دفن شهدا سياسی شد!

روزنامه قانون: چند سالی است که بحث دفن شهدا در اماکنی به غیر از گلزارهای شهدا مطرح و نمونه های متعددی از دفن در حسینيه ها، دانشگاه ها، مساجد و ... اتفاق افتاده که بعضا بحث هايی را در پي داشته است.

در یک هفته گذشته نیز بر سر دفن پیکر شهدای گمنام در شهر یزد و بازار امیر چخماق این شهر، کشمکش هایی رخ داد که البته نقل بسیاری از محافل خبری و غیر خبری شد و حتی رسانه های بیگانه را به بحث درباره این موضوع کشاند.

اینکه گروهی معتقد به دفن شهدای گمنام در بازار تاریخی یزد بودند و گروهی آن را بر خلاف مصالح دانسته و به ارزش های تاریخی اشاره می کردند، چند روزی پیکرهای شهدا را در ابهام دفن قرار داد و نهایت، به دفن شبانه و دیگر مسائل منتج شد.

در خصوص پيشگيري از چنين مباحث ناگوار مربوط به جايگاه دفن شهدا گفت‌وگویی با «محمد مهدی تندگویان» فرزند شهید تندگویان و عضو شورای اسلامی شهر تهران داشته که نظرات جالبی درباره غائله های سال های اخیر دفن شهدا در اماکن مختلف و البته واكنش هاي زننده اي که مدتی است در قالب طنز، در وایبر و سایر شبکه های اجتماعی در خصوص شهدا منتشر شده، مطرح کرد که در ادامه می خوانید:

گروهی معتقدند مبحث مربوط به دفن شهدای گمنام در یزد و موضوعاتی که از سوی طرفین موافق و مخالف مطرح شد، نوعی بی احترامی به مقام شهدا بود، به عنوان فرزند شهید تندگویان آیا اتفاقات یزد را می پسندید؟

فتح باب این موضوع که شهدا در مکان های مختلف دفن شوند را نمی دانم چیست، چراکه محل دفن شهدا مشخص بوده و اینکه بیاییم در جاهای مختلف مثل مسجد، دانشگاه، حوزه، سینما و ... پیکر شهدا را دفن کنیم، نمی دانم از کجا آمده است؟ اما موضوعی که اینجا مهم است باید ببینیم از دفن شهدا در اماکن مختلف ، دنبال چی هستیم و هدف چیست؟ آیا بحث احترام و تکریم خانواده شهداست یا بحث فرهنگ شهادت است ؟ اگر این است که فرقی نمی کند پيكرمطهر شهید کجا باشد. مگر همین ها نیستند که تا چند ماه قبل مفقود الاثر بودند و هیچ خبری از آنها نبود و شاید هیچ وقت پیدا نمی شدند؟ اما تاثیر خودشون را در اجتماع داشتند و همه احترام می کردند.

پس چرا موضوعاتی حاشیه ای درباره دفن شهدای گمنام پیش آمد؟

معتقدم سهل انگاری و بی تدبیری مدیریتی بود. من شخصا تاثیر شهید تندگویان را در پيكرمطهرش نمی بینم چرا که این اثر وضعی و روحانی که شهید دارد و اینکه چه چیزهایی مد نظرشان بود. واقعا شهدا چه هدفی داشتند و راهشان چه بود و الان چگونه در مملکت اجرا می شود. حالا پيكرمطهر شهید هرجا باشد فرقی نمی کند... ولی یک چیز را هم قبول دارم که انسان های مقدس حتی پيكرمطهرشان هم می تواند اثر وضعی داشته باشد.

مزار، مقبره و حالت آرام بخشی آنها وجود داشته و کسی هم منکر نیست ولی باز جایگاه خود را داشته و این طور نبوده هرجا دلمان خواسته مثلا در امامزاده دفن شود. در اینجا می خواهم موضوعی را مطرح کنم و آنکه مگر مجتهد ها، آدم های بزرگی نیستند؟ چرا کسی پیشنهاد نمی دهد که پيكرمطهرشان در جایی مثلا وسط بازار تهران دفن شود ولی برای شهدا این پیشنهاد می شود؟ چون افراد مجتهد بیت دارند، عقبه دارند و ... که اگر دیدگاه اینگونه باشد یعنی شهدا بی صاحب هستند و این کار را می کنند و جای تاسف است.

یعنی اتفاقاتی که در یزد افتاد را خلاف فرهنگ شهدا می دانید؟

قطعا. من خودم به عنوان خانواده شهید وقتی بخواهند پدرم را دفن کنند، حداقل باید از من بپرسند کجا دفن شود. این مدل برخورد که عده ای یا طیفی احساس کنند حتی مالک پيكرمطهر شهدا هستند، صد درصد مخالفم و اکنون می بینم که این نگاه، ضربه به فرهنگ شهدا زده است.الان فرهنگ شهدا قربانی شده حتی در پيكرمطهر آنها! اگر شخصی مثل من بگوید شهدا این گونه دفن نشوند، می شوم مخالف شهید؟ یا آنکه می گوید به این شکل دفن شود می شود مالک آن پيكر؟ چرا پيكرمطهر شهید باید مرکز دعواهایی بشود که تاثیرهای منفی دارد.

این اتفاق قطعا بازتاب های داخلی و خارجی زیادی هم دارد.

