مردی که خط را زنده کرد

ايسنا: با وجود این‌که «خط شکسته نستعلیق» در در نیمه دوم سده دوازدهم به‌وسیله‌ی استاد «درویش عبدالمجید طالقانی» به اوج خود رسید و سال‌ها مورد توجه هنرمندان خوشنويسي ایران بود، اما در سال ۱۳۱۹ و پس از درگذشت سیدعلی‌اکبر گلستانه که پل ارتباطی این هنر بین گذشته و دوران معاصر بود، خط شکسته به انزوا رفت و دوره‌ی رکودش آغاز شد.

این دوره‌ی انزوا تا آغاز دهه‌ی ۵۰ هجری شمسی ادامه داشت. در همان سال‌ها بود که چند نفر از هنرمندان خوشنویس، حرکتی را برای احیای «خط شکسته نستعلیق» آغاز کردند و به این هنر، جان تازه‌ای بخشیدند. آن‌ها با نگاه تازه‌ای به این هنر، ارتباط آن را با دوره معاصر برقرار کردند.

یدالله کابلی خوانساری یکی از این هنرمندان بود. او در پنجم دی‌ماه سال ۱۳۲۸ در خوانسار اصفهان متولد شد. علاقه‌اش به خوشنویسی از همان دوران کودکی شکل گرفت و در دوران مدرسه، آن را دنبال کرد. سپس به‌مدت سه سال «خط نستعلیق» را نزد استاد حسن میرخانی، خوشنویس نامدار ایرانی فراگرفت و پس از آن، بدون داشتن استاد به تمرین «خط شکسته» مشغول شد. او پس از رسیدن به درجه استادی در این خط، شاگردان بسیاری را در زمینه‌ی شکسته‌نویسی تربیت کرد.

کابلی در سال ۱۳۴۶ خوشنویسی را به‌صورت حرفه‌ای آغاز کرد و در سال ۱۳۵۰ از انجمن خوشنویسان ایران فارغ‌التحصیل شد. او اولین نمایشگاهش را هفت سال بعد و در سال ۱۳۵۷ با ارائه ۶۰ اثر در گالری «مهرشاد» برپا کرد.

او تبحر خاصی در شکسته‌نویسی (شکسته نستعلیق) داشت و تصمیم گرفت آن را برای مخاطبان احیا کند. او در این هنر، طرح‌های نوین و تلفیقی را به‌وجود آورد. خوشنویسان قبل از او معمولا در ترکیب‌بندی‌ها از یک قلم و اقلام ریز استفاده می‌کردند. از ابتکارات او، ترکیب اقلام مختلف از غبار تا جلی و شش‌دانگ در یک صفحه است. در شیوه او هر قطعه‌ای فرم، فضا و ترکیب خاص خود را پیدا می‌کند و شاید عمده‌ترین تحولی که در خط امروز و در صفحه‌آرایی خط شکسته پدید آمده، همین تنوع و تازگی باشد.

از آثار کابلی، نمایشگاه‌های مختلفی در داخل و خارج از کشور برگزار شده است. انگلستان، فرانسه، ایتالیا، اسپانیا، پاکستان، امارات، ترکمنستان، کویت، روسیه و آمریکا از جمله کشورهایی هستند که این هنرمند در آن‌ها نمایشگاه برپا کرده است. او همچنین در چند دانشگاه خارجی از جمله دانشگاه آکسفورد، جورج واشنگتن، هاروارد و کالیفرنیا سخنرانی کرده است.

کابلی اولین گواهینامه‌ی استادی «خط شکسته» را در سال ۱۳۶۸ از انجمن خوشنویسان ایران دریافت کرد. او عضو عالی انجمن خوشنویسان ایران است و در سال ۱۳۸۵ نیز به‌عنوان چهره ماندگار هنر خوشنویسی ایران برگزیده شد.

این هنرمند در طول فعالیت هنری خود، کتاب‌های زیادی تألیف و منتشر کرد که از جمله آن‌ها می‌توان به «خط شکسته و طرز خواندن آن»، «حس قلم»، «محراب خیال»، «کلک شیدایی»، «باغ نظر»، «رباعیات باباطاهر»، «نقش شوق»، «منحنی عشق»، «دولت قرآن»، «شکسته پیوسته» و «سماع قلم» اشاره کرد.