علایم شناسایی معتادان به «شیشه»

خبرگزاری مهر: فرد شیشه ای از رفتار اطرافیان برداشت های نادرستی دارد و هر حركتی برای او معنادار می شود.

رییس بخش معاینات روانپزشكی پزشكی قانونی تهران علایم شناسایی معتادان به شیشه را اعلام کرد.

كودكان قربانی پدر شیشه‌ای، قتل دوست قدیمی بر اثر مصرف شیشه، شك مرد شیشه ای به همسرش و قتل او، جزئیات قتل كودك توسط مادرش، افزایش جنایات شیشه و .... نمونه ای از اخباری است كه در سال‌های اخیر بسیار به چشممان خورده است. اخباری به شدت متأثر كننده كه عمق فاجعه ای جبران ناپذیر را نشان می دهد. فاجعه ای به قیمت از دست رفتن كودكانی معصوم آن هم به دست پدر یا مادرشان كه بی هیچ گناه به بدترین شكل ممكن به قتل می رسند و یا مادران، پدران و همسرانی كه تنها به جرم زیستن در كنار فردی معتاد به شیشه جان خود را از دست می دهند.

قتل‌های فجیعی كه وقوع آن در حالت عادی بسیار بعید به نظر می رسد و تنها فرد متوهم شیشه‌ای به دلیل تصورات نادرست از محیط اطراف و اعتقاد جدی به آن‌ها دست به این اعمال می زند. اخیراً نیز فردی مشكوك به اعتیاد شیشه در حالی دست به قتل اعضای خانواده‌اش زد كه یك روز بعد از وقوع حادثه زمانی كه برای تست اعتیاد به پزشكی قانونی ارجاع شده بود بدون كمترین عذاب وجدان یا پشیمانی به قتل‌های اتفاق افتاده معترف بود.

به بیان دیگر قتل‌هایی كه تحت تأثیر توهمات مصرف شیشه اتفاق می افتد از نظر شكل و نحوه وقوع بسیار فجیع و دردناك است و عمدتاً نیز نزدیكان فرد شیشه‌ای را مورد تهدید قرار می دهد. در بسیاری از این نمونه قتل‌ها شاهد هستیم كه فرد شیشه‌ای همسر، فرزند و یا مادر خود را به قتل می رساند آن هم به دلایلی كه كاملاً خیالی و دور از واقعیت است.

اما شیشه چه تأثیری در ذهن و روان فرد ایجاد می كند كه ممكن است به دنبال آن دست به چنین قتل‌هایی بزند و یا فرد، دچار چه آشفتگی روانی می شود كه تخیلات ذهنی خود را واقعیت محض می پندارد و به دنبال آن دست به اقداماتی عجیب و جبران‌ناپذیر می زند.

دكتر سید مهدی صابری رییس بخش معاینات روانپزشكی پزشكی قانونی تهران و عضو هیئت علمی سازمان پزشكی قانونی كشور كه روان‌پریشان شیشه‌ای را تحت معاینه قرار می دهد در گفتگویی اعلام کرد: شیشه یكی از مواد محرك روان است و برخلاف داروهای مخدر كه باعث احساس آرامش و رخوت كوتاه مدت می شود و اساس گرایش به آن نیز همین است، موجب افزایش انرژی، تحرك و حس لذت كاذب می شود. به همین دلیل در مواقعی كه فرد نیاز به تمركز ذهنی بیشتر، انجام كارهای ظریف، افزایش احساس لذت، افزایش سطح هوشیاری و یا توان بدنی دارد ممكن است به مصرف شیشه روی آورد و همین احساس انرژی كاذب و یا افزایش هوشیاری و لذت، فرد را تشویق می كند كه به مصرف شیشه ادامه دهد.

وی افزود: استفاده مكرر از شیشه موجب بروز تغییراتی در فعالیت‌های شیمیایی مغز می شود و بسته به اینكه فرد مصرف كننده به چه میزان مستعد بروز اختلال روانی باشد آثار گوناگونی را در او ایجاد می كند؛ به این معنا كه اگر فرد زمینه اختلال روانی داشته باشد حتی با یك بار مصرف شیشه دچار حالات روان‌پریشی خواهد شد علاوه بر آن تعدد دفعات مصرف و بالا رفتن مقدار مصرف نیز امكان بروز واكنش‌های ناخواسته و شدید روانی را افزایش می دهد.

