گام دانشمندان در تولید قرص درمان زوال عقل

دانشمندان بلژیکی در گامی رو به جلو برای تولید قرص درمان زوال عقل توانسته‌اند سلولهای آسیب‌دیده مغز بدست آمده از این بیماران را درمان کنند.

خبرگزاری ایسنا: محققان دانشگاه کاتولیک لون توانستند نوعی ژن را شناسایی کنند که از شکل‌گیری کامل نورون‌ها جلوگیری می‌کند. آن‌ها سپس از طریق مهندسی ژنتیک به تصحیح آن پرداختند.

محققان دریافتند که آن‌ها همچنین می‌توانند ترکیبی را که یک ماده شیمیایی مسئول جهش ژن را مهار می‌کرد، اصلاح کنند.

آنها این کشف را یک دستاورد بزرگ خوانده‌اند که می‌تواند راه را برای یک قرص جدید ضد زوال عقل هموار کند.

این پژوهش از سلولهای بنیادی سه بیمار مبتلا به نوعی زوال عقل موسوم به «زوال عقل فرونتو تمپورال (FTD)» استفاده کرد که نیمی از موارد مشاهده شده در بیماران پیش از سن 60 سال را در بر می‌گیرد.

در حال حاضر هیچ درمانی برای این نوع بیماری ارثی وجود ندارد.

اختلالات فرونتو تمپورال در نتیجه آسیب به عصب‌های بخشهایی از مغز موسوم به لوب‌های فرونتال و تمپورال ایجاد و به تدریج منجر به علائم رفتاری یا مشکلات زبانی و احساسی می‌شوند.

بنظر می‌رسد که جهش در ژن GRN عامل زوال عقل فرونتو تمپورال باشد اما نسخه‌های این بیماری در موشها شبیه همه ویژگیهای گونه انسانی آن نیست.

از این رو، محققان بلژیکی با استفاده از سلولهای بنیادی شبه‌جنینی به بازسازی زوال عقل در ظرف آزمایشگاهی پرداختند تا بتوانند یک استراتژی درمانی بالقوه جدید پیدا کنند.

این روش شامل گرفتن سلولهای پوست از بیماران و برنامه‌ریزی مجدد آن به شکل سلولهای بنیادی شبه‌جنینی با قابلیت تبدیل به انواع سلولهای خاص قابل استفاده برای بررسی یک بیماری خاص است.

همه بیماران مورد استفاده در این پژوهش دارای یک جهش GRN بودند که از تبدیل سلولهای بنیادی شبه‌جنینی آن‌ها به سلولهای خاص بالغ موسوم به نورون‌های قشر مغز که بیشترین تاثیر را در بیماری زوال عقل فرونتو تمپورال متحمل می‌شوند، جلوگیری می‌کند.

یکی از مسیرهای معیوب اصلی در سلول‌های بنیادی شبه‌جنینی یک مسیر سیگنال‌دهی موسوم به Wnt است که نقش مهمی را در توسعه نورون‌ها ایفا می‌کند.

اما اصلاح ژنتیکی یا درمان با ترکیب شیمیایی توانست قابلیت سلول‌های بنیادی شبه‌جنینی برای تبدیل به نورون‌های قشر مغز را بازیابی کند.

این یافته‌ها در کنار هم نشان داد که جهش GRN عامل معیوب کردن شکل‌گیری نورون قشر مغز از طریق تغییر در مسیر سیگنال‌دهی Wnt است.

به گفته محققان، هدف قرار دادن این مسیرها ممکن است به تولید رویکردهای درمانی بدیع برای زوال عقل فرونتو تمپورال منجر شود.

محققان اکنون در تلاش برای درک بهتر رویدادهای درون سلول‌های جهش‌یافته GRN و همچنین شناسایی اهداف مولکولی دقیق برای استفاده در غربالگری دارو هستند.

یک دستاورد بزرگ دیگر چندی پیش نشان داده بود که افراد با تغییر دادن روش زندگی خود در سال‌های جوانی و انجام ورزش‌های بدنی و ذهنی می‌توانند از ابتلا به زوال عقل جلوگیری کنند.

نتایج این پژوهش در مجله Stem Cell Reports منتشر شده است.