پاسخ شهرداری به تخریب کاخ «ثابت پاسال»

خبرگزاری ایسنا: "کاخ ثابت پاسال در آستانه نابودی است"؛ جمله ای ساده که خیلی زود به تیتر یک همه رسانه‌ها بدل شد. بزرگترین خانه پایتخت پس از سال‌ها سکوت به یکباره بنا به تخریبش دوباره خبرساز شد.

خبرهای خوبی از این خانه به گوش نمی‌رسد.کاخ ورسای ایران قرار است تخریب و بجای آن نیز مجتمعی تجاری ساخته شود. بخش عمده فضای سبز و درختان این خانه یک هکتاری در سالهای اخیر خشک شده و از بین رفته است و حال این کاخ در آستانه تخریب قرار دارد و قرار است گودبرداری عظیمی در این خانه تاریخی برای ساخت یک مجتمع عظیم تجاری آغاز شود و در این میان انتقاداتی به شهرداری تهران برای صدور جواز ساخت در این خانه مطرح شد که مدیر بافت و بناهای تاریخی معاونت شهرسازی و معماری شهرداری تهران توضیحاتی را در مورد تخریب کاخ ثابت پاسال ارائه کرد.

دکتر محمدباقر خسروی مدیر بافت و بناهای تاریخی معاونت شهرسازی و معماری شهرداری تهران در گفت‌وگو با خبرنگار «شهری» خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، در مورد نقش شهرداری تهران در وضعیت کنونی «کاخ ورسای» گفت: شهرداری تهران نمی‌تواند یک بنا را به عنوان ملک تاریخی به مالک اعلام کند چراکه براساس قانون، سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری وظیفه تعیین ارزش میراثی و تاریخی ساختمان‌ها را برعهده دارد و مراجع قانونی صرف نظر شهرداری در این خصوص را نافذ نمی داند.

وی با بیان اینکه سازمان میراث فرهنگی در زمینه این کاخ و سایر بناهای واجد ارزش شهر تهران براساس طرح جامع و تفصیلی شهر می‌بایست تا کنون باید تعیین تکلیف می کرده است، گفت: متأسفانه سوءتفاهمی بین رسانه‌ها ایجاد شده است که شهرداری توجهی به حفظ میراث فرهنگی تهران ندارد، اما مطمئن باشید اگر شهرداری تهران و شورای اسلامی شهر تهران متکی به وظایف سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری می‌ماند، بسیاری از بناهای تاریخی واجد ارزش تهران، تخریب می‌شدند.

مدیر بافت و بناهای تاریخی معاونت شهرسازی و معماری شهرداری تهران با بیان اینکه سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری تهران تا به حال نسبت به تعیین حریم و شناسایی بناهای تاریخی دیگر در تهران اقدام نکرده است، گفت: حدود ۳۰۰ بنای تاریخی در تهران ثبت شده است که ۳۳ عدد از این بناها دارای حریم است که تدقیق نشده‌اند.

این در حالی است که چندی پیش شهرداری تهران به واسطه ضعف توان مالی سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان تهران بر اساس تقاضای این سازمان و مصوبه شورای اسلامی شهر تهران متقبل شد که در فرآیند تعیین حریم وارد شود و به آنها کمک کند که حریم مشخصی برای بناهای ثبت شده براساس استانداردهای سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری تدوین کند. لیکن تا کنون ضوابط تعیین حریم این بناها و معیارهای آن به حوزه معاونت شهرسازی و معماری اعلام نشده است.

خسروی با بیان اینکه سال گذشته به عنوان نماینده شهرداری با مدیرکل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان تهران تفاهم‌نامه‌ای مبنی بر شناسایی و مستندسازی بناهای تاریخی تهران امضا کرده است، نقش شهرداری تهران را در حفاظت و بهره برداری فعال از بناها و بافت های تاریخی تهران را نقشی سازنده و مثبت ارزیابی کرد.

وی با اشاره به توجه ویژه شخص شهردار تهران به بافت‌های تاریخی به خصوص منطقه ۱۲ گفت: شهردار تهران علاوه بر ضرورت حفاظت بافت های تاریخی تهران، انسان محوری و ارتقای کیفیت و سبک زندگی را در دستور کار معاونت شهرسازی و معماری و سایر سازمان‌ها و معاونت‌های ذیربط قرار داده است و شخصاً حاضر به زندگی در منطقه ۱۲ شده است و این در حالی است که هیچ یک از مسوولان متولی بافت‌های تاریخی حاضر به انجام چنین کاری نیستند.

مدیر بافت و بناهای تاریخی معاونت شهرسازی و معماری شهرداری تهران با بیان اینکه متأسفانه مسئولان بناهای تاریخی در تهران، تنها نگاه حفاظتی و ایستا به ابنیه‌های تاریخی تهران دارند، گفت: هنگامی که از آنها درخواست توجه به ابنیه‌های تاریخی را می‌کنیم، عنوان می‌کنند که اعتبار کافی نداشته و حتی اختیار کافی برای واگذاری وظایف خود به شهرداری را نیز ندارند.

وی گفت: پنج ماه قبل نامه‌ای به اقای طالبیان معاون میراث فرهنگی، در رابطه با تعیین کمیته مشترکی در راستای شناسایی و تعیین حریم بناهای تاریخی تهران تشکیل شود که تاکنون پاسخی برای این پیشنهاد داده نشده است و جای سوال که شهرداری تهران باید چه کاری انجام دهد که تاکنون نداده؟

خسروی با بیان اینکه نگاه حفاظتی، موزه ای و ایستای مسئولان سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری متعلق به دهه های پیشین و مبتنی بر دانش منسوخ مرمت شهری است، گفت: در سال های اخیر، در جوامع بین‌المللی بر معاصرسازی و تجدیدحیات و تعیین نقش برای بافت تاریخی در جریان زندگی شهری تأکید شده است.

وی با بیان اینکه متأسفانه در شهر تهران هنگامی که یک بنا در لیست میراث فرهنگی ثبت می‌شود، ارزش ملک به ارزش پایه زمین می‌رسد، گفت: این در حالی است که با مداخله صحیح و احیای بافت تاریخی می‌توان این فرآیند را اصلاح کند و علاوه بر حفظ ارزش های نهفته در بافت، می توان ارزش های اقتصادی بافت را نیز ارتقا داد.

خانه مشهور به کاخ ثابت پاسال در کوچه ناهید در ابتدای بلوار آفریقا واقع شده. این خانه به مساحت بیش از یک هکتار «گران‌ترین و بزرگ‌ترین خانه شهر تهران» بوده و معماری این خانه از قصر «لو پتی تریانون» در ورسای فرانسه الگو گرفته شده است و این اثر ارزشمند در آستانه تخریب قرار گرفته و قرار است به جای آن یک برج تجاری و مسکونی ساخته شود.