنع، دیده نمی شود.

آمریکا تنها مخالف این طرح بود و به آن رای منفی داد.

این طرح با ۱۶۴ رأی موافق، یک رأی مخالف و ۶ رأی ممتنع به تصویب رسید. آمریکا تنها کشوری بود که با این طرح مخالفت کرد. سازمان ملل متحد ۱۹۳ عضو و ۲ عضو ناظر دارد. تعدادی از کشورها در این رای گیری، غایب بودند.

تابلوی رای اعضای مجمع عمومی سازمان ملل متحد به طرح اصلاح نقشه ها - آمریکا تنها مخالف است

طرح با ۱۶۴ رأی موافق و ۶ رأی ممتنع تصویب شد 

 اتحادیه آفریقا پیش از رأی‌گیری سازمان ملل نیز این موضوع را در دستور کار قرار داده بود و خواستار اصلاح بازنمایی جغرافیایی آفریقا شده بود. مقام‌های این اتحادیه معتقدند نحوه نمایش قاره آفریقا در بسیاری از نقشه‌های رایج، با اندازه واقعی آن تناسب ندارد.

براساس این طرح، نقشه های فعلی که اندازه قاره آفریقا، خیلی کوچکتر از نسبت واقعی است باید کنار گذاشته شوند و از نقشه ای استفاده شود که نسبت اندازه این قاره، به واقعیت نزدیک تر است.

موضوع این طرح، کنار گذاشتن نقشه جهان براساس ترسیم «مرکاتور»  و استفاده از نقشه «زمین برابر» (Equal Earth) است؛ نقشه‌ای که نسبت مساحت قاره‌ها را به واقعیت جغرافیایی نزدیک‌تر نشان می‌دهد.

این قطعنامه با ابتکار کشور توگو و حمایت دیگر کشورهای آفریقایی در مجمع عمومی مطرح شد

"رابرت داسی" وزیر امور خارجه توگو، در روز رأی‌گیری در سازمان ملل متحد به خبرنگاران توضیح داد: «یک نقشه عادلانه، جغرافیای جهان را تغییر نمی‌دهد، بلکه نحوه نگاه ما به جهان را تغییر می‌دهد.»

این طرح که با عنوان «اصلاح نقشه»  شناخته می‌شود، به دنبال آن است که در کتاب‌های درسی، رسانه‌ها، نهادهای بین‌المللی و سامانه‌های نقشه‌برداری، تصویر دقیق‌تری از نسبت اندازه مناطق مختلف جهان ارائه شود.

"رابرت داسی" وزیر امور خارجه توگو، در روز رأی‌گیری در سازمان ملل متحد در گفتگو با خبرنگاران 

اختلاف اصلی به «تصویر مرکاتور» (Mercator Projection) بازمی‌گردد؛ نقشه‌ای که جراردوس مرکاتور در سال ۱۵۶۹ میلادی طراحی کرد. این تصویر برای ناوبری دریایی کاربرد فراوانی دارد، اما اندازه مناطق نزدیک قطب‌ها را بسیار بزرگ‌تر از واقعیت نشان می‌دهد و در مقابل، مناطق نزدیک خط استوا کوچک‌تر به نظر می‌رسند.

یکی از مشهورترین نمونه‌ها، مقایسه منطقه گرینلند (بین اروپا و شمال آمریکا) و قاره آفریقا است. در نقشه مرکاتور، این دو منطقه تقریباً هم‌اندازه به نظر می‌رسند، در حالی که مساحت آفریقا حدود ۱۴ برابر گرینلند است. نقشه «زمین برابر» (Equal Earth) تلاش می‌کند این نسبت را بسیار دقیق‌تر نمایش دهد.

تناسب اندازه آفریقا و اروپا در دو نقشه "مرکاتور" (چپ) و "زمین برابر"

محمود علی یوسف، رئیس کمیسیون اتحادیه آفریقا، از تصویب قطعنامه استقبال کرد و آن را گامی در جهت «بازنمایی عادلانه‌تر و دقیق‌تر» آفریقا و دیگر مناطق جهان دانست.

رابرت دوسی، وزیر خارجه توگو، که از چهره‌های اصلی این ابتکار بود، استدلال کرد که نقشه‌ها تنها ابزارهای فنی نیستند و می‌توانند بر آموزش و برداشت عمومی از جایگاه مناطق مختلف جهان تأثیر بگذارند. به گفته حامیان این طرح، اصلاح نقشه بخشی از تلاش برای مقابله با برخی میراث‌های به‌جامانده از دوران استعمار است.

جلسه مجمع عمومی سازمان ملل متحد هنگام رای گیری درباره استفاده از نقشه ها

توگو اعلام کرد قصد دارد تا پایان سال ۲۰۲۶، نقشه‌های جغرافیایی مورد استفاده در مدارس خود را تغییر دهد و برای گسترش استفاده از نقشه «زمین برابر» با سایر دولت‌ها، اتحادیه آفریقا و شرکت‌های فعال در حوزه نقشه‌های دیجیتال همکاری کند.

در مقابل، نماینده آمریکا در سازمان ملل با این قطعنامه مخالفت کرد و آن را اقدامی دارای «دستورکار ایدئولوژیک» دانست که به گفته واشنگتن توجه سازمان ملل را از مسائل اصلی صلح و رفاه منحرف می‌کند.

با این حال، تصویب قطعنامه به معنای ممنوع شدن نقشه های فعلی معروف به نقشه «تصویر مرکاتور» نیست. قطعنامه‌های مجمع عمومی سازمان ملل در چنین موضوعاتی الزام حقوقی مستقیم برای کشورها ایجاد نمی‌کنند و استفاده از نقشه مرکاتور برای برخی کاربردهای تخصصی، به‌ویژه ناوبری دریایی همچنان ادامه خواهد داشت.

اهمیت رأی اخیر بنابراین بیشتر جنبه سیاسی، آموزشی و نمادین دارد. در صورت اجرای توصیه‌های قطعنامه، ممکن است در سال‌های آینده کتاب‌های درسی، رسانه‌ها و برخی پلتفرم‌های دیجیتال به سمت نقشه‌هایی بروند که اندازه واقعی آفریقا و دیگر مناطق جهان را دقیق‌تر نشان می‌دهند.