همین اتفاق هم افتاده است و افراد به بازتاب رسانه ای و مطبوعاتی و جهانی تصمیماتشان فکر نمی کنند. یعنی دنیا باید بگوید کشوری که نمی تواند پيكر مطهر شهدایش را در جای مناسبی دفن کند که تبعات نداشته باشد، چگونه داعیه اداره جهان اسلام را دارد؟ این مدل یعنی مصادره شهدا، پيكرمطهر شهدا و فرهنگ شهدا به نفع یک طیف خاص که به شدت مخالفم. و متاسفانه این اتفاق افتاده و می افتد و بعد هم اینگونه مطرح می شود کسانی که مقابل این طیف می ایستند اهل اسلام و دین و شهدا نیستند در حالی که من با دغدغه کامل این بحث را مطرح می کنم.

زماني در شوراي اسلامي شهر تهران نيز درباره موضوع دفن شهدا در شهر بحث شد؟

زماني كه در شوراي شهر بحث دفن شهدا به خصوص تدفین شهدا در میدان امام حسین(ع) شد، گفتم تکلیف این کار یعنی دفن شهدا یکبار برای همیشه باید مشخص شود و یک ترکیب و شورای سیاستگذاری براي اين كار وجود و افراد مختلف در آن حضور داشته باشند. این موضوع مهمی است و اعضای شورای شهر، فرمانداری ، سپاه، اساتید دانشگاه و ... هر شهري كه شهدا مي خواهد در آنجا دفن شود وجود داشته باشد تا یک تصمیم جمعی عاقلانه گرفته شود. به اين ترتيب ديگر جاي گلایه گذاری نخواهد بود. به نظرم الان كه كار به طور دستوری و ابلاغی انجام می شود و خرد جمعی در آن نیست، تبعات زيادي دارد.

استدلال كساني كه معتقد به دفن شهدا در اين اماكن هستند چيست؟

هدف اعمال سلیقه اعتقادات این طیف به همه است. من نه می گویم اعتقاداتشان درست است و نه می گویم غلط! اما دارند به زور اعتقاداتشان را با استفاده از پيكرمطهر شهید به همه ابلاغ می کنند و همه هم باید رعایت کنند. متاسفانه وقتی بحث پيكرمطهر شهید وسط می آید، به راحتی نمی توان کنار آمد.

این جریان بیشتر گروهی و حزبی است تا مردمی و غیر سازمانی. منشا اين تصميم گيري ها كجاست؟

معتقدم اين كارها نمی تواند بدون سازماندهی باشد اما چون آن سازمان نتوانسته به درستی به اهدافش برسد، دچار همچنین مشکلاتی شده است. آسیب اين رفتارها هم در دراز مدت می تواند تخریب نظام ، تخریب ارزش ها و مضحکه قرار گرفتن ارزش ها در شبکه های مجازی و گروه های معاند را به همراه داشته باشد.اگر همه چیز اين كار درست انجام شده بود هیچ بحثی نمی شد و همه هم احترام می گذاشتند.

پس به عقیده شما هیچ کوتاهی از سوی مقامات دولتی مانند میراث فرهنگی یا وزارت کشور صورت نگرفته؟

چون وجه مصالحه این دعواها پيكرمطهر یک شهید است نمی توان به راحتی قضاوت کرد و دولت در آن دخالت کند. مثل این می ماند که قرآن وجه مصالحه یک دعوا قرار گیرد.

انتشار پيامك هاي توهين آميز در جریانی ناآگاهانه چند وقتي است شکل گرفته و مدتي در مورد شخصیت هاي سياسي و اجتماعي بود و الان هم بحث شهدا و جوک هایی که برای آنها مطرح است. ریشه این رفتارها چیست؟

مطمئن هستم اين جريانات هدایت شده است چرا كه وقتی چیزی یک دفعه در دنیای مجازی فراگیر می شود حتما هدایت شده است و شبکه دارد. وقتی هم فیس بوک می زند و هم وایبر و ... قطعا هدایت شده و هدایت هم داخلی نیست. ممکن است کسی که در داخل آن را منتشر می کند ناآگاهانه انجام می دهد، هرگز متوجه اصل موضوع نباشد اما ما عوامل ناخودآگاه منحرف، زیاد داریم و طرف فکر می کند فقط یک لطیفه منتشر كرده اما غیر مستقیم به آن شبکه کمک می کند که باید ریشه یابی شود.متاسفانه سیستم پلیس فتا نداریم و باید با ریشه این قصه پلیس برخورد کرد.شبکه مجازی قابل شناسایی است و کاملا مشخص است كه ورود این اتفاق کجاست . اما مرحله دوم پلیسی نیست و اجتماع ناآگاه است. یعنی یک جوان نمی داند وقتی به پدر شهید یک نفر توهین می کند فردا ممکن است به پدر خودش توهین شود. وقتی می اییم به دکتر شریعتی توهین می کنیم فردا به شخصي که مورد علاقه من است توهین می شود كه بايد موضوعات را ریشه یابی كرد.

شما پیام هایی که در مورد شخص پدر بزرگوارتان منتشر می شود را هم دیده اید؟

بله دیده ام.

چه واکنشی داشتید؟

(مکس طولانی) خب قطعا آدم ناراحت می شود اما خب خوشحال هم شدم!

چرا خوشحال؟

برای اینکه احساس کردم پس ما هم خوبیم و چون خوبیم در جهت تخریب ما پیش می روند و چون مطمئن هستم هدایت شده است، خوشحالم که هنوز دشمن داریم. اینکه اسم پدرم هست یك بحث شخصی است و اینکه تاریخ تخریب می شود بحث دیگر... اگر این موارد در مورد فرد هنرمندی باشد که الان حضور دارد و در حوزه طنز كار مي كند و خودش نيز اجازه چنین مباحثی را بدهد خب حرفی نیست اما توهین به شخصیتی که هم افتخار تاریخی است و هم از بی آزار ترین آدم های این کشور بوده و ظلمی نکرده است و نه حتي وجهه جناحی و گروهی نيز ندارد، ناراحت کننده است.