علائم شناسایی فرد شیشه‌ای

دكتر صابری ادامه می دهد: واكنش‌های افرادی كه به مصرف شیشه وابسته شده‌اند به صورت حالاتی از خشم، پرخاشگری، سوءظن، بدبینی، افسردگی، بی تدبیری، عدم آرامش و ... بروز می كند، این امر رفتارهای غیرطبیعی را در افراد ایجاد می كند و اطرافیان به سهولت می توانند این تغییرات رفتاری را تشخیص داده و احتمال دهند كه فرد به مصرف شیشه روی آورده است.

عضو هیئت علمی سازمان یادآور می شود: البته مصرف شیشه آثار بد جسمانی هم به دنبال دارد كه از آن جمله آثار ناخواسته گوارشی، ایجاد مشكلاتی در گردش خون، فساد دندان‌ها و ... است؛ هرچند بغرنج‌ترین و حادترین مسئله در مصرف شیشه ایجاد همان علائم روان‌پریشی در افراد است كه باعث جدا شدن فرد از واقعیت‌ها می شود.

سوءبرداشت فرد شیشه ای از رفتار دیگران

وی در ادامه با اشاره به اینكه رفتارها و حركات اطرافیان برای فرد وابسته به شیشه معنادار می شود، می گوید: فرد شیشه ای از رفتار اطرافیان برداشت های نادرستی دارد و هر حركتی برای او معنادار می شود. او از نگاه‌ها و یا گفته های عادی دو نفر برداشت نادرست دارد و همواره احساس می كند دیگران با حرف ها و یا نگاه‌هایشان او را متهم می كنند. علاوه بر این فرد شیشه ای دچار توهماتی می شود كه ممكن است تحت تأثیر آن بدون آنكه صدا، شی یا فرد خاصی در محیط باشد آن را احساس كند و بر درستی احساس و تصور خود نیز مصر است.

حساسیت فرد شیشه ای به دریچه کولر

دكتر صابری با اشاره به نمونه هایی از پرونده های بررسی شده در بخش روان‌پزشكی قانونی ادامه می دهد: فرد شیشه ای تصور می كند كه افرادی همواره در تعقیبش هستند و رفتارهای او را تحت نظر دارند. او نسبت به وسایل الكترونیك مانند تلویزیون، پریز برق، كامپیوتر و یا حتی دریچه كولر حساس است و فكر می كنند این وسایل برای ضبط رفتار و گفته های او در خانه قرار داده شده است، بنابراین گاه به سمت این وسایل حمله ور شده و آن ها را خرد می كند.

عضو هیئت علمی سازمان پزشكی قانونی كشور، تصورات و واكنش‌های افراد شیشه‌ای را برای كسانی كه با آنان زندگی می كنند بسیار وحشت‌آور و ترساننده عنوان می كند و می گوید: آنچه فرد شیشه‌ای به آن عمل می كند تنها یك تصور ذهنی نیست بلكه اعتقاد قلبی اوست و اگر كسی بخواهد او را از انجام اعمال نادرستش منصرف كند به شدت با وی برخورد خواهد كرد. بنابراین مهم‌ترین علت درگیری روان‌پریشان شیشه با خانواده‌هایشان نیز به همین موضوع معطوف می شود.

رییس بخش روان‌پزشكی استان تهران در ادامه با اشاره به یكی از مصادیق قتل‌های اتفاق افتاده به دست افراد شیشه‌ای اشاره می كند و می گوید: در یك نمونه از معاینات روان‌پزشكی فردی شیشه‌ای به پزشكی قانونی ارجاع شده بود كه فرزند چهار ساله‌اش را به شكل فجیعی به قتل رسانده بود. در لحظه وقوع حادثه او فرزند خود را به شكل یك عروسك می دیده كه باید با پیچ گوشتی حركات او را تنظیم كند. متأسفانه بر اثر ضربات وارد شده، این كودك خردسال به بدترین شكل ممكن جانش را از دست داده بود.